Czy las naprawd\u0119 zasypia? Jak drzewa przygotowuj\u0105 si\u0119 do zimy i dlaczego nie zamarzaj\u0105?<\/title>\n\n <meta name=\"description\" content=\"Czy drzewa \u015bpi\u0105 zim\u0105? Jak przygotowuj\u0105 si\u0119 do mrozu, dlaczego nie zamarzaj\u0105 i co dzieje si\u0119 z p\u0105kami, wod\u0105 oraz korzeniami? Poznaj zimow\u0105 strategi\u0119 drzew.\" \/>\n\n \n\n <link rel=\"preconnect\" href=\"https:\/\/fonts.googleapis.com\" \/>\n <link rel=\"preconnect\" href=\"https:\/\/fonts.gstatic.com\" crossorigin \/>\n\n <link href=\"https:\/\/fonts.googleapis.com\/css2?family=Playfair+Display:ital,wght@0,400;0,700;1,400&family=Lato:wght@300;400;700&display=swap\" rel=\"stylesheet\" \/>\n\n <style>\n *, *::before, *::after { box-sizing: border-box; margin: 0; padding: 0; }\n\n :root {\n --green-dark: #2a4a2e;\n --green-mid: #3d6e45;\n --green-light: #5a9463;\n --green-pale: #e8f2e9;\n --green-accent: #7ab648;\n --earth: #8b6340;\n --cream: #faf8f3;\n --warm-white: #fffef9;\n --text-dark: #1e2d1f;\n --text-mid: #3a4d3c;\n --text-light: #6b7c6d;\n --border: #d4e4d6;\n --font-serif: 'Playfair Display', Georgia, serif;\n --font-sans: 'Lato', 'Helvetica Neue', sans-serif;\n }\n\n html { font-size: 18px; scroll-behavior: smooth; }\n\n body {\n font-family: var(--font-sans);\n color: var(--text-dark);\n background: var(--cream);\n line-height: 1.8;\n }\n\n .topbar {\n background: var(--green-dark);\n padding: 0.6rem 2rem;\n display: flex;\n align-items: center;\n gap: 0.8rem;\n }\n\n .topbar-logo {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: 1.05rem;\n color: #fff;\n letter-spacing: 0.04em;\n }\n\n .topbar-logo span { color: var(--green-accent); }\n\n .topbar-tag {\n font-size: 0.7rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.12em;\n color: var(--green-accent);\n border: 1px solid var(--green-accent);\n padding: 0.2rem 0.55rem;\n border-radius: 2px;\n margin-left: auto;\n }\n\n .hero {\n background: linear-gradient(160deg, var(--green-dark) 0%, var(--green-mid) 60%, var(--green-light) 100%);\n padding: 5rem 2rem 4rem;\n text-align: center;\n }\n\n .hero-category {\n display: inline-block;\n font-size: 0.72rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.18em;\n color: var(--green-accent);\n margin-bottom: 1.2rem;\n }\n\n .hero h1 {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: clamp(1.9rem, 5vw, 3rem);\n font-weight: 700;\n color: #fff;\n line-height: 1.25;\n max-width: 780px;\n margin: 0 auto 1.4rem;\n }\n\n .hero-meta {\n font-size: 0.82rem;\n color: rgba(255,255,255,0.65);\n }\n\n .article-wrap {\n max-width: 780px;\n margin: 0 auto;\n padding: 3.5rem 2rem 5rem;\n }\n\n .lead {\n font-size: 1.08rem;\n color: var(--text-mid);\n border-left: 4px solid var(--green-accent);\n padding-left: 1.4rem;\n margin-bottom: 2.8rem;\n line-height: 1.85;\n }\n\n p { margin-bottom: 1.35rem; color: var(--text-mid); }\n\n em { font-style: italic; color: var(--earth); }\n\n strong { color: var(--green-dark); }\n\n h2 {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: 1.55rem;\n font-weight: 700;\n color: var(--green-dark);\n margin: 3rem 0 1rem;\n padding-bottom: 0.5rem;\n border-bottom: 2px solid var(--border);\n line-height: 1.3;\n }\n\n h2::before { content: '\ud83c\udf3f '; font-size: 1.1rem; }\n\n blockquote {\n background: var(--green-pale);\n border-left: 5px solid var(--green-light);\n border-radius: 0 8px 8px 0;\n padding: 1.3rem 1.6rem;\n margin: 2rem 0;\n font-family: var(--font-serif);\n font-style: italic;\n font-size: 1.12rem;\n color: var(--green-dark);\n line-height: 1.65;\n }\n\n blockquote cite {\n display: block;\n margin-top: 0.6rem;\n font-family: var(--font-sans);\n font-style: normal;\n font-size: 0.78rem;\n font-weight: 700;\n color: var(--green-light);\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.1em;\n }\n\n .fact-box {\n display: grid;\n grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(160px, 1fr));\n gap: 1rem;\n margin: 2.2rem 0;\n }\n\n .fact-card {\n background: var(--warm-white);\n border: 1px solid var(--border);\n border-top: 4px solid var(--green-accent);\n border-radius: 6px;\n padding: 1.1rem 1rem;\n text-align: center;\n }\n\n .fact-card .number {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: 2rem;\n font-weight: 700;\n color: var(--green-dark);\n line-height: 1;\n }\n\n .fact-card .label {\n font-size: 0.73rem;\n color: var(--text-light);\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.08em;\n margin-top: 0.3rem;\n line-height: 1.4;\n }\n\n .species-grid {\n display: grid;\n grid-template-columns: 1fr 1fr;\n gap: 1rem;\n margin: 2rem 0;\n }\n\n .species-col {\n border-radius: 8px;\n padding: 1.2rem 1.4rem;\n }\n\n .species-col.winning {\n background: var(--green-pale);\n border: 1px solid #b8d8bb;\n }\n\n .species-col.losing {\n background: #fdf3f0;\n border: 1px solid #e8c4b8;\n }\n\n .species-col h3 {\n font-size: 0.72rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.14em;\n margin-bottom: 0.9rem;\n }\n\n .species-col.winning h3 { color: var(--green-mid); }\n\n .species-col.losing h3 { color: #c0392b; }\n\n .species-col ul { list-style: none; padding: 0; }\n\n .species-col ul li {\n font-size: 0.9rem;\n color: var(--text-mid);\n padding: 0.35rem 0;\n border-bottom: 1px solid rgba(0,0,0,0.06);\n line-height: 1.4;\n }\n\n .species-col ul li:last-child { border-bottom: none; }\n\n .species-col ul li .sci {\n font-style: italic;\n font-size: 0.78rem;\n color: var(--text-light);\n display: block;\n }\n\n .info-box {\n background: var(--warm-white);\n border: 1px solid var(--border);\n border-radius: 8px;\n padding: 1.3rem 1.6rem;\n margin: 2rem 0;\n }\n\n .info-box .info-label {\n font-size: 0.7rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.14em;\n color: var(--green-mid);\n margin-bottom: 0.5rem;\n }\n\n .info-box p {\n margin-bottom: 0;\n font-size: 0.95rem;\n }\n\n .cta-box {\n background: linear-gradient(135deg, var(--green-dark) 0%, var(--green-mid) 100%);\n border-radius: 12px;\n padding: 2.2rem 2.4rem;\n margin-top: 3.5rem;\n text-align: center;\n }\n\n .cta-box h3 {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: 1.45rem;\n color: #fff;\n margin-bottom: 0.8rem;\n }\n\n .cta-box p {\n color: rgba(255,255,255,0.8);\n font-size: 0.92rem;\n max-width: 520px;\n margin: 0 auto 1.4rem;\n }\n\n .cta-btn {\n display: inline-block;\n background: var(--green-accent);\n color: #fff;\n font-weight: 700;\n font-size: 0.88rem;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.1em;\n padding: 0.85rem 2rem;\n border-radius: 4px;\n text-decoration: none;\n transition: background 0.2s;\n }\n\n .cta-btn:hover { background: #68a03a; }\n\n .sources {\n margin-top: 3rem;\n padding-top: 1.5rem;\n border-top: 1px solid var(--border);\n }\n\n .sources h4 {\n font-size: 0.72rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.12em;\n color: var(--text-light);\n