Le\u015bna spi\u017carnia lipca \u2014 jagody, kurki, lipy i \u017cycie zapylaczy<\/title>\n <meta name=\"description\" content=\"Lipiec w lesie pachnie lip\u0105, jagodami i mokr\u0105 \u015bci\u00f3\u0142k\u0105 po deszczu. O le\u015bnych owocach, kurkach, zapylaczach i odpowiedzialnym korzystaniu z dar\u00f3w lasu.\" \/>\n \n <link rel=\"preconnect\" href=\"https:\/\/fonts.googleapis.com\" \/>\n <link rel=\"preconnect\" href=\"https:\/\/fonts.gstatic.com\" crossorigin \/>\n <link href=\"https:\/\/fonts.googleapis.com\/css2?family=Playfair+Display:ital,wght@0,400;0,700;1,400&family=Lato:wght@300;400;700&display=swap\" rel=\"stylesheet\" \/>\n <style>\n *, *::before, *::after { box-sizing: border-box; margin: 0; padding: 0; }\n :root {\n --green-dark: #2a4a2e; --green-mid: #3d6e45; --green-light: #5a9463;\n --green-pale: #e8f2e9; --green-accent: #7ab648; --earth: #8b6340;\n --cream: #faf8f3; --warm-white: #fffef9; --text-dark: #1e2d1f;\n --text-mid: #3a4d3c; --text-light: #6b7c6d; --border: #d4e4d6;\n --font-serif: 'Playfair Display', Georgia, serif;\n --font-sans: 'Lato', 'Helvetica Neue', sans-serif;\n }\n html { font-size: 18px; scroll-behavior: smooth; }\n body { font-family: var(--font-sans); color: var(--text-dark); background: var(--cream); line-height: 1.8; }\n .topbar { background: var(--green-dark); padding: 0.6rem 2rem; display: flex; align-items: center; gap: 0.8rem; }\n .topbar-logo { font-family: var(--font-serif); font-size: 1.05rem; color: #fff; letter-spacing: 0.04em; }\n .topbar-logo span { color: var(--green-accent); }\n .topbar-tag { font-size: 0.7rem; font-weight: 700; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.12em; color: var(--green-accent); border: 1px solid var(--green-accent); padding: 0.2rem 0.55rem; border-radius: 2px; margin-left: auto; }\n .hero { background: linear-gradient(160deg, var(--green-dark) 0%, var(--green-mid) 60%, var(--green-light) 100%); padding: 5rem 2rem 4rem; text-align: center; }\n .hero-category { display: inline-block; font-size: 0.72rem; font-weight: 700; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.18em; color: var(--green-accent); margin-bottom: 1.2rem; }\n .hero h1 { font-family: var(--font-serif); font-size: clamp(1.9rem, 5vw, 3rem); font-weight: 700; color: #fff; line-height: 1.25; max-width: 820px; margin: 0 auto 1.4rem; }\n .hero-meta { font-size: 0.82rem; color: rgba(255,255,255,0.65); }\n .hero-meta strong { color: rgba(255,255,255,0.9); }\n .article-wrap { max-width: 780px; margin: 0 auto; padding: 3.5rem 2rem 5rem; }\n .lead { font-size: 1.08rem; color: var(--text-mid); border-left: 4px solid var(--green-accent); padding-left: 1.4rem; margin-bottom: 2.8rem; line-height: 1.85; }\n p { margin-bottom: 1.35rem; color: var(--text-mid); }\n em { font-style: italic; color: var(--earth); }\n strong { color: var(--green-dark); }\n h2 { font-family: var(--font-serif); font-size: 1.55rem; font-weight: 700; color: var(--green-dark); margin: 3rem 0 1rem; padding-bottom: 0.5rem; border-bottom: 2px solid var(--border); line-height: 1.3; }\n h2::before { content: '\ud83c\udf3f '; font-size: 1.1rem; }\n blockquote { background: var(--green-pale); border-left: 5px solid var(--green-light); border-radius: 0 8px 8px 0; padding: 1.3rem 1.6rem; margin: 2rem 0; font-family: var(--font-serif); font-style: italic; font-size: 1.12rem; color: var(--green-dark); line-height: 1.65; }\n blockquote cite { display: block; margin-top: 0.6rem; font-family: var(--font-sans); font-style: normal; font-size: 0.78rem; font-weight: 700; color: var(--green-light); text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.1em; }\n .fact-box { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(160px, 1fr)); gap: 1rem; margin: 2.2rem 0; }\n .fact-card { background: var(--warm-white); border: 1px solid var(--border); border-top: 4px solid var(--green-accent); border-radius: 6px; padding: 1.1rem 1rem; text-align: center; }\n .fact-card .number { font-family: var(--font-serif); font-size: 2rem; font-weight: 700; color: var(--green-dark); line-height: 1; }\n .fact-card .label { font-size: 0.73rem; color: var(--text-light); text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.08em; margin-top: 0.3rem; line-height: 1.4; }\n .species-grid { display: grid; grid-template-columns: 1fr 1fr; gap: 1rem; margin: 2rem 0; }\n .species-col { border-radius: 8px; padding: 1.2rem 1.4rem; }\n .species-col.losing { background: #fdf3f0; border: 1px solid #e8c4b8; }\n .species-col.winning { background: var(--green-pale); border: 1px solid #b8d8bb; }\n .species-col h3 { font-size: 0.72rem; font-weight: 700; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.14em; margin-bottom: 0.9rem; }\n .species-col.losing h3 { color: #c0392b; }\n .species-col.winning h3 { color: var(--green-mid); }\n .species-col ul { list-style: none; padding: 0; }\n .species-col ul li { font-size: 0.9rem; color: var(--text-mid); padding: 0.35rem 0; border-bottom: 1px solid rgba(0,0,0,0.06); line-height: 1.4; }\n .species-col ul li:last-child { border-bottom: none; }\n .species-col ul li .sci { font-style: italic; font-size: 0.78rem; color: var(--text-light); display: block; }\n .info-box { background: var(--warm-white); border: 1px solid var(--border); border-radius: 8px; padding: 1.3rem 1.6rem; margin: 2rem 0; }\n .info-box .info-label { font-size: 0.7rem; font-weight: 700; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.14em; color: var(--green-mid); margin-bottom: 0.5rem; }\n .info-box p { margin-bottom: 0; font-size: 0.95rem; }\n .cta-box { background: linear-gradient(135deg, var(--green-dark) 0%, var(--green-mid) 100%); border-radius: 12px; padding: 2.2rem 2.4rem; margin-top: 3.5rem; text-align: center; }\n .cta-box h3 { font-family: var(--font-serif); font-size: 1.45rem; color: #fff; margin-bottom: 0.8rem; }\n .cta-box p { color: rgba(255,255,255,0.8); font-size: 0.92rem; max-width: 540px; margin: 0 auto 1.4rem; }\n .cta-btn { display: inline-block; background: var(--green-accent); color: #fff; font-weight: 700; font-size: 0.88rem; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.1em; padding: 0.85rem 2rem; border-radius: 4px; text-decoration: none; transition: background 0.2s; }\n .cta-btn:hover { background: #68a03a; }\n .sources { margin-top: 3rem; padding-top: 1.5rem; border-top: 1px solid var(--border); }\n .sources h4 { font-size: 0.72rem; font-weight: 700; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.12em; color: var(--text-light); margin-bottom: 0.7rem; }\n .sources ul { list-style: none; padding: 0; }\n .sources ul li { font-size: 0.78rem; color: var(--text-light); padding: 0.2rem 0; }\n .sources ul li a { color: