{"id":416,"date":"2026-04-29T12:32:30","date_gmt":"2026-04-29T10:32:30","guid":{"rendered":"https:\/\/sadzimylasy.org\/?p=416"},"modified":"2026-04-29T13:19:00","modified_gmt":"2026-04-29T11:19:00","slug":"male-kolczaste-spiochy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/2026\/04\/29\/male-kolczaste-spiochy\/","title":{"rendered":"Ma\u0142e kolczaste \u015bpiochy"},"content":{"rendered":"
\n
\n

\n Wiosna w lesie\n <\/p>\n

Jakie zwierz\u0119ta w\u0142a\u015bnie obudzi\u0142y si\u0119 w lesie?<\/h1>\n

\n Las po zimie nie budzi si\u0119 nagle. On najpierw szepcze, potem szele\u015bci, a dopiero p\u00f3\u017aniej zaczyna \u015bpiewa\u0107, brz\u0119cze\u0107 i t\u0119tni\u0107 \u017cyciem. Wiosn\u0105, gdy dni staj\u0105 si\u0119 d\u0142u\u017csze, ziemia cieplejsza, a pod li\u015b\u0107mi pojawiaj\u0105 si\u0119 pierwsze owady, ze swoich kryj\u00f3wek wychodz\u0105 zwierz\u0119ta, kt\u00f3re przez wiele tygodni oszcz\u0119dza\u0142y energi\u0119. Dla jednych to prawdziwe przebudzenie po zimowym \u015bnie, dla innych \u2014 powr\u00f3t do intensywnego \u017cycia po czasie spowolnienia.\n <\/p>\n<\/header>\n

\n

Las otwiera oczy po zimie<\/h2>\n

\n Wiosenny las zmienia si\u0119 z dnia na dzie\u0144. Jeszcze niedawno panowa\u0142a w nim cisza, przerywana jedynie skrzypieniem ga\u0142\u0119zi i stukaniem dzi\u0119cio\u0142a. Teraz coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142ycha\u0107 \u015bpiew ptak\u00f3w, szelest w suchych li\u015bciach, bzyczenie pierwszych owad\u00f3w i plusk p\u0142az\u00f3w w ka\u0142u\u017cach, rowach oraz le\u015bnych oczkach wodnych. To znak, \u017ce przyroda wesz\u0142a w jeden z najbardziej intensywnych okres\u00f3w roku.\n <\/p>\n

\n Zwierz\u0119ta, kt\u00f3re zim\u0105 spa\u0142y, drzema\u0142y lub ogranicza\u0142y swoj\u0105 aktywno\u015b\u0107 do minimum, zaczynaj\u0105 szuka\u0107 po\u017cywienia, partner\u00f3w i bezpiecznych miejsc do wychowania m\u0142odych. W\u0142a\u015bnie dlatego wiosenny spacer po lesie mo\u017ce by\u0107 niezwykle ciekawy \u2014 pod warunkiem, \u017ce obserwujemy przyrod\u0119 uwa\u017cnie i z szacunkiem.\n <\/p>\n<\/section>\n

<\/p>\n

\n \"Wiosenny
\n <\/figcaption><\/figure>\n
\n

Je\u017ce \u2014 ma\u0142e kolczaste \u015bpiochy wracaj\u0105 do \u017cycia<\/h2>\n

\n Jednym z najbardziej znanych wiosennych \u015bpioch\u00f3w jest je\u017c. Zim\u0105 ukrywa si\u0119 zwykle w gnie\u017adzie z li\u015bci, trawy i drobnych ga\u0142\u0105zek. Gdy temperatura ro\u015bnie, a w \u015bci\u00f3\u0142ce pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej bezkr\u0119gowc\u00f3w, je\u017c zaczyna opuszcza\u0107 swoj\u0105 kryj\u00f3wk\u0119. Po wielu tygodniach spoczynku jest g\u0142odny i os\u0142abiony, dlatego jego pierwszym zadaniem jest znalezienie pokarmu.\n <\/p>\n

\n Je\u017ce \u017cywi\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy innymi owadami, larwami, \u015blimakami i d\u017cd\u017cownicami. S\u0105 bardzo po\u017cytecznymi mieszka\u0144cami ogrod\u00f3w, park\u00f3w i obrze\u017cy las\u00f3w. Wiosn\u0105 warto szczeg\u00f3lnie uwa\u017ca\u0107 podczas prac porz\u0105dkowych. Sterta li\u015bci, ga\u0142\u0119zi albo kompostownik mog\u0105 by\u0107 dla je\u017ca domem, a nie \u201eba\u0142aganem\u201d. Zanim wi\u0119c co\u015b przeniesiemy, spalimy lub rozgrabimy, sprawd\u017amy, czy nie ukrywa si\u0119 tam kolczasty lokator.\n <\/p>\n<\/section>\n