margin-bottom: 0.7rem;\n }\n\n .sources ul { list-style: none; padding: 0; }\n\n .sources ul li {\n font-size: 0.78rem;\n color: var(--text-light);\n padding: 0.2rem 0;\n }\n\n .sources ul li a {\n color: var(--green-light);\n text-decoration: none;\n }\n\n footer {\n background: var(--green-dark);\n color: rgba(255,255,255,0.5);\n text-align: center;\n font-size: 0.75rem;\n padding: 1.5rem;\n letter-spacing: 0.05em;\n }\n\n @media (max-width: 580px) {\n .species-grid { grid-template-columns: 1fr; }\n .fact-box { grid-template-columns: 1fr 1fr; }\n .hero { padding: 3rem 1.5rem 2.5rem; }\n .article-wrap { padding: 2rem 1.2rem 3rem; }\n }\n <\/style>\n<\/head>\n\n<body>\n\n <div class=\"topbar\">\n <div class=\"topbar-logo\">sadzimy<span>lasy<\/span>.org<\/div>\n <div class=\"topbar-tag\">Flora<\/div>\n <\/div>\n\n\n <header class=\"hero\">\n\n <div class=\"hero-category\">\n Flora \u00b7 Fizjologia drzew \u00b7 Ekologia lasu\n <\/div>\n\n <h1>\n Czy las naprawd\u0119 zasypia? Jak drzewa przygotowuj\u0105 si\u0119 do zimy i dlaczego nie zamarzaj\u0105?\n <\/h1>\n\n <div class=\"hero-meta\">\n Fundacja Sadzimy Lasy \u00b7 11 pa\u017adziernika 2026\n <\/div>\n\n <\/header>\n\n\n <main class=\"article-wrap\">\n\n <p class=\"lead\">\n Jesieni\u0105 las wygl\u0105da tak, jakby powoli wy\u0142\u0105cza\u0142 wszystkie funkcje.\n Li\u015bcie zmieniaj\u0105 kolor, potem opadaj\u0105, wzrost ustaje, a nagie ga\u0142\u0119zie\n pozostaj\u0105 nieruchome przez wiele miesi\u0119cy. Czy drzewo naprawd\u0119 wtedy \u015bpi?\n Co dzieje si\u0119 z wod\u0105 w jego tkankach, gdy temperatura spada poni\u017cej zera?\n Dlaczego mr\u00f3z nie rozsadza pnia od \u015brodka? I sk\u0105d drzewo wie,\n \u017ce nie powinno wypu\u015bci\u0107 nowych li\u015bci podczas kilku ciep\u0142ych dni w styczniu?\n Zimowy spoczynek drzew to znacznie bardziej skomplikowany proces\n ni\u017c zwyk\u0142e \u201ewy\u0142\u0105czenie\u201d organizmu.\n <\/p>\n\n\n <div class=\"fact-box\">\n\n <div class=\"fact-card\">\n <div class=\"number\">VIII<\/div>\n <div class=\"label\">\n ju\u017c pod koniec lata wiele drzew zaczyna przygotowania do zimy\n <\/div>\n <\/div>\n\n <div class=\"fact-card\">\n <div class=\"number\">2 sygna\u0142y<\/div>\n <div class=\"label\">\n kr\u00f3tszy dzie\u0144 i spadek temperatury pomagaj\u0105 uruchomi\u0107 zimow\u0105 aklimatyzacj\u0119\n <\/div>\n <\/div>\n\n <div class=\"fact-card\">\n <div class=\"number\">1 rok wcze\u015bniej<\/div>\n <div class=\"label\">\n p\u0105ki rozwijaj\u0105ce si\u0119 wiosn\u0105 powstaj\u0105 zwykle ju\u017c w poprzednim sezonie\n <\/div>\n <\/div>\n\n <div class=\"fact-card\">\n <div class=\"number\">0 snu<\/div>\n <div class=\"label\">\n drzewo nie \u015bpi jak zwierz\u0119 \u2014 przechodzi w fizjologiczny stan spoczynku\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n\n\n <h2>Czy drzewa naprawd\u0119 \u015bpi\u0105 zim\u0105?<\/h2>\n\n <p>\n Nie w takim sensie, w jakim \u015bpi cz\u0142owiek czy zwierz\u0119.\n W botanice m\u00f3wi si\u0119 o <strong>spoczynku<\/strong>.\n Oznacza on zahamowanie widocznego wzrostu i bardzo silne ograniczenie\n aktywno\u015bci wielu proces\u00f3w \u017cyciowych.\n <\/p>\n\n <p>\n Badania nad fizjologi\u0105 drzew pokazuj\u0105, \u017ce jesienno-zimowy spoczynek\n p\u0105k\u00f3w jest procesem regulowanym zar\u00f3wno przez mechanizmy wewn\u0119trzne,\n jak i przez warunki \u015brodowiska.\n <\/p>\n\n <p>\n Lasy Pa\u0144stwowe opisuj\u0105 dwa istotne etapy:\n <strong>endospoczynek<\/strong>, gdy zahamowanie wzrostu wynika\n przede wszystkim z proces\u00f3w wewn\u0119trznych zachodz\u0105cych w p\u0105ku,\n oraz p\u00f3\u017aniejszy <strong>ekospoczynek<\/strong>, kiedy wzrost\n nadal nie rusza g\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce warunki zewn\u0119trzne s\u0105 niekorzystne.\n <\/p>\n\n <p>\n Dzi\u0119ki temu kilka ciep\u0142ych dni w \u015brodku zimy nie wystarcza zwykle,\n aby drzewo natychmiast zacz\u0119\u0142o rozwija\u0107 li\u015bcie.\n <\/p>\n\n\n <blockquote>\n Drzewo zim\u0105 nie jest martwe i nie \u201ewy\u0142\u0105cza si\u0119\u201d.\n Przechodzi w precyzyjnie kontrolowany stan ograniczonej aktywno\u015bci,\n kt\u00f3ry pozwala przetrwa\u0107 miesi\u0105ce ch\u0142odu.\n <cite>Fundacja Sadzimy Lasy<\/cite>\n <\/blockquote>\n\n\n <h2>Przygotowania zaczynaj\u0105 si\u0119 wcze\u015bniej, ni\u017c my\u015blimy<\/h2>\n\n <p>\n Drzewa nie czekaj\u0105 na pierwszy mr\u00f3z.\n <\/p>\n\n <p>\n Kampinoski Park Narodowy zwraca uwag\u0119, \u017ce przygotowanie do zimy\n mo\u017ce rozpoczyna\u0107 si\u0119 ju\u017c w sierpniu, kiedy temperatury s\u0105 jeszcze wysokie,\n ale dzie\u0144 zaczyna si\u0119 wyra\u017anie skraca\u0107.\n <\/p>\n\n <p>\n Skracaj\u0105cy si\u0119 fotoperiod jest dla wielu drzew jednym z najwa\u017cniejszych\n sygna\u0142\u00f3w sezonowych. Wraz z nim stopniowo zatrzymywany jest przyrost,\n rozwija si\u0119 spoczynek i rozpoczyna proces zwi\u0119kszania odporno\u015bci na mr\u00f3z.\n <\/p>\n\n <p>\n P\u00f3\u017aniejsze obni\u017canie temperatury dodatkowo wzmacnia t\u0119 odporno\u015b\u0107.\n Naukowcy okre\u015blaj\u0105 ten proces mianem\n <strong>aklimatyzacji do ch\u0142odu<\/strong>.\n <\/p>\n\n\n <div class=\"info-box\">\n\n <div class=\"info-label\">\n Ciekawostka \u00b7 drzewo obserwuje d\u0142ugo\u015b\u0107 dnia\n <\/div>\n\n <p>\n Temperatura mo\u017ce zmienia\u0107 si\u0119 gwa\u0142townie, ale d\u0142ugo\u015b\u0107 dnia\n zmienia si\u0119 regularnie ka\u017cdego roku. Dlatego fotoperiod jest\n dla wielu gatunk\u00f3w bardzo wiarygodnym sygna\u0142em, \u017ce zbli\u017ca si\u0119 zima.\n <\/p>\n\n <\/div>\n\n\n <h2>Po co drzewo zrzuca li\u015bcie?<\/h2>\n\n <p>\n Jednym z najwa\u017cniejszych jesiennych przygotowa\u0144 drzew li\u015bciastych\n jest pozbycie si\u0119 li\u015bci.\n <\/p>\n\n <p>\n Lasy Pa\u0144stwowe zwracaj\u0105 uwag\u0119 na bardzo wa\u017cny problem:\n zim\u0105 pobieranie wody z zimnej lub zamarzni\u0119tej gleby jest ograniczone,\n natomiast li\u015bcie ca\u0142y czas by\u0142yby miejscem jej utraty.\n <\/p>\n\n <p>\n Na powierzchni li\u015bci znajduj\u0105 si\u0119 aparaty szparkowe,\n przez kt\u00f3re podczas sezonu wegetacyjnego zachodzi transpiracja.\n Zrzucaj\u0105c li\u015bcie, drzewo zdecydowanie ogranicza powierzchni\u0119,\n przez kt\u00f3r\u0105 mog\u0142oby traci\u0107 wod\u0119.\n <\/p>\n\n <p>\n Zanim jednak li\u015b\u0107 opadnie, drzewo odzyskuje z niego cz\u0119\u015b\u0107\n cennych sk\u0142adnik\u00f3w. Nast\u0119pnie u nasady ogonka powstaje\n <strong>warstwa odcinaj\u0105ca<\/strong>, kt\u00f3ra stopniowo oddziela li\u015b\u0107 od p\u0119du.\n <\/p>\n\n\n <h2>Dlaczego \u015bwierk i sosna nie zrzucaj\u0105 igie\u0142?<\/h2>\n\n <p>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych rodzimych drzew iglastych stosuje inn\u0105 strategi\u0119.