var(--green-light); text-decoration: none; }\n .sources ul li a:hover { text-decoration: underline; }\n footer { background: var(--green-dark); color: rgba(255,255,255,0.5); text-align: center; font-size: 0.75rem; padding: 1.5rem; letter-spacing: 0.05em; }\n @media (max-width: 580px) { .species-grid { grid-template-columns: 1fr; } .fact-box { grid-template-columns: 1fr 1fr; } .hero { padding: 3rem 1.5rem 2.5rem; } .article-wrap { padding: 2rem 1.2rem 3rem; } }\n <\/style>\n<\/head>\n<body>\n <div class=\"topbar\">\n <span class=\"topbar-logo\">sadzimy<span>lasy<\/span>.org<\/span>\n <span class=\"topbar-tag\">Dary lasu<\/span>\n <\/div>\n\n <div class=\"hero\">\n <span class=\"hero-category\">Dary lasu<\/span>\n <h1>Le\u015bna spi\u017carnia lipca \u2014 jagody, kurki, lipy i \u017cycie zapylaczy<\/h1>\n <div class=\"hero-meta\">15 lipca 2026<\/div>\n <\/div>\n\n <article class=\"article-wrap\">\n\n <p class=\"lead\">Lipiec w lesie ma smak fioletowych palc\u00f3w, zapach kwitn\u0105cej lipy i cichy szelest koszyka, w kt\u00f3rym obok jag\u00f3d l\u0105duj\u0105 pierwsze kurki. To miesi\u0105c, w kt\u00f3rym las wygl\u0105da jak spi\u017carnia otwarta na o\u015bcie\u017c. Ale za ka\u017cdym owocem, grzybem i kwiatem stoi niewidoczna praca: wilgo\u0107 zatrzymana w glebie, grzybnia ukryta pod mchem, pszczo\u0142y, trzmiele, bzygi i motyle, kt\u00f3re od \u015bwitu do zmierzchu przenosz\u0105 \u017cycie z kwiatu na kwiat.<\/p>\n\n <div class=\"fact-box\">\n <div class=\"fact-card\"><div class=\"number\">VI\u2013IX<\/div><div class=\"label\">od ko\u0144ca czerwca, a w g\u00f3rach nawet do wrze\u015bnia dojrzewaj\u0105 owoce bor\u00f3wki czarnej<\/div><\/div>\n <div class=\"fact-card\"><div class=\"number\">lipiec<\/div><div class=\"label\">miesi\u0105c lipowego zapachu, letnich po\u017cytk\u00f3w i pracy zapylaczy<\/div><\/div>\n <div class=\"fact-card\"><div class=\"number\">1\/10<\/div><div class=\"label\">gatunk\u00f3w pszcz\u00f3\u0142 i motyli w UE jest na skraju wygini\u0119cia<\/div><\/div>\n <div class=\"fact-card\"><div class=\"number\">80%+<\/div><div class=\"label\">upraw w UE zale\u017cy bezpo\u015brednio lub po\u015brednio od zapylania<\/div><\/div>\n <\/div>\n\n <h2>Las, kt\u00f3ry karmi \u2014 ale nie tylko ludzi<\/h2>\n <p>Naj\u0142atwiej zauwa\u017cy\u0107 to, co mie\u015bci si\u0119 w d\u0142oni: jagod\u0119, malin\u0119, poziomk\u0119, kurk\u0119, li\u015b\u0107 mi\u0119ty rosn\u0105cej przy wilgotnym rowie. Lipiec rzeczywi\u015bcie jest jednym z najbardziej obfitych miesi\u0119cy w le\u015bnym kalendarzu. Po czerwcowych poziomkach przychodzi czas bor\u00f3wki czernicy, nazywanej po prostu czarn\u0105 jagod\u0105. Pod koniec miesi\u0105ca w cieplejszych miejscach pojawiaj\u0105 si\u0119 maliny i je\u017cyny, a po deszczowych dniach \u015bci\u00f3\u0142ka potrafi nagle rozja\u015bni\u0107 si\u0119 \u017c\u00f3\u0142tymi kapeluszami kurek.<\/p>\n <p>Ale le\u015bna spi\u017carnia nie jest sklepem samoobs\u0142ugowym. Owoce bor\u00f3wki s\u0105 pokarmem dla ptak\u00f3w i ssak\u00f3w, grzyby s\u0105 widoczn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 znacznie wi\u0119kszej sieci podziemnej, a kwiat lipy jest letni\u0105 stacj\u0105 benzynow\u0105 dla owad\u00f3w. To, co cz\u0142owiek nazywa \u201edarami lasu\u201d, dla lasu jest obiegiem energii, nasion, cukr\u00f3w, zarodnik\u00f3w i relacji.<\/p>\n <p>W\u0142a\u015bnie dlatego warto zbiera\u0107 tak, jakby\u015bmy byli go\u015b\u0107mi, a nie w\u0142a\u015bcicielami. Gar\u015b\u0107 jag\u00f3d do koszyka \u2014 tak. Wyrywanie krzewinek, \u0142amanie ga\u0142\u0119zi, rozdeptywanie m\u0142odych ro\u015blin i czesanie runa plastikowym grzebieniem \u2014 nie. Las odwdzi\u0119cza si\u0119 obfito\u015bci\u0105 tylko wtedy, gdy zostawiamy mu zdolno\u015b\u0107 do odrastania.<\/p>\n\n <div class=\"info-box\">\n <div class=\"info-label\">Zasada lipcowej spi\u017carni<\/div>\n <p>Zbieraj tylko to, co dobrze rozpoznajesz, bierz tyle, ile naprawd\u0119 wykorzystasz, i zostaw cz\u0119\u015b\u0107 owoc\u00f3w, kwiat\u00f3w oraz grzyb\u00f3w dla zwierz\u0105t, owad\u00f3w i samego lasu. Najlepszy zbieracz wraca z koszykiem pe\u0142nym smak\u00f3w, ale z lasem niemal nietkni\u0119tym.<\/p>\n <\/div>\n\n <h2>Jagody \u2014 fioletowy pocz\u0105tek lata<\/h2>\n <p>Bor\u00f3wka czernica (<em>Vaccinium myrtillus<\/em>) to jedna z najbardziej rozpoznawalnych ro\u015blin polskich las\u00f3w. Tworzy niskie krzewinki, lubi kwa\u015bne gleby i p\u00f3\u0142cie\u0144, a jej owoce barwi\u0105 palce mocniej ni\u017c niejeden atrament. Dla dzieci to smak wakacji, dla doros\u0142ych \u2014 powr\u00f3t do prostego rytua\u0142u: przykucn\u0105\u0107, odgarn\u0105\u0107 li\u015bcie, zobaczy\u0107 pierwsz\u0105 ciemn\u0105 jagod\u0119 i nagle zwolni\u0107.<\/p>\n <p>Owoce dojrzewaj\u0105 zwykle od ko\u0144ca czerwca, a w ch\u0142odniejszych, g\u00f3rskich rejonach mog\u0105 utrzymywa\u0107 si\u0119 nawet do wrze\u015bnia. Lipiec jest jednak czasem najpe\u0142niejszego zbioru. Wtedy bor\u00f3wczyska przyci\u0105gaj\u0105 ludzi, s\u00f3jki, kosy, drozdy, lisy, kuny, nied\u017awiedzie w g\u00f3rach i mn\u00f3stwo drobnych owad\u00f3w. Ka\u017cdy korzysta inaczej. Cz\u0142owiek szuka smaku, zwierz\u0119ta energii, ro\u015blina \u2014 szansy, \u017ce jej nasiona zostan\u0105 przeniesione dalej.<\/p>\n <p>Najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem jest traktowanie jagodziska jak pola uprawnego. Bor\u00f3wka jest krzewink\u0105 wieloletni\u0105. Uszkodzona nie odbudowuje si\u0119 z dnia na dzie\u0144. Dlatego owoce powinno si\u0119 zrywa\u0107 delikatnie, bez wyrywania p\u0119d\u00f3w i bez u\u017cywania narz\u0119dzi, kt\u00f3re kalecz\u0105 li\u015bcie oraz m\u0142ode przyrosty. Dzisiejszy koszyk nie mo\u017ce kosztowa\u0107 lasu przysz\u0142orocznego kwitnienia.<\/p>\n\n <blockquote>\n Le\u015bna obfito\u015b\u0107 nie zaczyna si\u0119 w koszyku. Zaczyna si\u0119 du\u017co wcze\u015bniej: w kwiecie odwiedzonym przez owada, w deszczu zatrzymanym przez \u015bci\u00f3\u0142k\u0119 i w krzewince, kt\u00f3rej nikt nie wyrwa\u0142 dla kilku dodatkowych gar\u015bci owoc\u00f3w.\n <cite>Fundacja Sadzimy Lasy<\/cite>\n <\/blockquote>\n\n <h2>Kurki \u2014 z\u0142oto po deszczu<\/h2>\n <p>Kurka, czyli pieprznik jadalny (<em>Cantharellus cibarius<\/em>), jest jednym z tych grzyb\u00f3w, kt\u00f3re potrafi\u0105 zmieni\u0107 zwyk\u0142y spacer w wypraw\u0119 \u0142owcy skarb\u00f3w. Nie ro\u015bnie tam, gdzie chcemy. Pojawia si\u0119 tam, gdzie pasuj\u0105 jej warunki: odpowiednia wilgotno\u015b\u0107, kwa\u015bna gleba, blisko\u015b\u0107 drzew i podziemna wsp\u00f3\u0142praca z ich korzeniami. Po lipcowym deszczu potrafi wyskoczy\u0107 ca\u0142ymi grupami, jakby kto\u015b rozsypa\u0142 po mchu gar\u015b\u0107 \u017c\u00f3\u0142tych guzik\u00f3w.