\n

Nietoperze \u2014 nocni \u0142owcy opuszczaj\u0105 zimowe kryj\u00f3wki<\/h2>\n

\n Wiosn\u0105 budz\u0105 si\u0119 tak\u017ce nietoperze. Zim\u0119 sp\u0119dzaj\u0105 w stanie hibernacji, najcz\u0119\u015bciej w miejscach ch\u0142odnych, wilgotnych i spokojnych: jaskiniach, piwnicach, szczelinach budynk\u00f3w, dziuplach lub innych zacisznych kryj\u00f3wkach. Gdy robi si\u0119 cieplej, a w powietrzu pojawia si\u0119 wi\u0119cej owad\u00f3w, nietoperze wracaj\u0105 do nocnych lot\u00f3w.\n <\/p>\n

\n Ich obecno\u015b\u0107 jest dla lasu i cz\u0142owieka bardzo cenna. Nietoperze zjadaj\u0105 ogromne ilo\u015bci owad\u00f3w, w tym komar\u00f3w i drobnych nocnych motyli. Cho\u0107 czasem budz\u0105 niepok\u00f3j, s\u0105 zwierz\u0119tami p\u0142ochliwymi i po\u017cytecznymi. Najlepiej obserwowa\u0107 je z daleka \u2014 wieczorem, na skraju lasu, nad wod\u0105 albo przy polanie, gdzie poluj\u0105 w ciszy, wykonuj\u0105c szybkie zwroty w powietrzu.\n <\/p>\n<\/section>\n

<\/p>\n

\n \"Je\u017c
\n <\/figcaption><\/figure>\n
\n

P\u0142azy \u2014 pierwsze wielkie w\u0119dr\u00f3wki po zimie<\/h2>\n

\n Jednym z najbardziej niezwyk\u0142ych wiosennych zjawisk s\u0105 w\u0119dr\u00f3wki p\u0142az\u00f3w. \u017baby, ropuchy i traszki opuszczaj\u0105 zimowe kryj\u00f3wki i ruszaj\u0105 do miejsc rozrodu. Czasem s\u0105 to le\u015bne oczka wodne, mokrad\u0142a, stawy, rowy albo niewielkie rozlewiska, kt\u00f3re dla cz\u0142owieka mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 niepozorne, ale dla p\u0142az\u00f3w s\u0105 prawdziwym centrum \u017cycia.\n <\/p>\n

\n To w\u0142a\u015bnie wiosn\u0105 p\u0142azy s\u0105 szczeg\u00f3lnie nara\u017cone na niebezpiecze\u0144stwo. W\u0119druj\u0105 powoli, cz\u0119sto po zmroku lub po deszczu, a ich trasy przecinaj\u0105 drogi i \u015bcie\u017cki. Dlatego tak wa\u017cna jest ochrona mokrade\u0142, ma\u0142ych zbiornik\u00f3w wodnych i wilgotnych fragment\u00f3w lasu. Bez nich p\u0142azy nie maj\u0105 gdzie sk\u0142ada\u0107 skrzeku, a las traci jednych ze swoich najwa\u017cniejszych sprzymierze\u0144c\u00f3w w utrzymaniu naturalnej r\u00f3wnowagi.\n <\/p>\n<\/section>\n

\n

Gady wygrzewaj\u0105 si\u0119 na s\u0142o\u0144cu<\/h2>\n

\n Kiedy s\u0142o\u0144ce zaczyna mocniej ogrzewa\u0107 polany, skraje las\u00f3w i kamienie przy le\u015bnych drogach, do aktywno\u015bci wracaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c gady. Jaszczurki, padalce i \u017cmije po zimowym odr\u0119twieniu potrzebuj\u0105 ciep\u0142a, aby odzyska\u0107 energi\u0119. Mo\u017cna je spotka\u0107 w miejscach nas\u0142onecznionych, gdzie wygrzewaj\u0105 si\u0119 nieruchomo, korzystaj\u0105c z pierwszych naprawd\u0119 ciep\u0142ych dni.\n <\/p>\n

\n Spotkanie z gadem w lesie nie powinno budzi\u0107 paniki. Najwa\u017cniejsza zasada jest prosta: nie dotykamy, nie p\u0142oszymy i nie pr\u00f3bujemy przenosi\u0107 zwierz\u0119cia. Je\u015bli na \u015bcie\u017cce zobaczymy \u017cmij\u0119, wystarczy spokojnie si\u0119 oddali\u0107 i pozwoli\u0107 jej zej\u015b\u0107 z drogi. Ona r\u00f3wnie\u017c nie szuka kontaktu z cz\u0142owiekiem \u2014 najcz\u0119\u015bciej chce po prostu bezpiecznie wr\u00f3ci\u0107 do swojej kryj\u00f3wki.\n <\/p>\n<\/section>\n