\n <\/p>\n\n <p>\n Ig\u0142y maj\u0105 znacznie mniejsz\u0105 powierzchni\u0119 ni\u017c szerokie li\u015bcie\n drzew li\u015bciastych. S\u0105 te\u017c pokryte warstwami ograniczaj\u0105cymi utrat\u0119 wody,\n a ich aparaty szparkowe s\u0105 przystosowane do trudnych warunk\u00f3w.\n <\/p>\n\n <p>\n Dlatego sosna czy \u015bwierk mog\u0105 zachowa\u0107 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 igie\u0142 przez zim\u0119.\n Nie oznacza to jednak, \u017ce ig\u0142y s\u0105 wieczne \u2014 r\u00f3wnie\u017c s\u0105 okresowo wymieniane.\n <\/p>\n\n <p>\n Wyj\u0105tkiem dobrze znanym z polskich las\u00f3w jest\n <strong>modrzew<\/strong>, kt\u00f3ry jesieni\u0105 \u017c\u00f3\u0142knie i zrzuca ig\u0142y.\n <\/p>\n\n\n <h2>Dlaczego woda w drzewie nie rozsadza go podczas mrozu?<\/h2>\n\n <p>\n To jedno z najciekawszych pyta\u0144 dotycz\u0105cych zimowego \u017cycia drzew.\n Drzewo zawiera przecie\u017c ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 wody, a wiemy,\n \u017ce woda podczas zamarzania tworzy kryszta\u0142y lodu.\n <\/p>\n\n <p>\n Problem jest realny. Powstanie lodu\n <strong>wewn\u0105trz \u017cywej kom\u00f3rki<\/strong> mo\u017ce j\u0105 powa\u017cnie uszkodzi\u0107.\n Drzewa strefy umiarkowanej wykszta\u0142ci\u0142y jednak ca\u0142y zestaw mechanizm\u00f3w,\n kt\u00f3re pozwalaj\u0105 ogranicza\u0107 to niebezpiecze\u0144stwo.\n <\/p>\n\n <p>\n U wielu odpornych na mr\u00f3z tkanek l\u00f3d mo\u017ce powstawa\u0107\n <strong>poza kom\u00f3rkami<\/strong>. Woda przemieszcza si\u0119 wtedy\n z wn\u0119trza kom\u00f3rki do przestrzeni zewn\u0119trznych.\n Kom\u00f3rka cz\u0119\u015bciowo si\u0119 odwadnia, ale dzi\u0119ki przystosowaniu\n mo\u017ce ten stan przetrwa\u0107.\n <\/p>\n\n <p>\n Inne tkanki wykorzystuj\u0105 mechanizm przech\u0142odzenia,\n czyli utrzymywania wody w stanie ciek\u0142ym poni\u017cej jej normalnej\n temperatury zamarzania.\n <\/p>\n\n <p>\n To w\u0142a\u015bnie dlatego stwierdzenie, \u017ce \u201esoki drzewa po prostu nie zamarzaj\u0105\u201d\n by\u0142oby b\u0142\u0119dne. W zimuj\u0105cym drzewie zachodz\u0105 r\u00f3\u017cne strategie,\n zale\u017cnie od rodzaju tkanki i gatunku.\n <\/p>\n\n\n <div class=\"info-box\">\n\n <div class=\"info-label\">\n Ciekawostka \u00b7 cukry dzia\u0142aj\u0105 jak cz\u0119\u015b\u0107 zimowej ochrony\n <\/div>\n\n <p>\n Podczas aklimatyzacji do ch\u0142odu w tkankach drzew zmienia si\u0119\n gospodarka w\u0119glowodanami. Ro\u015bnie znaczenie cukr\u00f3w rozpuszczalnych,\n takich jak sacharoza czy rafinoza. Pomagaj\u0105 one mi\u0119dzy innymi\n w regulacji osmotycznej i stabilizacji struktur kom\u00f3rkowych\n podczas stresu wywo\u0142anego mrozem i odwodnieniem. Nie jest to jednak\n prosty \u201ep\u0142yn przeciw zamarzaniu\u201d, lecz element znacznie bardziej\n z\u0142o\u017conego systemu ochronnego.\n <\/p>\n\n <\/div>\n\n\n <h2>Gdzie drzewo przechowuje energi\u0119 na wiosn\u0119?<\/h2>\n\n <p>\n Zim\u0105 drzewo nie mo\u017ce prowadzi\u0107 fotosyntezy tak intensywnie jak latem,\n a u gatunk\u00f3w li\u015bciastych po prostu nie ma wtedy li\u015bci.\n <\/p>\n\n <p>\n Dlatego niezwykle wa\u017cne s\u0105 zapasy zgromadzone wcze\u015bniej\n w pniu, ga\u0142\u0119ziach i korzeniach.\n <\/p>\n\n <p>\n Lasy Pa\u0144stwowe podaj\u0105, \u017ce dzi\u0119ki zapasom cukr\u00f3w i t\u0142uszcz\u00f3w\n zgromadzonych w tkankach drzewo mo\u017ce przetrwa\u0107 okres niskich temperatur\n i ograniczonego dost\u0119pu do \u015bwiat\u0142a.\n <\/p>\n\n <p>\n Te rezerwy maj\u0105 ogromne znaczenie r\u00f3wnie\u017c wiosn\u0105,\n kiedy trzeba rozpocz\u0105\u0107 rozw\u00f3j nowych li\u015bci,\n zanim korona ponownie zacznie produkowa\u0107 du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 energii\n w procesie fotosyntezy.\n <\/p>\n\n\n <h2>Sk\u0105d bior\u0105 si\u0119 wiosenne li\u015bcie, skoro zim\u0105 ga\u0142\u0119zie s\u0105 puste?<\/h2>\n\n <p>\n Je\u015bli jesieni\u0105 lub zim\u0105 przyjrzymy si\u0119 ga\u0142\u0105zkom,\n zobaczymy na nich niewielkie p\u0105ki.\n <\/p>\n\n <p>\n W\u0142a\u015bnie tam ukryty jest materia\u0142, z kt\u00f3rego w nast\u0119pnym sezonie\n rozwin\u0105 si\u0119 nowe p\u0119dy, li\u015bcie, a u cz\u0119\u015bci gatunk\u00f3w r\u00f3wnie\u017c kwiaty.\n <\/p>\n\n <p>\n Lasy Pa\u0144stwowe podkre\u015blaj\u0105, \u017ce li\u015bcie rozwijaj\u0105ce si\u0119 wiosn\u0105\n wyrastaj\u0105 z <strong>p\u0105k\u00f3w utworzonych jeszcze w poprzednim roku<\/strong>.\n Zimowy p\u0105k nie jest wi\u0119c pust\u0105 naro\u015bl\u0105.\n <\/p>\n\n <p>\n Chroni delikatne tkanki merystematyczne odpowiedzialne za przysz\u0142y wzrost.\n \u0141uski p\u0105kowe tworz\u0105 wielowarstwow\u0105 os\u0142on\u0119,\n kt\u00f3ra zwi\u0119ksza bezpiecze\u0144stwo termiczne wn\u0119trza p\u0105ka.\n <\/p>\n\n\n <div class=\"species-grid\">\n\n <div class=\"species-col winning\">\n\n <h3>Drzewo robi jesieni\u0105<\/h3>\n\n <ul>\n <li>\n Hamuje wzrost\n <span class=\"sci\">przyrost p\u0119d\u00f3w zostaje zako\u0144czony<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Gromadzi zapasy\n <span class=\"sci\">energia pozostaje m.in. w pniu i korzeniach<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Chroni p\u0105ki\n <span class=\"sci\">przysz\u0142e li\u015bcie czekaj\u0105 ju\u017c na kolejny sezon<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Zwi\u0119ksza odporno\u015b\u0107 na mr\u00f3z\n <span class=\"sci\">zmienia fizjologi\u0119 kom\u00f3rek i gospodark\u0119 wodn\u0105<\/span>\n <\/li>\n\n <\/ul>\n\n <\/div>\n\n\n <div class=\"species-col losing\">\n\n <h3>Drzewo ogranicza zim\u0105<\/h3>\n\n <ul>\n <li>\n Wzrost p\u0119d\u00f3w\n <span class=\"sci\">nowe przyrosty musz\u0105 poczeka\u0107 do wiosny<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Zapotrzebowanie na wod\u0119\n <span class=\"sci\">szczeg\u00f3lnie po utracie li\u015bci<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Intensywno\u015b\u0107 metabolizmu\n <span class=\"sci\">procesy \u017cyciowe zwalniaj\u0105, ale nie zanikaj\u0105<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Fotosyntez\u0119\n <span class=\"sci\">u drzew li\u015bciastych po opadni\u0119ciu li\u015bci praktycznie zanika<\/span>\n <\/li>\n\n <\/ul>\n\n <\/div>\n\n <\/div>\n\n\n <h2>Czy korzenie te\u017c zasypiaj\u0105?<\/h2>\n\n <p>\n To kolejny przyk\u0142ad pokazuj\u0105cy, dlaczego okre\u015blenie\n \u201edrzewo \u015bpi\u201d jest tylko wygodnym uproszczeniem.\n <\/p>\n\n <p>\n Poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci drzewa nie zawsze przechodz\u0105 w taki sam stan\n w tym samym momencie. Klasyczne badania nad spoczynkiem drzew wskazuj\u0105,\n \u017ce p\u0105ki mog\u0105 mie\u0107 wyra\u017any g\u0142\u0119boki spoczynek, podczas gdy korzenie\n nie zawsze wykazuj\u0105 taki sam mechanizm.