<\/p>\n <p>Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce grzyb, kt\u00f3ry widzimy, jest tylko owocnikiem. Prawdziwe \u017cycie toczy si\u0119 pod ziemi\u0105, w grzybni. Dlatego grzybobranie nie powinno wygl\u0105da\u0107 jak przekopywanie \u015bci\u00f3\u0142ki. Najlepiej wykr\u0119ca\u0107 lub delikatnie odcina\u0107 owocniki, zas\u0142ania\u0107 miejsce po grzybie mchem i nie rozgarnia\u0107 runa na du\u017cej powierzchni. Las nie potrzebuje po nas \u015blad\u00f3w, tylko spokoju.<\/p>\n <p>Kurka jest ceniona, ale ma te\u017c sobowt\u00f3ry. Najcz\u0119\u015bciej wspomina si\u0119 lis\u00f3wk\u0119 pomara\u0144czow\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce zmyli\u0107 niedo\u015bwiadczonego zbieracza. Dlatego obowi\u0105zuje \u017celazna zasada: nie znasz \u2014 nie zbieraj. A je\u015bli masz w\u0105tpliwo\u015bci, skorzystaj z pomocy grzyboznawcy lub klasyfikatora grzyb\u00f3w w stacji sanitarno-epidemiologicznej. Smak lipca nie jest wart ryzyka.<\/p>\n\n <div class=\"species-grid\">\n <div class=\"species-col losing\">\n <h3>Nie r\u00f3b w lesie<\/h3>\n <ul>\n <li>Nie u\u017cywaj grzebieni do jag\u00f3d<span class=\"sci\">uszkadzaj\u0105 li\u015bcie, p\u0119dy i przysz\u0142e owocowanie<\/span><\/li>\n <li>Nie rozkopuj \u015bci\u00f3\u0142ki w poszukiwaniu grzyb\u00f3w<span class=\"sci\">niszczysz mikro\u015bwiat grzybni, owad\u00f3w i siewek<\/span><\/li>\n <li>Nie zrywaj ca\u0142ych ga\u0142\u0119zi lipy<span class=\"sci\">kwiaty s\u0105 pokarmem dla owad\u00f3w, nie dekoracj\u0105 do po\u0142amania<\/span><\/li>\n <li>Nie zbieraj ro\u015blin w miejscach obj\u0119tych zakazem<span class=\"sci\">rezerwaty i ostoje maj\u0105 chroni\u0107 najcenniejsze siedliska<\/span><\/li>\n <\/ul>\n <\/div>\n <div class=\"species-col winning\">\n <h3>Zbieraj m\u0105drze<\/h3>\n <ul>\n <li>Zrywaj jagody r\u0119cznie i delikatnie<span class=\"sci\">tak, by krzewinka mog\u0142a dalej \u017cy\u0107<\/span><\/li>\n <li>Bierz tylko grzyby pewnie rozpoznane<span class=\"sci\">w\u0105tpliwo\u015bci zostaw w lesie albo skonsultuj<\/span><\/li>\n <li>Zostaw cz\u0119\u015b\u0107 owoc\u00f3w zwierz\u0119tom<span class=\"sci\">las karmi wiele gatunk\u00f3w naraz<\/span><\/li>\n <li>Id\u017a po \u015bcie\u017ckach, nie przez m\u0142ode uprawy<span class=\"sci\">sadzonki s\u0105 kruche, a runo \u0142atwo zniszczy\u0107<\/span><\/li>\n <\/ul>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <h2>Lipa \u2014 drzewo, od kt\u00f3rego pachnie miesi\u0105c<\/h2>\n <p>Nieprzypadkowo lipiec brzmi jak lipa. Kiedy drzewa kwitn\u0105, nawet zwyk\u0142a droga przez wie\u015b, park albo skraj lasu zamienia si\u0119 w pachn\u0105cy korytarz. Lipa drobnolistna i szerokolistna r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 terminem kwitnienia, a pogoda potrafi ten kalendarz przesuwa\u0107, ale prze\u0142om czerwca i lipca to czas, w kt\u00f3rym ich obecno\u015b\u0107 czuje si\u0119 z daleka.<\/p>\n <p>Dla ludzi kwiat lipy kojarzy si\u0119 z naparem, miodem i cieniem. Dla owad\u00f3w jest czym\u015b znacznie pilniejszym: \u017ar\u00f3d\u0142em nektaru i py\u0142ku. Kwitn\u0105ce lipy odwiedzaj\u0105 pszczo\u0142y miodne, trzmiele, dzikie pszczo\u0142y samotnice, bzygi, much\u00f3wki, motyle i chrz\u0105szcze. Pod koron\u0105 s\u0142ycha\u0107 wtedy jednostajny, niski szum \u2014 nie szum li\u015bci, ale prac\u0119 setek skrzyde\u0142.<\/p>\n <p>Lipa jest te\u017c wa\u017cnym drzewem dla r\u00f3\u017cnorodnego lasu. Daje pokarm owadom, cie\u0144 ludziom i zwierz\u0119tom, a jej li\u015bcie rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w \u015bci\u00f3\u0142ce, wzbogacaj\u0105c gleb\u0119. W sadzonych dzi\u015b lasach mieszanych jest wi\u0119c nie tylko \u0142adnym dodatkiem. Jest jednym z drzew, kt\u00f3re pomagaj\u0105 budowa\u0107 odporno\u015b\u0107, mikroklimat i baz\u0119 pokarmow\u0105 dla ca\u0142ej sieci \u017cycia.<\/p>\n\n <h2>Zapylacze \u2014 niewidzialni kucharze le\u015bnej spi\u017carni<\/h2>\n <p>Gdy m\u00f3wimy \u201ezapylacze\u201d, wiele os\u00f3b widzi tylko pszczo\u0142\u0119 miodn\u0105. Tymczasem w lesie pracuje ca\u0142a armia owad\u00f3w: dzikie pszczo\u0142y, trzmiele, bzygi, much\u00f3wki, motyle dzienne i nocne, a tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 chrz\u0105szczy. Nie wszystkie s\u0105 efektowne. Nie wszystkie bzycz\u0105 g\u0142o\u015bno. Ale bez nich wiele ro\u015blin nie wyda\u0142oby owoc\u00f3w, a lipcowa spi\u017carnia by\u0142aby znacznie ubo\u017csza.<\/p>\n <p>Skala problemu jest powa\u017cna. Ministerstwo Klimatu i \u015arodowiska przypomina, \u017ce w Unii Europejskiej <strong>1\/10 gatunk\u00f3w pszcz\u00f3\u0142 i motyli jest na skraju wygini\u0119cia<\/strong>, a liczebno\u015b\u0107 <strong>1\/3 gatunk\u00f3w spada<\/strong>. Ponad <strong>80%<\/strong> upraw w UE zale\u017cy bezpo\u015brednio lub po\u015brednio od zapylania. To brzmi jak temat rolniczy, ale zaczyna si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w lesie: na skrajach dr\u00f3g, zr\u0119bach, polanach, w starych dziuplach, martwym drewnie, zio\u0142oro\u015blach i kwitn\u0105cych drzewach.<\/p>\n <p>Dzikie zapylacze potrzebuj\u0105 nie tylko kwiat\u00f3w, ale te\u017c miejsc do \u017cycia. Jedne gniazduj\u0105 w ziemi, inne w pustych \u0142odygach, szczelinach drewna, pr\u00f3chniej\u0105cych pniach albo starych drzewach. Dlatego \u201eporz\u0105dkowanie\u201d ka\u017cdego skrawka przyrody mo\u017ce by\u0107 dla nich strat\u0105. Martwe drewno, dzikie pobocze, niekoszona \u0142\u0105ka, k\u0119pa je\u017cyn i lipa przy skraju lasu to nie ba\u0142agan. To infrastruktura \u017cycia.<\/p>\n\n <div class=\"info-box\">\n <div class=\"info-label\">Dlaczego sadzimy r\u00f3\u017cnorodnie<\/div>\n <p>Las z\u0142o\u017cony z wielu gatunk\u00f3w drzew i krzew\u00f3w kwitnie d\u0142u\u017cej, daje bardziej zr\u00f3\u017cnicowany pokarm i tworzy wi\u0119cej schronie\u0144. Lipa, klon, jarz\u0105b, dzika jab\u0142o\u0144, g\u0142\u00f3g, kruszyna czy malina le\u015bna wspieraj\u0105 nie tylko krajobraz, ale te\u017c owady, ptaki i przysz\u0142e owocowanie.<\/p>\n <\/div>\n\n <h2>Le\u015bna spi\u017carnia potrzebuje wody i cienia<\/h2>\n <p>Jagody nie dojrzewaj\u0105 bez wilgoci, kurki nie pojawiaj\u0105 si\u0119 bez deszczu, a kwitn\u0105ce lipy gorzej nektaruj\u0105 w czasie suszy i upa\u0142u. Lipcowa obfito\u015b\u0107 zale\u017cy wi\u0119c od czego\u015b, czego cz\u0119sto nie widzimy: od wody zatrzymanej w glebie, od \u015bci\u00f3\u0142ki, kt\u00f3ra chroni j\u0105 przed wysychaniem, od cienia koron i od r\u00f3\u017cnorodno\u015bci ro\u015blin, kt\u00f3re tworz\u0105 ch\u0142odniejszy mikroklimat.