<\/p>\n

\n \"P\u0142azy
\n <\/figcaption><\/figure>\n
\n

Owady \u2014 ma\u0142e stworzenia, bez kt\u00f3rych las nie ruszy dalej<\/h2>\n

\n Wiosenne przebudzenie lasu nie by\u0142oby mo\u017cliwe bez owad\u00f3w. Jako jedne z pierwszych pojawiaj\u0105 si\u0119 trzmiele, pszczo\u0142y samotnice, much\u00f3wki, chrz\u0105szcze i mr\u00f3wki. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich szuka nektaru w pierwszych kwiatach, inne porz\u0105dkuj\u0105 mrowiska, rozk\u0142adaj\u0105 martw\u0105 materi\u0119 organiczn\u0105 albo staj\u0105 si\u0119 pokarmem dla ptak\u00f3w, p\u0142az\u00f3w i nietoperzy.\n <\/p>\n

\n Cho\u0107 s\u0105 ma\u0142e, ich rola jest ogromna. Zapylaj\u0105 ro\u015bliny, przyspieszaj\u0105 rozk\u0142ad li\u015bci i drewna, napowietrzaj\u0105 gleb\u0119, a tak\u017ce stanowi\u0105 podstaw\u0119 le\u015bnego \u0142a\u0144cucha pokarmowego. Gdy wiosn\u0105 wracaj\u0105 owady, szybko o\u017cywa ca\u0142y las. Ptaki maj\u0105 czym karmi\u0107 m\u0142ode, nietoperze wracaj\u0105 do polowania, a ro\u015bliny zyskuj\u0105 zapylaczy.\n <\/p>\n<\/section>\n

\n

Ptaki \u2014 nie tyle budz\u0105 si\u0119, co zaczynaj\u0105 wielki koncert<\/h2>\n

\n Wiele ptak\u00f3w by\u0142o z nami przez ca\u0142\u0105 zim\u0119, ale wiosn\u0105 ich aktywno\u015b\u0107 staje si\u0119 znacznie bardziej widoczna. Do g\u0142osu dochodz\u0105 kosy, sikory, zi\u0119by, dzi\u0119cio\u0142y i rudziki. Z ciep\u0142ych kraj\u00f3w wracaj\u0105 kolejne gatunki, a las zaczyna brzmie\u0107 jak wielka orkiestra. \u015apiew ptak\u00f3w to nie tylko pi\u0119kny d\u017awi\u0119k \u2014 to tak\u017ce spos\u00f3b oznaczania terytorium i przyci\u0105gania partnera.\n <\/p>\n

\n Wiosna to czas budowy gniazd, sk\u0142adania jaj i wychowywania piskl\u0105t. Dlatego podczas spacer\u00f3w warto trzyma\u0107 si\u0119 wyznaczonych \u015bcie\u017cek, nie zagl\u0105da\u0107 do dziupli i nie p\u0142oszy\u0107 ptak\u00f3w. Nawet kr\u00f3tkie zak\u0142\u00f3cenie spokoju mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ce doros\u0142y ptak porzuci l\u0119g albo m\u0142ode zostan\u0105 nara\u017cone na wych\u0142odzenie i drapie\u017cniki.\n <\/p>\n<\/section>\n

<\/p>\n

\n \"Ptak
\n <\/figcaption><\/figure>\n
\n

Nie wszystkie zwierz\u0119ta spa\u0142y \u2014 ale wiele zmienia teraz rytm \u017cycia<\/h2>\n

\n Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie ka\u017cde le\u015bne zwierz\u0119 przesypia zim\u0119. Sarny, jelenie, dziki, lisy, kuny czy zaj\u0105ce by\u0142y aktywne tak\u017ce w ch\u0142odnych miesi\u0105cach. Wiosn\u0105 jednak ich \u017cycie przyspiesza. \u0141atwiej znale\u017a\u0107 pokarm, pojawiaj\u0105 si\u0119 \u015bwie\u017ce p\u0119dy, m\u0142ode trawy i owady. Cz\u0119\u015b\u0107 zwierz\u0105t przygotowuje si\u0119 do rozrodu, inne ju\u017c opiekuj\u0105 si\u0119 m\u0142odymi.\n <\/p>\n

\n To w\u0142a\u015bnie teraz szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto mo\u017cna natkn\u0105\u0107 si\u0119 na m\u0142ode zaj\u0105ce, sarny lub piskl\u0119ta. Je\u015bli wygl\u0105daj\u0105 na samotne, nie oznacza to od razu, \u017ce zosta\u0142y porzucone. W naturze rodzice cz\u0119sto zostawiaj\u0105 m\u0142ode w ukryciu i wracaj\u0105 do nich tylko na karmienie. Zabieranie takich zwierz\u0105t z lasu zwykle wyrz\u0105dza im wi\u0119cej szkody ni\u017c po\u017cytku.\n <\/p>\n<\/section>\n