\n <\/p>\n\n <p>\n Je\u017celi gleba nie jest zamarzni\u0119ta i temperatura pozostaje odpowiednia,\n aktywno\u015b\u0107 systemu korzeniowego mo\u017ce utrzymywa\u0107 si\u0119 d\u0142u\u017cej ni\u017c wzrost\n cz\u0119\u015bci nadziemnej.\n <\/p>\n\n <p>\n Dlatego jesie\u0144 mo\u017ce by\u0107 wa\u017cnym okresem dla ukorzeniania\n m\u0142odych sadzonek. Nadle\u015bnictwa prowadz\u0105 tak\u017ce jesienne odnowienia,\n wykorzystuj\u0105c okres, w kt\u00f3rym gleba wci\u0105\u017c daje korzeniom\n warunki do funkcjonowania przed nadej\u015bciem silnych mroz\u00f3w.\n <\/p>\n\n\n <h2>Czy ciep\u0142a zima mo\u017ce oszuka\u0107 drzewa?<\/h2>\n\n <p>\n Ciep\u0142e epizody zimowe s\u0105 dla ro\u015blin bardziej skomplikowane\n ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107.\n <\/p>\n\n <p>\n W pocz\u0105tkowej fazie zimowego spoczynku sam wzrost jest blokowany\n przez mechanizmy wewn\u0119trzne p\u0105ka.\n Z czasem jednak, po spe\u0142nieniu odpowiednich wymaga\u0144 ch\u0142odu,\n ro\u015blina przechodzi w etap, w kt\u00f3rym wzrost hamuj\u0105 g\u0142\u00f3wnie\n warunki zewn\u0119trzne.\n <\/p>\n\n <p>\n Je\u015bli wtedy pojawi si\u0119 d\u0142u\u017cszy okres nietypowo wysokich temperatur,\n p\u0105ki mog\u0105 zacz\u0105\u0107 traci\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 swojej odporno\u015bci na mr\u00f3z.\n <\/p>\n\n <p>\n Problem powstaje wtedy, gdy po takim ociepleniu wraca silny mr\u00f3z.\n Rozwijaj\u0105ce si\u0119 lub ju\u017c \u201eodhartowane\u201d tkanki s\u0105 znacznie bardziej\n podatne na uszkodzenia ni\u017c p\u0105ki znajduj\u0105ce si\u0119 w pe\u0142nym zimowym spoczynku.\n <\/p>\n\n\n <h2>Las zim\u0105 nie umiera<\/h2>\n\n <p>\n Nagie korony drzew mog\u0105 sprawia\u0107 wra\u017cenie martwych.\n W rzeczywisto\u015bci wewn\u0105trz pni, ga\u0142\u0119zi, p\u0105k\u00f3w i korzeni\n trwa niezwykle precyzyjnie kontrolowany proces przetrwania.\n <\/p>\n\n <p>\n Drzewo zatrzyma\u0142o wzrost, ograniczy\u0142o utrat\u0119 wody,\n zabezpieczy\u0142o przysz\u0142oroczne p\u0119dy, zgromadzi\u0142o zapasy\n i zmieni\u0142o fizjologi\u0119 swoich kom\u00f3rek tak,\n aby lepiej radzi\u0107 sobie z mrozem.\n <\/p>\n\n <p>\n To tak\u017ce odpowied\u017a na pytanie, dlaczego drzewo nie mo\u017ce\n po prostu rosn\u0105\u0107 przez ca\u0142y rok.\n <\/p>\n\n <p>\n W naszym klimacie przetrwanie zimy wymaga strategii.\n A spoczynek jest jej jednym z najwa\u017cniejszych element\u00f3w.\n <\/p>\n\n <blockquote>\n Jesieni\u0105 drzewo nie przegrywa z zim\u0105.\n Ono zaczyna si\u0119 do niej przygotowywa\u0107, zanim cz\u0142owiek\n pomy\u015bli o pierwszych mrozach.\n <cite>Fundacja Sadzimy Lasy<\/cite>\n <\/blockquote>\n\n\n <div class=\"cta-box\">\n\n <h3>\n Dobry las musi by\u0107 przygotowany nie tylko na lato\n <\/h3>\n\n <p>\n Tworz\u0105c i odnawiaj\u0105c lasy, trzeba my\u015ble\u0107 o ca\u0142ym cyklu \u017cycia drzewa:\n od m\u0142odej sadzonki, przez letni\u0105 susz\u0119, po mr\u00f3z i zimowy spoczynek.\n Pom\u00f3\u017c nam sadzi\u0107 r\u00f3\u017cnorodne lasy dopasowane do lokalnych warunk\u00f3w.\n <\/p>\n\n <a\n class=\"cta-btn\"\n href=\"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/kontakt\/\"\n >\n Wesprzyj sadzenie lasu\n <\/a>\n\n <\/div>\n\n\n <div class=\"sources\">\n\n <h4>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h4>\n\n <ul>\n\n <li>\n <a\n href=\"https:\/\/www.lasy.gov.pl\/pl\/informacje\/aktualnosci\/tajemnica-zrzucania-lisci\"\n target=\"_blank\"\n rel=\"noopener\"\n >\n Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 \u201eTajemnica zrzucania li\u015bci\u201d\n <\/a>\n <\/li>\n\n <li>\n <a\n href=\"https:\/\/www.lasy.gov.pl\/pl\/informacje\/infografiki\/pedy-i-paki-jak-rozpoznac-gatunki-drzew\"\n target=\"_blank\"\n rel=\"noopener\"\n >\n Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 \u201eP\u0119dy i p\u0105ki. Jak rozpozna\u0107 gatunki drzew?\u201d\n <\/a>\n <\/li>\n\n <li>\n Lasy Pa\u0144stwowe, \u201eG\u0142os Lasu\u201d \u2014 materia\u0142y dotycz\u0105ce\n spoczynku zimowego p\u0105k\u00f3w i ich ochrony.\n <\/li>\n\n <li>\n Kampinoski Park Narodowy \u2014 materia\u0142y edukacyjne dotycz\u0105ce\n przygotowania drzew do okresu zimowego.\n <\/li>\n\n <li>\n <a\n href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/30288708\/\"\n target=\"_blank\"\n rel=\"noopener\"\n >\n \u201eMechanism of Overwintering in Trees\u201d \u2014 przegl\u0105d mechanizm\u00f3w spoczynku i odporno\u015bci drzew na mr\u00f3z\n <\/a>\n <\/li>\n\n <li>\n Iowa State University Extension \u2014 \u201eHow Woody Plants Survive Extreme Cold\u201d\n <\/li>\n\n <li>\n Frontiers in Plant Science \u2014 badania nad tolerancj\u0105 drzew\n na zamarzanie i sezonow\u0105 aklimatyzacj\u0105 do ch\u0142odu.\n <\/li>\n\n <\/ul>\n\n <\/div>\n\n <\/main>\n\n\n <footer>\n Fundacja Sadzimy Lasy \u00b7 sadzimylasy.org\n <\/footer>\n\n<\/body>\n<\/html>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy las naprawd\u0119 zasypia? Jak drzewa przygotowuj\u0105 si\u0119 do zimy i dlaczego nie zamarzaj\u0105? sadzimylasy.org Flora Flora \u00b7 Fizjologia drzew \u00b7 Ekologia lasu Czy las naprawd\u0119 zasypia? Jak drzewa przygotowuj\u0105 si\u0119 do zimy i dlaczego nie zamarzaj\u0105? Fundacja Sadzimy Lasy \u00b7 11 pa\u017adziernika 2026 Jesieni\u0105 las wygl\u0105da tak, jakby powoli wy\u0142\u0105cza\u0142 wszystkie funkcje. Li\u015bcie zmieniaj\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":607,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[454,451,445,460,447,457,464,376,463,448,317,467,462,101,452,446,375,456,461,465,453,455,88,466,196,450,379,459,449,458],"class_list":["post-606","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","tag-aklimatyzacja-drzew-do-zimy","tag-co-dzieje-sie-z-drzewami-zima","tag-czy-drzewa-spia-zima","tag-czy-soki-w-drzewach-zamarzaja","tag-dlaczego-drzewa-nie-zamarzaja","tag-dlaczego-drzewa-zrzucaja-liscie","tag-drzewa-iglaste-zima","tag-drzewa-jesienia","tag-drzewa-lisciaste-zima","tag-drzewa-zima","tag-ekologia-lasu","tag-fizjologia-drzew","tag-fotosynteza-zima","tag-fundacja-sadzimy-lasy","tag-jak-drzewa-przezywaja-mroz","tag-jak-drzewa-przygotowuja-sie-do-zimy","tag-jesien-w-lesie","tag-kiedy-powstaja-paki-drzew","tag-korzenie-drzew-zima","tag-modrzew-zima","tag-odpornosc-drzew-na-mroz","tag-paki-drzew-zima","tag-polskie-lasy","tag-przygotowanie-lasu-do-zimy","tag-sadzimy-lasy","tag-spoczynek-drzew","tag-warstwa-odcinajaca","tag-woda-w-drzewie-zima","tag-zimowy-spoczynek-drzew","tag-zrzucanie-lisci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/606","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=606"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/606\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":611,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/606\/revisions\/611"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}

\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t