<\/p>\n <p>To szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w m\u0142odych lasach. Dop\u00f3ki sadzonki s\u0105 niskie, nie daj\u0105 jeszcze w\u0142asnego cienia. Trawy i je\u017cyny mog\u0105 je zag\u0142usza\u0107, a s\u0142o\u0144ce szybciej wysusza odkryt\u0105 gleb\u0119. Z czasem, je\u015bli m\u0142ody las przetrwa, zacznie sam budowa\u0107 warunki dla kolejnych pokole\u0144: wi\u0119cej \u015bci\u00f3\u0142ki, wi\u0119cej grzyb\u00f3w, wi\u0119cej owad\u00f3w, wi\u0119cej ptak\u00f3w i wi\u0119cej owoc\u00f3w.<\/p>\n <p>Dlatego sadzenie lasu nie ko\u0144czy si\u0119 na wbiciu sadzonki w ziemi\u0119. Prawdziwa praca polega na tym, by stworzy\u0107 miejsce, kt\u00f3re b\u0119dzie potrafi\u0142o karmi\u0107 i chroni\u0107 \u017cycie przez dziesi\u0119ciolecia: ludzi spaceruj\u0105cych z koszykiem, ptaki szukaj\u0105ce jag\u00f3d, pszczo\u0142y szukaj\u0105ce nektaru i grzybni\u0119 oplataj\u0105c\u0105 korzenie drzew.<\/p>\n\n <h2>Co mo\u017cemy zrobi\u0107 w lipcu<\/h2>\n <p>Mo\u017cemy zacz\u0105\u0107 od prostych gest\u00f3w. Zbiera\u0107 jagody r\u0119cznie. Nie rozdeptywa\u0107 m\u0142odych sadzonek. Bra\u0107 tylko znane grzyby. Nie \u0142ama\u0107 ga\u0142\u0119zi lipy dla kilku kwiat\u00f3w. Nie zostawia\u0107 \u015bmieci, bo le\u015bna spi\u017carnia nie jest kuchni\u0105 jednorazowego u\u017cytku. Nie wchodzi\u0107 tam, gdzie obowi\u0105zuje zakaz, i nie traktowa\u0107 ka\u017cdego dzikiego miejsca jak zasobu do opr\u00f3\u017cnienia.<\/p>\n <p>Mo\u017cemy te\u017c pomaga\u0107 zapylaczom poza lasem: sadzi\u0107 ro\u015bliny miododajne, ogranicza\u0107 opryski, zostawia\u0107 fragment nieskoszonego trawnika, budowa\u0107 proste poide\u0142ka i nie usuwa\u0107 bez potrzeby suchych \u0142odyg czy martwego drewna. Dla owada kilka metr\u00f3w dzikiego brzegu ogrodu mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0105 mi\u0119dzy przetrwaniem a brakiem miejsca do gniazdowania.<\/p>\n <p>Lipiec uczy, \u017ce las karmi nie dlatego, \u017ce kto\u015b go do tego zmusza. Karmi, bo dzia\u0142a jako sie\u0107: korzenie wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z grzybami, kwiaty z owadami, owoce ze zwierz\u0119tami, a \u015bci\u00f3\u0142ka z wod\u0105. Cz\u0142owiek mo\u017ce by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 tej sieci \u2014 pod warunkiem, \u017ce wchodzi do niej z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105, nie z zach\u0142anno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n <div class=\"cta-box\">\n <h3>Posad\u017a las, kt\u00f3ry b\u0119dzie karmi\u0142 \u017cycie<\/h3>\n <p>Pom\u00f3\u017c nam tworzy\u0107 r\u00f3\u017cnorodne, wielogatunkowe lasy na Dolnym \u015al\u0105sku \u2014 z lipami, krzewami, cieniem, \u015bci\u00f3\u0142k\u0105 i przestrzeni\u0105 dla zapylaczy. Taki las daje wi\u0119cej ni\u017c drewno: daje wod\u0119, owoce, grzyby, schronienie i przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n <a class=\"cta-btn\" href=\"https:\/\/sadzimylasy.org\">Wesprzyj sadzenie lasu<\/a>\n <\/div>\n\n <div class=\"sources\">\n <h4>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h4>\n <ul>\n <li><a href=\"https:\/\/strzebielino.gdansk.lasy.gov.pl\/aktualnosci\/-\/asset_publisher\/1M8a\/content\/lipiec-w-lesie\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nadle\u015bnictwo Strzebielino \u2014 \u201eLipiec w lesie\u201d<\/a><\/li>\n <li><a href=\"https:\/\/www.lasy.gov.pl\/pl\/informacje\/aktualnosci\/idziemy-na-jagody-1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 \u201eIdziemy na jagody!\u201d<\/a><\/li>\n <li><a href=\"https:\/\/encyklopedialesna.com\/haslo\/owoc-borowki-czarnej\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Encyklopedia Le\u015bna \u2014 \u201eOwoc bor\u00f3wki czarnej\u201d<\/a><\/li>\n <li><a href=\"https:\/\/olsztynek.olsztyn.lasy.gov.pl\/aktualnosci\/-\/asset_publisher\/x9eK\/content\/kurka-vs-lisowka\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nadle\u015bnictwo Olsztynek \u2014 \u201eKurka vs. lis\u00f3wka\u201d<\/a><\/li>\n <li><a href=\"https:\/\/www.lasy.gov.pl\/pl\/edukacja\/lesnoteka-1\/drzewa\/lipa-drobnolistna\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 \u201eLipa drobnolistna\u201d<\/a><\/li>\n <li><a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/klimat\/nrl-owady-zapylajace\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ministerstwo Klimatu i \u015arodowiska \u2014 \u201eOwady zapylaj\u0105ce\u201d<\/a><\/li>\n <li><a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/klimat\/srodki-europejskie-na-monitoring-dzikich-zapylaczy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ministerstwo Klimatu i \u015arodowiska \u2014 monitoring dzikich zapylaczy<\/a><\/li>\n <\/ul>\n <\/div>\n\n <\/article>\n\n <footer>\n Fundacja Sadzimy Lasy \u00b7 sadzimylasy.org\n <\/footer>\n\n<\/body>\n<\/html>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Le\u015bna spi\u017carnia lipca \u2014 jagody, kurki, lipy i \u017cycie zapylaczy sadzimylasy.org Dary lasu Dary lasu Le\u015bna spi\u017carnia lipca \u2014 jagody, kurki, lipy i \u017cycie zapylaczy 15 lipca 2026 Lipiec w lesie ma smak fioletowych palc\u00f3w, zapach kwitn\u0105cej lipy i cichy szelest koszyka, w kt\u00f3rym obok jag\u00f3d l\u0105duj\u0105 pierwsze kurki. To miesi\u0105c, w kt\u00f3rym las wygl\u0105da […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":539,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[23,268,275,84,270,267,269,271,119,266,225,240,278,273,196,274,272,276,277],"class_list":["post-538","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","tag-bioroznorodnosc","tag-borowki-lesne","tag-dary-lasu","tag-ekosystem-lesny","tag-grzyby-lesne","tag-jagody","tag-kurki","tag-kwiat-lipy","tag-lasy-dolnego-slaska","tag-lesna-spizarnia-lipca","tag-lipa","tag-lipiec-w-lesie","tag-ochrona-zapylaczy","tag-pszczoly","tag-sadzimy-lasy","tag-trzmiele","tag-zapylacze","tag-zbieranie-grzybow","tag-zbieranie-jagod"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/538","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=538"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/538\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":543,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/538\/revisions\/543"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/539"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=538"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=538"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}

\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t

\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\n\n\n \n \n Le\u015bna spi\u017carnia lipca \u2014 jagody, kurki, lipy i \u017cycie zapylaczy<\/title>\n <meta name=\"description\" content=\"Lipiec w lesie pachnie lip\u0105, jagodami i mokr\u0105 \u015bci\u00f3\u0142k\u0105 po deszczu. O le\u015bnych owocach, kurkach, zapylaczach i odpowiedzialnym korzystaniu z dar\u00f3w lasu.\" \/>\n \n <link rel=\"preconnect\" href=\"https:\/\/fonts.googleapis.com\" \/>\n <link rel=\"preconnect\" href=\"https:\/\/fonts.gstatic.com\" crossorigin \/>\n <link href=\"https:\/\/fonts.googleapis.com\/css2?family=Playfair+Display:ital,wght@0,400;0,700;1,400&family=Lato:wght@300;400;700&display=swap\" rel=\"stylesheet\" \/>\n <style>\n *, *::before, *::after { box-sizing: border-box; margin: 0; padding: 0; }\n :root {\n --green-dark: #2a4a2e; --green-mid: #3d6e45; --green-light: #5a9463;\n --green-pale: #e8f2e9; --green-accent: #7ab648; --earth: #8b6340;\n --cream: #faf8f3; --warm-white: #fffef9; --text-dark: #1e2d1f;\n --text-mid: #3a4d3c; --text-light: #6b7c6d; --border: #d4e4d6;\n --font-serif: 'Playfair Display', Georgia, serif;\n --font-sans: 'Lato', 'Helvetica Neue', sans-serif;\n }\n html { font-size: 18px; scroll-behavior: smooth; }\n body { font-family: var(--font-sans); color: var(--text-dark); background: var(--cream); line-height: 1.8; }\n .topbar { background: var(--green-dark); padding: 0.6rem 2rem; display: flex; align-items: center; gap: 0.8rem; }\n .topbar-logo { font-family: var(--font-serif); font-size: 1.05rem; color: #fff; letter-spacing: 0.04em; }\n .topbar-logo span { color: var(--green-accent); }\n .topbar-tag { font-size: 0.7rem; font-weight: 700; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.12em; color: var(--green-accent); border: 1px solid var(--green-accent); padding: 0.2rem 0.55rem; border-radius: 2px; margin-left: auto; }\n .hero { background: linear-gradient(160deg, var(--green-dark) 0%, var(--green-mid) 60%, var(--green-light) 100%); padding: 5rem 2rem 4rem; text-align: center; }\n .hero-category { display: inline-block; font-size: 0.72rem; font-weight: 700; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.18em; color: var(--green-accent); margin-bottom: 1.2rem; }\n .hero h1 { font-family: var(--font-serif); font-size: clamp(1.9rem, 5vw, 3rem); font-weight: 700; color: #fff; line-height: 1.25; max-width: 820px; margin: 0 auto 1.4rem; }\n .hero-meta { font-size: 0.82rem; color: rgba(255,255,255,0.65); }\n .hero-meta strong { color: rgba(255,255,255,0.9); }\n .article-wrap { max-width: 780px; margin: 0 auto; padding: 3.5rem 2rem 5rem; }\n .lead { font-size: 1.08rem; color: var(--text-mid); border-left: 4px solid var(--green-accent); padding-left: 1.4rem; margin-bottom: 2.8rem; line-height: 1.85; }\n p { margin-bottom: 1.35rem; color: var(--text-mid); }\n em { font-style: italic; color: var(--earth); }\n strong { color: var(--green-dark); }\n h2 { font-family: var(--font-serif); font-size: 1.55rem; font-weight: 700; color: var(--green-dark); margin: 3rem 0 1rem; padding-bottom: 0.5rem; border-bottom: 2px solid var(--border); line-height: 1.3; }\n h2::before { content: '\ud83c\udf3f '; font-size: 1.1rem; }\n blockquote { background: var(--green-pale); border-left: 5px solid var(--green-light); border-radius: 0 8px 8px 0; padding: 1.3rem 1.6rem; margin: 2rem 0; font-family: var(--font-serif); font-style: italic; font-size: 1.12rem; color: var(--green-dark); line-height: 1.65; }\n blockquote cite { display: block; margin-top: 0.6rem; font-family: var(--font-sans); font-style: normal; font-size: 0.78rem; font-weight: 700; color: var(--green-light); text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.1em; }\n .fact-box { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(160px, 1fr)); gap: 1rem; margin: 2.2rem 0; }\n .fact-card { background: var(--warm-white); border: 1px solid var(--border); border-top: 4px solid var(--green-accent); border-radius: 6px; padding: 1.1rem 1rem; text-align: center; }\n .fact-card .number { font-family: var(--font-serif); font-size: 2rem; font-weight: 700; color: var(--green-dark); line-height: 1; }\n .fact-card .label { font-size: 0.73rem; color: var(--text-light); text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.08em; margin-top: 0.3rem; line-height: 1.4; }\n .species-grid { display: grid; grid-template-columns: 1fr 1fr; gap: 1rem; margin: 2rem 0; }\n .species-col { border-radius: 8px; padding: 1.2rem 1.4rem; }\n .species-col.losing { background: #fdf3f0; border: 1px solid #e8c4b8; }\n .species-col.winning { background: var(--green-pale); border: 1px solid #b8d8bb; }\n .species-col h3 { font-size: 0.72rem; font-weight: 700; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.14em; margin-bottom: 0.9rem; }\n .species-col.losing h3 { color: #c0392b; }\n .species-col.winning h3 { color: var(--green-mid); }\n .species-col ul { list-style: none; padding: 0; }\n .species-col ul li { font-size: 0.9rem; color: var(--text-mid); padding: 0.35rem 0; border-bottom: 1px solid rgba(0,0,0,0.06); line-height: 1.4; }\n .species-col ul li:last-child { border-bottom: none; }\n .species-col ul li .sci { font-style: italic; font-size: 0.78rem; color: var(--text-light); display: block; }\n .info-box { background: var(--warm-white); border: 1px solid var(--border); border-radius: 8px; padding: 1.3rem 1.6rem; margin: 2rem 0; }\n .info-box .info-label { font-size: 0.7rem; font-weight: 700; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.14em; color: var(--green-mid); margin-bottom: 0.5rem; }\n .info-box p { margin-bottom: 0; font-size: 0.95rem; }\n .cta-box { background: linear-gradient(135deg, var(--green-dark) 0%, var(--green-mid) 100%); border-radius: 12px; padding: 2.2rem 2.4rem; margin-top: 3.5rem; text-align: center; }\n .cta-box h3 { font-family: var(--font-serif); font-size: 1.45rem; color: #fff; margin-bottom: 0.8rem; }\n .cta-box p { color: rgba(255,255,255,0.8); font-size: 0.92rem; max-width: 540px; margin: 0 auto 1.4rem; }\n .cta-btn { display: inline-block; background: var(--green-accent); color: #fff; font-weight: 700; font-size: 0.88rem; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.1em; padding: 0.85rem 2rem; border-radius: 4px; text-decoration: none; transition: background 0.2s; }\n .cta-btn:hover { background: #68a03a; }\n .sources { margin-top: 3rem; padding-top: 1.5rem; border-top: 1px solid var(--border); }\n .sources h4 { font-size: 0.72rem; font-weight: 700; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.12em; color: var(--text-light); margin-bottom: 0.7rem; }\n .sources ul { list-style: none; padding: 0; }\n .sources ul li { font-size: 0.78rem; color: var(--text-light); padding: 0.2rem 0; }\n .sources ul li a { color: var(--green-light); text-decoration: none; }\n .sources ul li a:hover { text-decoration: underline; }\n footer { background: var(--green-dark); color: rgba(255,255,255,0.5); text-align: center; font-size: 0.75rem; padding: 1.5rem; letter-spacing: 0.05em; }\n @media (max-width: 580px) { .species-grid { grid-template-columns: 1fr; } .fact-box { grid-template-columns: 1fr 1fr; } .hero { padding: 3rem 1.5rem 2.5rem; } .article-wrap { padding: 2rem 1.2rem 3rem; } }\n <\/style>\n<\/head>\n<body>\n <div class=\"topbar\">\n <span class=\"topbar-logo\">sadzimy<span>lasy<\/span>.org<\/span>\n <span class=\"topbar-tag\">Dary lasu<\/span>\n <\/div>\n\n <div class=\"hero\">\n <span class=\"hero-category\">Dary lasu<\/span>\n <h1>Le\u015bna spi\u017carnia lipca \u2014 jagody, kurki, lipy i \u017cycie zapylaczy<\/h1>\n <div class=\"hero-meta\">15 lipca 2026<\/div>\n <\/div>\n\n <article class=\"article-wrap\">\n\n <p class=\"lead\">Lipiec w lesie ma smak fioletowych palc\u00f3w, zapach kwitn\u0105cej lipy i cichy szelest koszyka, w kt\u00f3rym obok jag\u00f3d l\u0105duj\u0105 pierwsze kurki. To miesi\u0105c, w kt\u00f3rym las wygl\u0105da jak spi\u017carnia otwarta na o\u015bcie\u017c. Ale za ka\u017cdym owocem, grzybem i kwiatem stoi niewidoczna praca: wilgo\u0107 zatrzymana w glebie, grzybnia ukryta pod mchem, pszczo\u0142y, trzmiele, bzygi i motyle, kt\u00f3re od \u015bwitu do zmierzchu przenosz\u0105 \u017cycie z kwiatu na kwiat.<\/p>\n\n <div class=\"fact-box\">\n <div class=\"fact-card\"><div class=\"number\">VI\u2013IX<\/div><div class=\"label\">od ko\u0144ca czerwca, a w g\u00f3rach nawet do wrze\u015bnia dojrzewaj\u0105 owoce bor\u00f3wki czarnej<\/div><\/div>\n <div class=\"fact-card\"><div class=\"number\">lipiec<\/div><div class=\"label\">miesi\u0105c lipowego zapachu, letnich po\u017cytk\u00f3w i pracy zapylaczy<\/div><\/div>\n <div class=\"fact-card\"><div class=\"number\">1\/10<\/div><div class=\"label\">gatunk\u00f3w pszcz\u00f3\u0142 i motyli w UE jest na skraju wygini\u0119cia<\/div><\/div>\n <div class=\"fact-card\"><div class=\"number\">80%+<\/div><div class=\"label\">upraw w UE zale\u017cy bezpo\u015brednio lub po\u015brednio od zapylania<\/div><\/div>\n <\/div>\n\n <h2>Las, kt\u00f3ry karmi \u2014 ale nie tylko ludzi<\/h2>\n <p>Naj\u0142atwiej zauwa\u017cy\u0107 to, co mie\u015bci si\u0119 w d\u0142oni: jagod\u0119, malin\u0119, poziomk\u0119, kurk\u0119, li\u015b\u0107 mi\u0119ty rosn\u0105cej przy wilgotnym rowie. Lipiec rzeczywi\u015bcie jest jednym z najbardziej obfitych miesi\u0119cy w le\u015bnym kalendarzu. Po czerwcowych poziomkach przychodzi czas bor\u00f3wki czernicy, nazywanej po prostu czarn\u0105 jagod\u0105. Pod koniec miesi\u0105ca w cieplejszych miejscach pojawiaj\u0105 si\u0119 maliny i je\u017cyny, a po deszczowych dniach \u015bci\u00f3\u0142ka potrafi nagle rozja\u015bni\u0107 si\u0119 \u017c\u00f3\u0142tymi kapeluszami kurek.<\/p>\n <p>Ale le\u015bna spi\u017carnia nie jest sklepem samoobs\u0142ugowym. Owoce bor\u00f3wki s\u0105 pokarmem dla ptak\u00f3w i ssak\u00f3w, grzyby s\u0105 widoczn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 znacznie wi\u0119kszej sieci podziemnej, a kwiat lipy jest letni\u0105 stacj\u0105 benzynow\u0105 dla owad\u00f3w. To, co cz\u0142owiek nazywa \u201edarami lasu\u201d, dla lasu jest obiegiem energii, nasion, cukr\u00f3w, zarodnik\u00f3w i relacji.<\/p>\n <p>W\u0142a\u015bnie dlatego warto zbiera\u0107 tak, jakby\u015bmy byli go\u015b\u0107mi, a nie w\u0142a\u015bcicielami. Gar\u015b\u0107 jag\u00f3d do koszyka \u2014 tak. Wyrywanie krzewinek, \u0142amanie ga\u0142\u0119zi, rozdeptywanie m\u0142odych ro\u015blin i czesanie runa plastikowym grzebieniem \u2014 nie. Las odwdzi\u0119cza si\u0119 obfito\u015bci\u0105 tylko wtedy, gdy zostawiamy mu zdolno\u015b\u0107 do odrastania.<\/p>\n\n <div class=\"info-box\">\n <div class=\"info-label\">Zasada lipcowej spi\u017carni<\/div>\n <p>Zbieraj tylko to, co dobrze rozpoznajesz, bierz tyle, ile naprawd\u0119 wykorzystasz, i zostaw cz\u0119\u015b\u0107 owoc\u00f3w, kwiat\u00f3w oraz grzyb\u00f3w dla zwierz\u0105t, owad\u00f3w i samego lasu. Najlepszy zbieracz wraca z koszykiem pe\u0142nym smak\u00f3w, ale z lasem niemal nietkni\u0119tym.<\/p>\n <\/div>\n\n <h2>Jagody \u2014 fioletowy pocz\u0105tek lata<\/h2>\n <p>Bor\u00f3wka czernica (<em>Vaccinium myrtillus<\/em>) to jedna z najbardziej rozpoznawalnych ro\u015blin polskich las\u00f3w. Tworzy niskie krzewinki, lubi kwa\u015bne gleby i p\u00f3\u0142cie\u0144, a jej owoce barwi\u0105 palce mocniej ni\u017c niejeden atrament. Dla dzieci to smak wakacji, dla doros\u0142ych \u2014 powr\u00f3t do prostego rytua\u0142u: przykucn\u0105\u0107, odgarn\u0105\u0107 li\u015bcie, zobaczy\u0107 pierwsz\u0105 ciemn\u0105 jagod\u0119 i nagle zwolni\u0107.<\/p>\n <p>Owoce dojrzewaj\u0105 zwykle od ko\u0144ca czerwca, a w ch\u0142odniejszych, g\u00f3rskich rejonach mog\u0105 utrzymywa\u0107 si\u0119 nawet do wrze\u015bnia. Lipiec jest jednak czasem najpe\u0142niejszego zbioru. Wtedy bor\u00f3wczyska przyci\u0105gaj\u0105 ludzi, s\u00f3jki, kosy, drozdy, lisy, kuny, nied\u017awiedzie w g\u00f3rach i mn\u00f3stwo drobnych owad\u00f3w. Ka\u017cdy korzysta inaczej. Cz\u0142owiek szuka smaku, zwierz\u0119ta energii, ro\u015blina \u2014 szansy, \u017ce jej nasiona zostan\u0105 przeniesione dalej.<\/p>\n <p>Najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem jest traktowanie jagodziska jak pola uprawnego. Bor\u00f3wka jest krzewink\u0105 wieloletni\u0105. Uszkodzona nie odbudowuje si\u0119 z dnia na dzie\u0144. Dlatego owoce powinno si\u0119 zrywa\u0107 delikatnie, bez wyrywania p\u0119d\u00f3w i bez u\u017cywania narz\u0119dzi, kt\u00f3re kalecz\u0105 li\u015bcie oraz m\u0142ode przyrosty. Dzisiejszy koszyk nie mo\u017ce kosztowa\u0107 lasu przysz\u0142orocznego kwitnienia.<\/p>\n\n <blockquote>\n Le\u015bna obfito\u015b\u0107 nie zaczyna si\u0119 w koszyku. Zaczyna si\u0119 du\u017co wcze\u015bniej: w kwiecie odwiedzonym przez owada, w deszczu zatrzymanym przez \u015bci\u00f3\u0142k\u0119 i w krzewince, kt\u00f3rej nikt nie wyrwa\u0142 dla kilku dodatkowych gar\u015bci owoc\u00f3w.\n <cite>Fundacja Sadzimy Lasy<\/cite>\n <\/blockquote>\n\n <h2>Kurki \u2014 z\u0142oto po deszczu<\/h2>\n <p>Kurka, czyli pieprznik jadalny (<em>Cantharellus cibarius<\/em>), jest jednym z tych grzyb\u00f3w, kt\u00f3re potrafi\u0105 zmieni\u0107 zwyk\u0142y spacer w wypraw\u0119 \u0142owcy skarb\u00f3w. Nie ro\u015bnie tam, gdzie chcemy. Pojawia si\u0119 tam, gdzie pasuj\u0105 jej warunki: odpowiednia wilgotno\u015b\u0107, kwa\u015bna gleba, blisko\u015b\u0107 drzew i podziemna wsp\u00f3\u0142praca z ich korzeniami. Po lipcowym deszczu potrafi wyskoczy\u0107 ca\u0142ymi grupami, jakby kto\u015b rozsypa\u0142 po mchu gar\u015b\u0107 \u017c\u00f3\u0142tych guzik\u00f3w.