\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\n\n\n \n \n\n Czy las naprawd\u0119 zasypia? Jak drzewa przygotowuj\u0105 si\u0119 do zimy i dlaczego nie zamarzaj\u0105?<\/title>\n\n <meta name=\"description\" content=\"Czy drzewa \u015bpi\u0105 zim\u0105? Jak przygotowuj\u0105 si\u0119 do mrozu, dlaczego nie zamarzaj\u0105 i co dzieje si\u0119 z p\u0105kami, wod\u0105 oraz korzeniami? Poznaj zimow\u0105 strategi\u0119 drzew.\" \/>\n\n \n\n <link rel=\"preconnect\" href=\"https:\/\/fonts.googleapis.com\" \/>\n <link rel=\"preconnect\" href=\"https:\/\/fonts.gstatic.com\" crossorigin \/>\n\n <link href=\"https:\/\/fonts.googleapis.com\/css2?family=Playfair+Display:ital,wght@0,400;0,700;1,400&family=Lato:wght@300;400;700&display=swap\" rel=\"stylesheet\" \/>\n\n <style>\n *, *::before, *::after { box-sizing: border-box; margin: 0; padding: 0; }\n\n :root {\n --green-dark: #2a4a2e;\n --green-mid: #3d6e45;\n --green-light: #5a9463;\n --green-pale: #e8f2e9;\n --green-accent: #7ab648;\n --earth: #8b6340;\n --cream: #faf8f3;\n --warm-white: #fffef9;\n --text-dark: #1e2d1f;\n --text-mid: #3a4d3c;\n --text-light: #6b7c6d;\n --border: #d4e4d6;\n --font-serif: 'Playfair Display', Georgia, serif;\n --font-sans: 'Lato', 'Helvetica Neue', sans-serif;\n }\n\n html { font-size: 18px; scroll-behavior: smooth; }\n\n body {\n font-family: var(--font-sans);\n color: var(--text-dark);\n background: var(--cream);\n line-height: 1.8;\n }\n\n .topbar {\n background: var(--green-dark);\n padding: 0.6rem 2rem;\n display: flex;\n align-items: center;\n gap: 0.8rem;\n }\n\n .topbar-logo {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: 1.05rem;\n color: #fff;\n letter-spacing: 0.04em;\n }\n\n .topbar-logo span { color: var(--green-accent); }\n\n .topbar-tag {\n font-size: 0.7rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.12em;\n color: var(--green-accent);\n border: 1px solid var(--green-accent);\n padding: 0.2rem 0.55rem;\n border-radius: 2px;\n margin-left: auto;\n }\n\n .hero {\n background: linear-gradient(160deg, var(--green-dark) 0%, var(--green-mid) 60%, var(--green-light) 100%);\n padding: 5rem 2rem 4rem;\n text-align: center;\n }\n\n .hero-category {\n display: inline-block;\n font-size: 0.72rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.18em;\n color: var(--green-accent);\n margin-bottom: 1.2rem;\n }\n\n .hero h1 {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: clamp(1.9rem, 5vw, 3rem);\n font-weight: 700;\n color: #fff;\n line-height: 1.25;\n max-width: 780px;\n margin: 0 auto 1.4rem;\n }\n\n .hero-meta {\n font-size: 0.82rem;\n color: rgba(255,255,255,0.65);\n }\n\n .article-wrap {\n max-width: 780px;\n margin: 0 auto;\n padding: 3.5rem 2rem 5rem;\n }\n\n .lead {\n font-size: 1.08rem;\n color: var(--text-mid);\n border-left: 4px solid var(--green-accent);\n padding-left: 1.4rem;\n margin-bottom: 2.8rem;\n line-height: 1.85;\n }\n\n p { margin-bottom: 1.35rem; color: var(--text-mid); }\n\n em { font-style: italic; color: var(--earth); }\n\n strong { color: var(--green-dark); }\n\n h2 {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: 1.55rem;\n font-weight: 700;\n color: var(--green-dark);\n margin: 3rem 0 1rem;\n padding-bottom: 0.5rem;\n border-bottom: 2px solid var(--border);\n line-height: 1.3;\n }\n\n h2::before { content: '\ud83c\udf3f '; font-size: 1.1rem; }\n\n blockquote {\n background: var(--green-pale);\n border-left: 5px solid var(--green-light);\n border-radius: 0 8px 8px 0;\n padding: 1.3rem 1.6rem;\n margin: 2rem 0;\n font-family: var(--font-serif);\n font-style: italic;\n font-size: 1.12rem;\n color: var(--green-dark);\n line-height: 1.65;\n }\n\n blockquote cite {\n display: block;\n margin-top: 0.6rem;\n font-family: var(--font-sans);\n font-style: normal;\n font-size: 0.78rem;\n font-weight: 700;\n color: var(--green-light);\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.1em;\n }\n\n .fact-box {\n display: grid;\n grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(160px, 1fr));\n gap: 1rem;\n margin: 2.2rem 0;\n }\n\n .fact-card {\n background: var(--warm-white);\n border: 1px solid var(--border);\n border-top: 4px solid var(--green-accent);\n border-radius: 6px;\n padding: 1.1rem 1rem;\n text-align: center;\n }\n\n .fact-card .number {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: 2rem;\n font-weight: 700;\n color: var(--green-dark);\n line-height: 1;\n }\n\n .fact-card .label {\n font-size: 0.73rem;\n color: var(--text-light);\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.08em;\n margin-top: 0.3rem;\n line-height: 1.4;\n }\n\n .species-grid {\n display: grid;\n grid-template-columns: 1fr 1fr;\n gap: 1rem;\n margin: 2rem 0;\n }\n\n .species-col {\n border-radius: 8px;\n padding: 1.2rem 1.4rem;\n }\n\n .species-col.winning {\n background: var(--green-pale);\n border: 1px solid #b8d8bb;\n }\n\n .species-col.losing {\n background: #fdf3f0;\n border: 1px solid #e8c4b8;\n }\n\n .species-col h3 {\n font-size: 0.72rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.14em;\n margin-bottom: 0.9rem;\n }\n\n .species-col.winning h3 { color: var(--green-mid); }\n\n .species-col.losing h3 { color: #c0392b; }\n\n .species-col ul { list-style: none; padding: 0; }\n\n .species-col ul li {\n font-size: 0.9rem;\n color: var(--text-mid);\n padding: 0.35rem 0;\n border-bottom: 1px solid rgba(0,0,0,0.06);\n line-height: 1.4;\n }\n\n .species-col ul li:last-child { border-bottom: none; }\n\n .species-col ul li .sci {\n font-style: italic;\n font-size: 0.78rem;\n color: var(--text-light);\n display: block;\n }\n\n .info-box {\n background: var(--warm-white);\n border: 1px solid var(--border);\n border-radius: 8px;\n padding: 1.3rem 1.6rem;\n margin: 2rem 0;\n }\n\n .info-box .info-label {\n font-size: 0.7rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.14em;\n color: var(--green-mid);\n margin-bottom: 0.5rem;\n }\n\n .info-box p {\n margin-bottom: 0;\n font-size: 0.95rem;\n }\n\n .cta-box {\n background: linear-gradient(135deg, var(--green-dark) 0%, var(--green-mid) 100%);\n border-radius: 12px;\n padding: 2.2rem 2.4rem;\n margin-top: 3.5rem;\n text-align: center;\n }\n\n .cta-box h3 {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: 1.45rem;\n color: #fff;\n margin-bottom: 0.8rem;\n }\n\n .cta-box p {\n color: rgba(255,255,255,0.8);\n font-size: 0.92rem;\n max-width: 520px;\n margin: 0 auto 1.4rem;\n }\n\n .cta-btn {\n display: inline-block;\n background: var(--green-accent);\n color: #fff;\n font-weight: 700;\n font-size: 0.88rem;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.1em;\n padding: 0.85rem 2rem;\n border-radius: 4px;\n text-decoration: none;\n transition: background 0.2s;\n }\n\n .cta-btn:hover { background: #68a03a; }\n\n .sources {\n margin-top: 3rem;\n padding-top: 1.5rem;\n border-top: 1px solid var(--border);\n }\n\n .sources h4 {\n font-size: 0.72rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.12em;\n color: var(--text-light);\n margin-bottom: 0.7rem;\n }\n\n .sources ul { list-style: none; padding: 0; }\n\n .sources ul li {\n font-size: 0.78rem;\n color: var(--text-light);\n padding: 0.2rem 0;\n }\n\n .sources ul li a {\n color: var(--green-light);\n text-decoration: none;\n }\n\n footer {\n background: var(--green-dark);\n color: rgba(255,255,255,0.5);\n text-align: center;\n font-size: 0.75rem;\n padding: 1.5rem;\n letter-spacing: 0.05em;\n }\n\n @media (max-width: 580px) {\n .species-grid { grid-template-columns: 1fr; }\n .fact-box { grid-template-columns: 1fr 1fr; }\n .hero { padding: 3rem 1.5rem 2.5rem; }\n .article-wrap { padding: 2rem 1.2rem 3rem; }\n }\n <\/style>\n<\/head>\n\n<body>\n\n <div class=\"topbar\">\n <div class=\"topbar-logo\">sadzimy<span>lasy<\/span>.org<\/div>\n <div class=\"topbar-tag\">Flora<\/div>\n <\/div>\n\n\n <header class=\"hero\">\n\n <div class=\"hero-category\">\n Flora \u00b7 Fizjologia drzew \u00b7 Ekologia lasu\n <\/div>\n\n <h1>\n Czy las naprawd\u0119 zasypia? Jak drzewa przygotowuj\u0105 si\u0119 do zimy i dlaczego nie zamarzaj\u0105?\n <\/h1>\n\n <div class=\"hero-meta\">\n Fundacja Sadzimy Lasy \u00b7 11 pa\u017adziernika 2026\n <\/div>\n\n <\/header>\n\n\n <main class=\"article-wrap\">\n\n <p class=\"lead\">\n Jesieni\u0105 las wygl\u0105da tak, jakby powoli wy\u0142\u0105cza\u0142 wszystkie funkcje.\n Li\u015bcie zmieniaj\u0105 kolor, potem opadaj\u0105, wzrost ustaje, a nagie ga\u0142\u0119zie\n pozostaj\u0105 nieruchome przez wiele miesi\u0119cy. Czy drzewo naprawd\u0119 wtedy \u015bpi?\n Co dzieje si\u0119 z wod\u0105 w jego tkankach, gdy temperatura spada poni\u017cej zera?\n Dlaczego mr\u00f3z nie rozsadza pnia od \u015brodka? I sk\u0105d drzewo wie,\n \u017ce nie powinno wypu\u015bci\u0107 nowych li\u015bci podczas kilku ciep\u0142ych dni w styczniu?\n Zimowy spoczynek drzew to znacznie bardziej skomplikowany proces\n ni\u017c zwyk\u0142e \u201ewy\u0142\u0105czenie\u201d organizmu.\n <\/p>\n\n\n <div class=\"fact-box\">\n\n <div class=\"fact-card\">\n <div class=\"number\">VIII<\/div>\n <div class=\"label\">\n ju\u017c pod koniec lata wiele drzew zaczyna przygotowania do zimy\n <\/div>\n <\/div>\n\n <div class=\"fact-card\">\n <div class=\"number\">2 sygna\u0142y<\/div>\n <div class=\"label\">\n kr\u00f3tszy dzie\u0144 i spadek temperatury pomagaj\u0105 uruchomi\u0107 zimow\u0105 aklimatyzacj\u0119\n <\/div>\n <\/div>\n\n <div class=\"fact-card\">\n <div class=\"number\">1 rok wcze\u015bniej<\/div>\n <div class=\"label\">\n p\u0105ki rozwijaj\u0105ce si\u0119 wiosn\u0105 powstaj\u0105 zwykle ju\u017c w poprzednim sezonie\n <\/div>\n <\/div>\n\n <div class=\"fact-card\">\n <div class=\"number\">0 snu<\/div>\n <div class=\"label\">\n drzewo nie \u015bpi jak zwierz\u0119 \u2014 przechodzi w fizjologiczny stan spoczynku\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n\n\n <h2>Czy drzewa naprawd\u0119 \u015bpi\u0105 zim\u0105?<\/h2>\n\n <p>\n Nie w takim sensie, w jakim \u015bpi cz\u0142owiek czy zwierz\u0119.\n W botanice m\u00f3wi si\u0119 o <strong>spoczynku<\/strong>.\n Oznacza on zahamowanie widocznego wzrostu i bardzo silne ograniczenie\n aktywno\u015bci wielu proces\u00f3w \u017cyciowych.\n <\/p>\n\n <p>\n Badania nad fizjologi\u0105 drzew pokazuj\u0105, \u017ce jesienno-zimowy spoczynek\n p\u0105k\u00f3w jest procesem regulowanym zar\u00f3wno przez mechanizmy wewn\u0119trzne,\n jak i przez warunki \u015brodowiska.\n <\/p>\n\n <p>\n Lasy Pa\u0144stwowe opisuj\u0105 dwa istotne etapy:\n <strong>endospoczynek<\/strong>, gdy zahamowanie wzrostu wynika\n przede wszystkim z proces\u00f3w wewn\u0119trznych zachodz\u0105cych w p\u0105ku,\n oraz p\u00f3\u017aniejszy <strong>ekospoczynek<\/strong>, kiedy wzrost\n nadal nie rusza g\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce warunki zewn\u0119trzne s\u0105 niekorzystne.\n <\/p>\n\n <p>\n Dzi\u0119ki temu kilka ciep\u0142ych dni w \u015brodku zimy nie wystarcza zwykle,\n aby drzewo natychmiast zacz\u0119\u0142o rozwija\u0107 li\u015bcie.\n <\/p>\n\n\n <blockquote>\n Drzewo zim\u0105 nie jest martwe i nie \u201ewy\u0142\u0105cza si\u0119\u201d.\n Przechodzi w precyzyjnie kontrolowany stan ograniczonej aktywno\u015bci,\n kt\u00f3ry pozwala przetrwa\u0107 miesi\u0105ce ch\u0142odu.\n <cite>Fundacja Sadzimy Lasy<\/cite>\n <\/blockquote>\n\n\n <h2>Przygotowania zaczynaj\u0105 si\u0119 wcze\u015bniej, ni\u017c my\u015blimy<\/h2>\n\n <p>\n Drzewa nie czekaj\u0105 na pierwszy mr\u00f3z.\n <\/p>\n\n <p>\n Kampinoski Park Narodowy zwraca uwag\u0119, \u017ce przygotowanie do zimy\n mo\u017ce rozpoczyna\u0107 si\u0119 ju\u017c w sierpniu, kiedy temperatury s\u0105 jeszcze wysokie,\n ale dzie\u0144 zaczyna si\u0119 wyra\u017anie skraca\u0107.\n <\/p>\n\n <p>\n Skracaj\u0105cy si\u0119 fotoperiod jest dla wielu drzew jednym z najwa\u017cniejszych\n sygna\u0142\u00f3w sezonowych. Wraz z nim stopniowo zatrzymywany jest przyrost,\n rozwija si\u0119 spoczynek i rozpoczyna proces zwi\u0119kszania odporno\u015bci na mr\u00f3z.\n <\/p>\n\n <p>\n P\u00f3\u017aniejsze obni\u017canie temperatury dodatkowo wzmacnia t\u0119 odporno\u015b\u0107.\n Naukowcy okre\u015blaj\u0105 ten proces mianem\n <strong>aklimatyzacji do ch\u0142odu<\/strong>.\n <\/p>\n\n\n <div class=\"info-box\">\n\n <div class=\"info-label\">\n Ciekawostka \u00b7 drzewo obserwuje d\u0142ugo\u015b\u0107 dnia\n <\/div>\n\n <p>\n Temperatura mo\u017ce zmienia\u0107 si\u0119 gwa\u0142townie, ale d\u0142ugo\u015b\u0107 dnia\n zmienia si\u0119 regularnie ka\u017cdego roku. Dlatego fotoperiod jest\n dla wielu gatunk\u00f3w bardzo wiarygodnym sygna\u0142em, \u017ce zbli\u017ca si\u0119 zima.\n <\/p>\n\n <\/div>\n\n\n <h2>Po co drzewo zrzuca li\u015bcie?<\/h2>\n\n <p>\n Jednym z najwa\u017cniejszych jesiennych przygotowa\u0144 drzew li\u015bciastych\n jest pozbycie si\u0119 li\u015bci.\n <\/p>\n\n <p>\n Lasy Pa\u0144stwowe zwracaj\u0105 uwag\u0119 na bardzo wa\u017cny problem:\n zim\u0105 pobieranie wody z zimnej lub zamarzni\u0119tej gleby jest ograniczone,\n natomiast li\u015bcie ca\u0142y czas by\u0142yby miejscem jej utraty.\n <\/p>\n\n <p>\n Na powierzchni li\u015bci znajduj\u0105 si\u0119 aparaty szparkowe,\n przez kt\u00f3re podczas sezonu wegetacyjnego zachodzi transpiracja.\n Zrzucaj\u0105c li\u015bcie, drzewo zdecydowanie ogranicza powierzchni\u0119,\n przez kt\u00f3r\u0105 mog\u0142oby traci\u0107 wod\u0119.\n <\/p>\n\n <p>\n Zanim jednak li\u015b\u0107 opadnie, drzewo odzyskuje z niego cz\u0119\u015b\u0107\n cennych sk\u0142adnik\u00f3w. Nast\u0119pnie u nasady ogonka powstaje\n <strong>warstwa odcinaj\u0105ca<\/strong>, kt\u00f3ra stopniowo oddziela li\u015b\u0107 od p\u0119du.\n <\/p>\n\n\n <h2>Dlaczego \u015bwierk i sosna nie zrzucaj\u0105 igie\u0142?<\/h2>\n\n <p>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych rodzimych drzew iglastych stosuje inn\u0105 strategi\u0119.