<\/p>\n <p>Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce grzyb, kt\u00f3ry widzimy, jest tylko owocnikiem. Prawdziwe \u017cycie toczy si\u0119 pod ziemi\u0105, w grzybni. Dlatego grzybobranie nie powinno wygl\u0105da\u0107 jak przekopywanie \u015bci\u00f3\u0142ki. Najlepiej wykr\u0119ca\u0107 lub delikatnie odcina\u0107 owocniki, zas\u0142ania\u0107 miejsce po grzybie mchem i nie rozgarnia\u0107 runa na du\u017cej powierzchni. Las nie potrzebuje po nas \u015blad\u00f3w, tylko spokoju.<\/p>\n <p>Kurka jest ceniona, ale ma te\u017c sobowt\u00f3ry. Najcz\u0119\u015bciej wspomina si\u0119 lis\u00f3wk\u0119 pomara\u0144czow\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce zmyli\u0107 niedo\u015bwiadczonego zbieracza. Dlatego obowi\u0105zuje \u017celazna zasada: nie znasz \u2014 nie zbieraj. A je\u015bli masz w\u0105tpliwo\u015bci, skorzystaj z pomocy grzyboznawcy lub klasyfikatora grzyb\u00f3w w stacji sanitarno-epidemiologicznej. Smak lipca nie jest wart ryzyka.<\/p>\n\n <div class=\"species-grid\">\n <div class=\"species-col losing\">\n <h3>Nie r\u00f3b w lesie<\/h3>\n <ul>\n <li>Nie u\u017cywaj grzebieni do jag\u00f3d<span class=\"sci\">uszkadzaj\u0105 li\u015bcie, p\u0119dy i przysz\u0142e owocowanie<\/span><\/li>\n <li>Nie rozkopuj \u015bci\u00f3\u0142ki w poszukiwaniu grzyb\u00f3w<span class=\"sci\">niszczysz mikro\u015bwiat grzybni, owad\u00f3w i siewek<\/span><\/li>\n <li>Nie zrywaj ca\u0142ych ga\u0142\u0119zi lipy<span class=\"sci\">kwiaty s\u0105 pokarmem dla owad\u00f3w, nie dekoracj\u0105 do po\u0142amania<\/span><\/li>\n <li>Nie zbieraj ro\u015blin w miejscach obj\u0119tych zakazem<span class=\"sci\">rezerwaty i ostoje maj\u0105 chroni\u0107 najcenniejsze siedliska<\/span><\/li>\n <\/ul>\n <\/div>\n <div class=\"species-col winning\">\n <h3>Zbieraj m\u0105drze<\/h3>\n <ul>\n <li>Zrywaj jagody r\u0119cznie i delikatnie<span class=\"sci\">tak, by krzewinka mog\u0142a dalej \u017cy\u0107<\/span><\/li>\n <li>Bierz tylko grzyby pewnie rozpoznane<span class=\"sci\">w\u0105tpliwo\u015bci zostaw w lesie albo skonsultuj<\/span><\/li>\n <li>Zostaw cz\u0119\u015b\u0107 owoc\u00f3w zwierz\u0119tom<span class=\"sci\">las karmi wiele gatunk\u00f3w naraz<\/span><\/li>\n <li>Id\u017a po \u015bcie\u017ckach, nie przez m\u0142ode uprawy<span class=\"sci\">sadzonki s\u0105 kruche, a runo \u0142atwo zniszczy\u0107<\/span><\/li>\n <\/ul>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <h2>Lipa \u2014 drzewo, od kt\u00f3rego pachnie miesi\u0105c<\/h2>\n <p>Nieprzypadkowo lipiec brzmi jak lipa. Kiedy drzewa kwitn\u0105, nawet zwyk\u0142a droga przez wie\u015b, park albo skraj lasu zamienia si\u0119 w pachn\u0105cy korytarz. Lipa drobnolistna i szerokolistna r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 terminem kwitnienia, a pogoda potrafi ten kalendarz przesuwa\u0107, ale prze\u0142om czerwca i lipca to czas, w kt\u00f3rym ich obecno\u015b\u0107 czuje si\u0119 z daleka.<\/p>\n <p>Dla ludzi kwiat lipy kojarzy si\u0119 z naparem, miodem i cieniem. Dla owad\u00f3w jest czym\u015b znacznie pilniejszym: \u017ar\u00f3d\u0142em nektaru i py\u0142ku. Kwitn\u0105ce lipy odwiedzaj\u0105 pszczo\u0142y miodne, trzmiele, dzikie pszczo\u0142y samotnice, bzygi, much\u00f3wki, motyle i chrz\u0105szcze. Pod koron\u0105 s\u0142ycha\u0107 wtedy jednostajny, niski szum \u2014 nie szum li\u015bci, ale prac\u0119 setek skrzyde\u0142.<\/p>\n <p>Lipa jest te\u017c wa\u017cnym drzewem dla r\u00f3\u017cnorodnego lasu. Daje pokarm owadom, cie\u0144 ludziom i zwierz\u0119tom, a jej li\u015bcie rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w \u015bci\u00f3\u0142ce, wzbogacaj\u0105c gleb\u0119. W sadzonych dzi\u015b lasach mieszanych jest wi\u0119c nie tylko \u0142adnym dodatkiem. Jest jednym z drzew, kt\u00f3re pomagaj\u0105 budowa\u0107 odporno\u015b\u0107, mikroklimat i baz\u0119 pokarmow\u0105 dla ca\u0142ej sieci \u017cycia.<\/p>\n\n <h2>Zapylacze \u2014 niewidzialni kucharze le\u015bnej spi\u017carni<\/h2>\n <p>Gdy m\u00f3wimy \u201ezapylacze\u201d, wiele os\u00f3b widzi tylko pszczo\u0142\u0119 miodn\u0105. Tymczasem w lesie pracuje ca\u0142a armia owad\u00f3w: dzikie pszczo\u0142y, trzmiele, bzygi, much\u00f3wki, motyle dzienne i nocne, a tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 chrz\u0105szczy. Nie wszystkie s\u0105 efektowne. Nie wszystkie bzycz\u0105 g\u0142o\u015bno. Ale bez nich wiele ro\u015blin nie wyda\u0142oby owoc\u00f3w, a lipcowa spi\u017carnia by\u0142aby znacznie ubo\u017csza.<\/p>\n <p>Skala problemu jest powa\u017cna. Ministerstwo Klimatu i \u015arodowiska przypomina, \u017ce w Unii Europejskiej <strong>1\/10 gatunk\u00f3w pszcz\u00f3\u0142 i motyli jest na skraju wygini\u0119cia<\/strong>, a liczebno\u015b\u0107 <strong>1\/3 gatunk\u00f3w spada<\/strong>. Ponad <strong>80%<\/strong> upraw w UE zale\u017cy bezpo\u015brednio lub po\u015brednio od zapylania. To brzmi jak temat rolniczy, ale zaczyna si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w lesie: na skrajach dr\u00f3g, zr\u0119bach, polanach, w starych dziuplach, martwym drewnie, zio\u0142oro\u015blach i kwitn\u0105cych drzewach.<\/p>\n <p>Dzikie zapylacze potrzebuj\u0105 nie tylko kwiat\u00f3w, ale te\u017c miejsc do \u017cycia. Jedne gniazduj\u0105 w ziemi, inne w pustych \u0142odygach, szczelinach drewna, pr\u00f3chniej\u0105cych pniach albo starych drzewach. Dlatego \u201eporz\u0105dkowanie\u201d ka\u017cdego skrawka przyrody mo\u017ce by\u0107 dla nich strat\u0105. Martwe drewno, dzikie pobocze, niekoszona \u0142\u0105ka, k\u0119pa je\u017cyn i lipa przy skraju lasu to nie ba\u0142agan. To infrastruktura \u017cycia.<\/p>\n\n <div class=\"info-box\">\n <div class=\"info-label\">Dlaczego sadzimy r\u00f3\u017cnorodnie<\/div>\n <p>Las z\u0142o\u017cony z wielu gatunk\u00f3w drzew i krzew\u00f3w kwitnie d\u0142u\u017cej, daje bardziej zr\u00f3\u017cnicowany pokarm i tworzy wi\u0119cej schronie\u0144. Lipa, klon, jarz\u0105b, dzika jab\u0142o\u0144, g\u0142\u00f3g, kruszyna czy malina le\u015bna wspieraj\u0105 nie tylko krajobraz, ale te\u017c owady, ptaki i przysz\u0142e owocowanie.<\/p>\n <\/div>\n\n <h2>Le\u015bna spi\u017carnia potrzebuje wody i cienia<\/h2>\n <p>Jagody nie dojrzewaj\u0105 bez wilgoci, kurki nie pojawiaj\u0105 si\u0119 bez deszczu, a kwitn\u0105ce lipy gorzej nektaruj\u0105 w czasie suszy i upa\u0142u. Lipcowa obfito\u015b\u0107 zale\u017cy wi\u0119c od czego\u015b, czego cz\u0119sto nie widzimy: od wody zatrzymanej w glebie, od \u015bci\u00f3\u0142ki, kt\u00f3ra chroni j\u0105 przed wysychaniem, od cienia koron i od r\u00f3\u017cnorodno\u015bci ro\u015blin, kt\u00f3re tworz\u0105 ch\u0142odniejszy mikroklimat.