\n <\/p>\n\n <p>\n Ig\u0142y maj\u0105 znacznie mniejsz\u0105 powierzchni\u0119 ni\u017c szerokie li\u015bcie\n drzew li\u015bciastych. S\u0105 te\u017c pokryte warstwami ograniczaj\u0105cymi utrat\u0119 wody,\n a ich aparaty szparkowe s\u0105 przystosowane do trudnych warunk\u00f3w.\n <\/p>\n\n <p>\n Dlatego sosna czy \u015bwierk mog\u0105 zachowa\u0107 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 igie\u0142 przez zim\u0119.\n Nie oznacza to jednak, \u017ce ig\u0142y s\u0105 wieczne \u2014 r\u00f3wnie\u017c s\u0105 okresowo wymieniane.\n <\/p>\n\n <p>\n Wyj\u0105tkiem dobrze znanym z polskich las\u00f3w jest\n <strong>modrzew<\/strong>, kt\u00f3ry jesieni\u0105 \u017c\u00f3\u0142knie i zrzuca ig\u0142y.\n <\/p>\n\n\n <h2>Dlaczego woda w drzewie nie rozsadza go podczas mrozu?<\/h2>\n\n <p>\n To jedno z najciekawszych pyta\u0144 dotycz\u0105cych zimowego \u017cycia drzew.\n Drzewo zawiera przecie\u017c ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 wody, a wiemy,\n \u017ce woda podczas zamarzania tworzy kryszta\u0142y lodu.\n <\/p>\n\n <p>\n Problem jest realny. Powstanie lodu\n <strong>wewn\u0105trz \u017cywej kom\u00f3rki<\/strong> mo\u017ce j\u0105 powa\u017cnie uszkodzi\u0107.\n Drzewa strefy umiarkowanej wykszta\u0142ci\u0142y jednak ca\u0142y zestaw mechanizm\u00f3w,\n kt\u00f3re pozwalaj\u0105 ogranicza\u0107 to niebezpiecze\u0144stwo.\n <\/p>\n\n <p>\n U wielu odpornych na mr\u00f3z tkanek l\u00f3d mo\u017ce powstawa\u0107\n <strong>poza kom\u00f3rkami<\/strong>. Woda przemieszcza si\u0119 wtedy\n z wn\u0119trza kom\u00f3rki do przestrzeni zewn\u0119trznych.\n Kom\u00f3rka cz\u0119\u015bciowo si\u0119 odwadnia, ale dzi\u0119ki przystosowaniu\n mo\u017ce ten stan przetrwa\u0107.\n <\/p>\n\n <p>\n Inne tkanki wykorzystuj\u0105 mechanizm przech\u0142odzenia,\n czyli utrzymywania wody w stanie ciek\u0142ym poni\u017cej jej normalnej\n temperatury zamarzania.\n <\/p>\n\n <p>\n To w\u0142a\u015bnie dlatego stwierdzenie, \u017ce \u201esoki drzewa po prostu nie zamarzaj\u0105\u201d\n by\u0142oby b\u0142\u0119dne. W zimuj\u0105cym drzewie zachodz\u0105 r\u00f3\u017cne strategie,\n zale\u017cnie od rodzaju tkanki i gatunku.\n <\/p>\n\n\n <div class=\"info-box\">\n\n <div class=\"info-label\">\n Ciekawostka \u00b7 cukry dzia\u0142aj\u0105 jak cz\u0119\u015b\u0107 zimowej ochrony\n <\/div>\n\n <p>\n Podczas aklimatyzacji do ch\u0142odu w tkankach drzew zmienia si\u0119\n gospodarka w\u0119glowodanami. Ro\u015bnie znaczenie cukr\u00f3w rozpuszczalnych,\n takich jak sacharoza czy rafinoza. Pomagaj\u0105 one mi\u0119dzy innymi\n w regulacji osmotycznej i stabilizacji struktur kom\u00f3rkowych\n podczas stresu wywo\u0142anego mrozem i odwodnieniem. Nie jest to jednak\n prosty \u201ep\u0142yn przeciw zamarzaniu\u201d, lecz element znacznie bardziej\n z\u0142o\u017conego systemu ochronnego.\n <\/p>\n\n <\/div>\n\n\n <h2>Gdzie drzewo przechowuje energi\u0119 na wiosn\u0119?<\/h2>\n\n <p>\n Zim\u0105 drzewo nie mo\u017ce prowadzi\u0107 fotosyntezy tak intensywnie jak latem,\n a u gatunk\u00f3w li\u015bciastych po prostu nie ma wtedy li\u015bci.\n <\/p>\n\n <p>\n Dlatego niezwykle wa\u017cne s\u0105 zapasy zgromadzone wcze\u015bniej\n w pniu, ga\u0142\u0119ziach i korzeniach.\n <\/p>\n\n <p>\n Lasy Pa\u0144stwowe podaj\u0105, \u017ce dzi\u0119ki zapasom cukr\u00f3w i t\u0142uszcz\u00f3w\n zgromadzonych w tkankach drzewo mo\u017ce przetrwa\u0107 okres niskich temperatur\n i ograniczonego dost\u0119pu do \u015bwiat\u0142a.\n <\/p>\n\n <p>\n Te rezerwy maj\u0105 ogromne znaczenie r\u00f3wnie\u017c wiosn\u0105,\n kiedy trzeba rozpocz\u0105\u0107 rozw\u00f3j nowych li\u015bci,\n zanim korona ponownie zacznie produkowa\u0107 du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 energii\n w procesie fotosyntezy.\n <\/p>\n\n\n <h2>Sk\u0105d bior\u0105 si\u0119 wiosenne li\u015bcie, skoro zim\u0105 ga\u0142\u0119zie s\u0105 puste?<\/h2>\n\n <p>\n Je\u015bli jesieni\u0105 lub zim\u0105 przyjrzymy si\u0119 ga\u0142\u0105zkom,\n zobaczymy na nich niewielkie p\u0105ki.\n <\/p>\n\n <p>\n W\u0142a\u015bnie tam ukryty jest materia\u0142, z kt\u00f3rego w nast\u0119pnym sezonie\n rozwin\u0105 si\u0119 nowe p\u0119dy, li\u015bcie, a u cz\u0119\u015bci gatunk\u00f3w r\u00f3wnie\u017c kwiaty.\n <\/p>\n\n <p>\n Lasy Pa\u0144stwowe podkre\u015blaj\u0105, \u017ce li\u015bcie rozwijaj\u0105ce si\u0119 wiosn\u0105\n wyrastaj\u0105 z <strong>p\u0105k\u00f3w utworzonych jeszcze w poprzednim roku<\/strong>.\n Zimowy p\u0105k nie jest wi\u0119c pust\u0105 naro\u015bl\u0105.\n <\/p>\n\n <p>\n Chroni delikatne tkanki merystematyczne odpowiedzialne za przysz\u0142y wzrost.\n \u0141uski p\u0105kowe tworz\u0105 wielowarstwow\u0105 os\u0142on\u0119,\n kt\u00f3ra zwi\u0119ksza bezpiecze\u0144stwo termiczne wn\u0119trza p\u0105ka.\n <\/p>\n\n\n <div class=\"species-grid\">\n\n <div class=\"species-col winning\">\n\n <h3>Drzewo robi jesieni\u0105<\/h3>\n\n <ul>\n <li>\n Hamuje wzrost\n <span class=\"sci\">przyrost p\u0119d\u00f3w zostaje zako\u0144czony<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Gromadzi zapasy\n <span class=\"sci\">energia pozostaje m.in. w pniu i korzeniach<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Chroni p\u0105ki\n <span class=\"sci\">przysz\u0142e li\u015bcie czekaj\u0105 ju\u017c na kolejny sezon<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Zwi\u0119ksza odporno\u015b\u0107 na mr\u00f3z\n <span class=\"sci\">zmienia fizjologi\u0119 kom\u00f3rek i gospodark\u0119 wodn\u0105<\/span>\n <\/li>\n\n <\/ul>\n\n <\/div>\n\n\n <div class=\"species-col losing\">\n\n <h3>Drzewo ogranicza zim\u0105<\/h3>\n\n <ul>\n <li>\n Wzrost p\u0119d\u00f3w\n <span class=\"sci\">nowe przyrosty musz\u0105 poczeka\u0107 do wiosny<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Zapotrzebowanie na wod\u0119\n <span class=\"sci\">szczeg\u00f3lnie po utracie li\u015bci<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Intensywno\u015b\u0107 metabolizmu\n <span class=\"sci\">procesy \u017cyciowe zwalniaj\u0105, ale nie zanikaj\u0105<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Fotosyntez\u0119\n <span class=\"sci\">u drzew li\u015bciastych po opadni\u0119ciu li\u015bci praktycznie zanika<\/span>\n <\/li>\n\n <\/ul>\n\n <\/div>\n\n <\/div>\n\n\n <h2>Czy korzenie te\u017c zasypiaj\u0105?<\/h2>\n\n <p>\n To kolejny przyk\u0142ad pokazuj\u0105cy, dlaczego okre\u015blenie\n \u201edrzewo \u015bpi\u201d jest tylko wygodnym uproszczeniem.\n <\/p>\n\n <p>\n Poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci drzewa nie zawsze przechodz\u0105 w taki sam stan\n w tym samym momencie. Klasyczne badania nad spoczynkiem drzew wskazuj\u0105,\n \u017ce p\u0105ki mog\u0105 mie\u0107 wyra\u017any g\u0142\u0119boki spoczynek, podczas gdy korzenie\n nie zawsze wykazuj\u0105 taki sam mechanizm.\n <\/p>\n\n <p>\n Je\u017celi gleba nie jest zamarzni\u0119ta i temperatura pozostaje odpowiednia,\n aktywno\u015b\u0107 systemu korzeniowego mo\u017ce utrzymywa\u0107 si\u0119 d\u0142u\u017cej ni\u017c wzrost\n cz\u0119\u015bci nadziemnej.\n <\/p>\n\n <p>\n Dlatego jesie\u0144 mo\u017ce by\u0107 wa\u017cnym okresem dla ukorzeniania\n m\u0142odych sadzonek. Nadle\u015bnictwa prowadz\u0105 tak\u017ce jesienne odnowienia,\n wykorzystuj\u0105c okres, w kt\u00f3rym gleba wci\u0105\u017c daje korzeniom\n warunki do funkcjonowania przed nadej\u015bciem silnych mroz\u00f3w.\n <\/p>\n\n\n <h2>Czy ciep\u0142a zima mo\u017ce oszuka\u0107 drzewa?<\/h2>\n\n <p>\n Ciep\u0142e epizody zimowe s\u0105 dla ro\u015blin bardziej skomplikowane\n ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107.\n <\/p>\n\n <p>\n W pocz\u0105tkowej fazie zimowego spoczynku sam wzrost jest blokowany\n przez mechanizmy wewn\u0119trzne p\u0105ka.\n Z czasem jednak, po spe\u0142nieniu odpowiednich wymaga\u0144 ch\u0142odu,\n ro\u015blina przechodzi w etap, w kt\u00f3rym wzrost hamuj\u0105 g\u0142\u00f3wnie\n warunki zewn\u0119trzne.\n <\/p>\n\n <p>\n Je\u015bli wtedy pojawi si\u0119 d\u0142u\u017cszy okres nietypowo wysokich temperatur,\n p\u0105ki mog\u0105 zacz\u0105\u0107 traci\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 swojej odporno\u015bci na mr\u00f3z.\n <\/p>\n\n <p>\n Problem powstaje wtedy, gdy po takim ociepleniu wraca silny mr\u00f3z.\n Rozwijaj\u0105ce si\u0119 lub ju\u017c \u201eodhartowane\u201d tkanki s\u0105 znacznie bardziej\n podatne na uszkodzenia ni\u017c p\u0105ki znajduj\u0105ce si\u0119 w pe\u0142nym zimowym spoczynku.\n <\/p>\n\n\n <h2>Las zim\u0105 nie umiera<\/h2>\n\n <p>\n Nagie korony drzew mog\u0105 sprawia\u0107 wra\u017cenie martwych.\n W rzeczywisto\u015bci wewn\u0105trz pni, ga\u0142\u0119zi, p\u0105k\u00f3w i korzeni\n trwa niezwykle precyzyjnie kontrolowany proces przetrwania.\n <\/p>\n\n <p>\n Drzewo zatrzyma\u0142o wzrost, ograniczy\u0142o utrat\u0119 wody,\n zabezpieczy\u0142o przysz\u0142oroczne p\u0119dy, zgromadzi\u0142o zapasy\n i zmieni\u0142o fizjologi\u0119 swoich kom\u00f3rek tak,\n aby lepiej radzi\u0107 sobie z mrozem.\n <\/p>\n\n <p>\n To tak\u017ce odpowied\u017a na pytanie, dlaczego drzewo nie mo\u017ce\n po prostu rosn\u0105\u0107 przez ca\u0142y rok.\n <\/p>\n\n <p>\n W naszym klimacie przetrwanie zimy wymaga strategii.\n A spoczynek jest jej jednym z najwa\u017cniejszych element\u00f3w.\n <\/p>\n\n <blockquote>\n Jesieni\u0105 drzewo nie przegrywa z zim\u0105.\n Ono zaczyna si\u0119 do niej przygotowywa\u0107, zanim cz\u0142owiek\n pomy\u015bli o pierwszych mrozach.\n <cite>Fundacja Sadzimy Lasy<\/cite>\n <\/blockquote>\n\n\n <div class=\"cta-box\">\n\n <h3>\n Dobry las musi by\u0107 przygotowany nie tylko na lato\n <\/h3>\n\n <p>\n Tworz\u0105c i odnawiaj\u0105c lasy, trzeba my\u015ble\u0107 o ca\u0142ym cyklu \u017cycia drzewa:\n od m\u0142odej sadzonki, przez letni\u0105 susz\u0119, po mr\u00f3z i zimowy spoczynek.\n Pom\u00f3\u017c nam sadzi\u0107 r\u00f3\u017cnorodne lasy dopasowane do lokalnych warunk\u00f3w.\n <\/p>\n\n <a\n class=\"cta-btn\"\n href=\"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/kontakt\/\"\n >\n Wesprzyj sadzenie lasu\n <\/a>\n\n <\/div>\n\n\n <div class=\"sources\">\n\n <h4>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h4>\n\n <ul>\n\n <li>\n <a\n href=\"https:\/\/www.lasy.gov.pl\/pl\/informacje\/aktualnosci\/tajemnica-zrzucania-lisci\"\n target=\"_blank\"\n rel=\"noopener\"\n >\n Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 \u201eTajemnica zrzucania li\u015bci\u201d\n <\/a>\n <\/li>\n\n <li>\n <a\n href=\"https:\/\/www.lasy.gov.pl\/pl\/informacje\/infografiki\/pedy-i-paki-jak-rozpoznac-gatunki-drzew\"\n target=\"_blank\"\n rel=\"noopener\"\n >\n Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 \u201eP\u0119dy i p\u0105ki. Jak rozpozna\u0107 gatunki drzew?\u201d\n <\/a>\n <\/li>\n\n <li>\n Lasy Pa\u0144stwowe, \u201eG\u0142os Lasu\u201d \u2014 materia\u0142y dotycz\u0105ce\n spoczynku zimowego p\u0105k\u00f3w i ich ochrony.\n <\/li>\n\n <li>\n Kampinoski Park Narodowy \u2014 materia\u0142y edukacyjne dotycz\u0105ce\n przygotowania drzew do okresu zimowego.\n <\/li>\n\n <li>\n <a\n href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/30288708\/\"\n target=\"_blank\"\n rel=\"noopener\"\n >\n \u201eMechanism of Overwintering in Trees\u201d \u2014 przegl\u0105d mechanizm\u00f3w spoczynku i odporno\u015bci drzew na mr\u00f3z\n <\/a>\n <\/li>\n\n <li>\n Iowa State University Extension \u2014 \u201eHow Woody Plants Survive Extreme Cold\u201d\n <\/li>\n\n <li>\n Frontiers in Plant Science \u2014 badania nad tolerancj\u0105 drzew\n na zamarzanie i sezonow\u0105 aklimatyzacj\u0105 do ch\u0142odu.\n <\/li>\n\n <\/ul>\n\n <\/div>\n\n <\/main>\n\n\n <footer>\n Fundacja Sadzimy Lasy \u00b7 sadzimylasy.org\n <\/footer>\n\n<\/body>\n<\/html>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy las naprawd\u0119 zasypia? Jak drzewa przygotowuj\u0105 si\u0119 do zimy i dlaczego nie zamarzaj\u0105? sadzimylasy.org Flora Flora \u00b7 Fizjologia drzew \u00b7 Ekologia lasu Czy las naprawd\u0119 zasypia? Jak drzewa przygotowuj\u0105 si\u0119 do zimy i dlaczego nie zamarzaj\u0105? Fundacja Sadzimy Lasy \u00b7 11 pa\u017adziernika 2026 Jesieni\u0105 las wygl\u0105da tak, jakby powoli wy\u0142\u0105cza\u0142 wszystkie funkcje. Li\u015bcie zmieniaj\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":607,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[454,451,445,460,447,457,464,376,463,448,317,467,462,101,452,446,375,456,461,465,453,455,88,466,196,450,379,459,449,458],"class_list":["post-606","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","tag-aklimatyzacja-drzew-do-zimy","tag-co-dzieje-sie-z-drzewami-zima","tag-czy-drzewa-spia-zima","tag-czy-soki-w-drzewach-zamarzaja","tag-dlaczego-drzewa-nie-zamarzaja","tag-dlaczego-drzewa-zrzucaja-liscie","tag-drzewa-iglaste-zima","tag-drzewa-jesienia","tag-drzewa-lisciaste-zima","tag-drzewa-zima","tag-ekologia-lasu","tag-fizjologia-drzew","tag-fotosynteza-zima","tag-fundacja-sadzimy-lasy","tag-jak-drzewa-przezywaja-mroz","tag-jak-drzewa-przygotowuja-sie-do-zimy","tag-jesien-w-lesie","tag-kiedy-powstaja-paki-drzew","tag-korzenie-drzew-zima","tag-modrzew-zima","tag-odpornosc-drzew-na-mroz","tag-paki-drzew-zima","tag-polskie-lasy","tag-przygotowanie-lasu-do-zimy","tag-sadzimy-lasy","tag-spoczynek-drzew","tag-warstwa-odcinajaca","tag-woda-w-drzewie-zima","tag-zimowy-spoczynek-drzew","tag-zrzucanie-lisci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/606","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=606"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/606\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":611,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/606\/revisions\/611"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}