<\/p>\n <p>To szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w m\u0142odych lasach. Dop\u00f3ki sadzonki s\u0105 niskie, nie daj\u0105 jeszcze w\u0142asnego cienia. Trawy i je\u017cyny mog\u0105 je zag\u0142usza\u0107, a s\u0142o\u0144ce szybciej wysusza odkryt\u0105 gleb\u0119. Z czasem, je\u015bli m\u0142ody las przetrwa, zacznie sam budowa\u0107 warunki dla kolejnych pokole\u0144: wi\u0119cej \u015bci\u00f3\u0142ki, wi\u0119cej grzyb\u00f3w, wi\u0119cej owad\u00f3w, wi\u0119cej ptak\u00f3w i wi\u0119cej owoc\u00f3w.<\/p>\n <p>Dlatego sadzenie lasu nie ko\u0144czy si\u0119 na wbiciu sadzonki w ziemi\u0119. Prawdziwa praca polega na tym, by stworzy\u0107 miejsce, kt\u00f3re b\u0119dzie potrafi\u0142o karmi\u0107 i chroni\u0107 \u017cycie przez dziesi\u0119ciolecia: ludzi spaceruj\u0105cych z koszykiem, ptaki szukaj\u0105ce jag\u00f3d, pszczo\u0142y szukaj\u0105ce nektaru i grzybni\u0119 oplataj\u0105c\u0105 korzenie drzew.<\/p>\n\n <h2>Co mo\u017cemy zrobi\u0107 w lipcu<\/h2>\n <p>Mo\u017cemy zacz\u0105\u0107 od prostych gest\u00f3w. Zbiera\u0107 jagody r\u0119cznie. Nie rozdeptywa\u0107 m\u0142odych sadzonek. Bra\u0107 tylko znane grzyby. Nie \u0142ama\u0107 ga\u0142\u0119zi lipy dla kilku kwiat\u00f3w. Nie zostawia\u0107 \u015bmieci, bo le\u015bna spi\u017carnia nie jest kuchni\u0105 jednorazowego u\u017cytku. Nie wchodzi\u0107 tam, gdzie obowi\u0105zuje zakaz, i nie traktowa\u0107 ka\u017cdego dzikiego miejsca jak zasobu do opr\u00f3\u017cnienia.<\/p>\n <p>Mo\u017cemy te\u017c pomaga\u0107 zapylaczom poza lasem: sadzi\u0107 ro\u015bliny miododajne, ogranicza\u0107 opryski, zostawia\u0107 fragment nieskoszonego trawnika, budowa\u0107 proste poide\u0142ka i nie usuwa\u0107 bez potrzeby suchych \u0142odyg czy martwego drewna. Dla owada kilka metr\u00f3w dzikiego brzegu ogrodu mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0105 mi\u0119dzy przetrwaniem a brakiem miejsca do gniazdowania.<\/p>\n <p>Lipiec uczy, \u017ce las karmi nie dlatego, \u017ce kto\u015b go do tego zmusza. Karmi, bo dzia\u0142a jako sie\u0107: korzenie wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z grzybami, kwiaty z owadami, owoce ze zwierz\u0119tami, a \u015bci\u00f3\u0142ka z wod\u0105. Cz\u0142owiek mo\u017ce by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 tej sieci \u2014 pod warunkiem, \u017ce wchodzi do niej z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105, nie z zach\u0142anno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n <div class=\"cta-box\">\n <h3>Posad\u017a las, kt\u00f3ry b\u0119dzie karmi\u0142 \u017cycie<\/h3>\n <p>Pom\u00f3\u017c nam tworzy\u0107 r\u00f3\u017cnorodne, wielogatunkowe lasy na Dolnym \u015al\u0105sku \u2014 z lipami, krzewami, cieniem, \u015bci\u00f3\u0142k\u0105 i przestrzeni\u0105 dla zapylaczy. Taki las daje wi\u0119cej ni\u017c drewno: daje wod\u0119, owoce, grzyby, schronienie i przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n <a class=\"cta-btn\" href=\"https:\/\/sadzimylasy.org\">Wesprzyj sadzenie lasu<\/a>\n <\/div>\n\n <div class=\"sources\">\n <h4>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h4>\n <ul>\n <li><a href=\"https:\/\/strzebielino.gdansk.lasy.gov.pl\/aktualnosci\/-\/asset_publisher\/1M8a\/content\/lipiec-w-lesie\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nadle\u015bnictwo Strzebielino \u2014 \u201eLipiec w lesie\u201d<\/a><\/li>\n <li><a href=\"https:\/\/www.lasy.gov.pl\/pl\/informacje\/aktualnosci\/idziemy-na-jagody-1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 \u201eIdziemy na jagody!\u201d<\/a><\/li>\n <li><a href=\"https:\/\/encyklopedialesna.com\/haslo\/owoc-borowki-czarnej\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Encyklopedia Le\u015bna \u2014 \u201eOwoc bor\u00f3wki czarnej\u201d<\/a><\/li>\n <li><a href=\"https:\/\/olsztynek.olsztyn.lasy.gov.pl\/aktualnosci\/-\/asset_publisher\/x9eK\/content\/kurka-vs-lisowka\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nadle\u015bnictwo Olsztynek \u2014 \u201eKurka vs. lis\u00f3wka\u201d<\/a><\/li>\n <li><a href=\"https:\/\/www.lasy.gov.pl\/pl\/edukacja\/lesnoteka-1\/drzewa\/lipa-drobnolistna\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 \u201eLipa drobnolistna\u201d<\/a><\/li>\n <li><a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/klimat\/nrl-owady-zapylajace\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ministerstwo Klimatu i \u015arodowiska \u2014 \u201eOwady zapylaj\u0105ce\u201d<\/a><\/li>\n <li><a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/klimat\/srodki-europejskie-na-monitoring-dzikich-zapylaczy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ministerstwo Klimatu i \u015arodowiska \u2014 monitoring dzikich zapylaczy<\/a><\/li>\n <\/ul>\n <\/div>\n\n <\/article>\n\n <footer>\n Fundacja Sadzimy Lasy \u00b7 sadzimylasy.org\n <\/footer>\n\n<\/body>\n<\/html>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Le\u015bna spi\u017carnia lipca \u2014 jagody, kurki, lipy i \u017cycie zapylaczy sadzimylasy.org Dary lasu Dary lasu Le\u015bna spi\u017carnia lipca \u2014 jagody, kurki, lipy i \u017cycie zapylaczy 15 lipca 2026 Lipiec w lesie ma smak fioletowych palc\u00f3w, zapach kwitn\u0105cej lipy i cichy szelest koszyka, w kt\u00f3rym obok jag\u00f3d l\u0105duj\u0105 pierwsze kurki. To miesi\u0105c, w kt\u00f3rym las wygl\u0105da […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":539,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[23,268,275,84,270,267,269,271,119,266,225,240,278,273,196,274,272,276,277],"class_list":["post-538","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","tag-bioroznorodnosc","tag-borowki-lesne","tag-dary-lasu","tag-ekosystem-lesny","tag-grzyby-lesne","tag-jagody","tag-kurki","tag-kwiat-lipy","tag-lasy-dolnego-slaska","tag-lesna-spizarnia-lipca","tag-lipa","tag-lipiec-w-lesie","tag-ochrona-zapylaczy","tag-pszczoly","tag-sadzimy-lasy","tag-trzmiele","tag-zapylacze","tag-zbieranie-grzybow","tag-zbieranie-jagod"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/538","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=538"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/538\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":543,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/538\/revisions\/543"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/539"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=538"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=538"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}