Co mo\u017cna zabra\u0107 z lasu? Szyszki, \u017co\u0142\u0119dzie, mech i ga\u0142\u0119zie \u2014 co wolno, a czego lepiej nie rusza\u0107<\/title>\n\n <meta name=\"description\" content=\"Czy mo\u017cna zabra\u0107 z lasu szyszki, \u017co\u0142\u0119dzie, mech, ga\u0142\u0119zie albo kawa\u0142ek drewna? Sprawdzamy, co wolno zbiera\u0107 w polskim lesie, a czego lepiej nie rusza\u0107.\" \/>\n\n \n\n <link rel=\"preconnect\" href=\"https:\/\/fonts.googleapis.com\" \/>\n <link rel=\"preconnect\" href=\"https:\/\/fonts.gstatic.com\" crossorigin \/>\n\n <link href=\"https:\/\/fonts.googleapis.com\/css2?family=Playfair+Display:ital,wght@0,400;0,700;1,400&family=Lato:wght@300;400;700&display=swap\" rel=\"stylesheet\" \/>\n\n <style>\n *, *::before, *::after { box-sizing: border-box; margin: 0; padding: 0; }\n\n :root {\n --green-dark: #2a4a2e;\n --green-mid: #3d6e45;\n --green-light: #5a9463;\n --green-pale: #e8f2e9;\n --green-accent: #7ab648;\n --earth: #8b6340;\n --cream: #faf8f3;\n --warm-white: #fffef9;\n --text-dark: #1e2d1f;\n --text-mid: #3a4d3c;\n --text-light: #6b7c6d;\n --border: #d4e4d6;\n --font-serif: 'Playfair Display', Georgia, serif;\n --font-sans: 'Lato', 'Helvetica Neue', sans-serif;\n }\n\n html { font-size: 18px; scroll-behavior: smooth; }\n\n body {\n font-family: var(--font-sans);\n color: var(--text-dark);\n background: var(--cream);\n line-height: 1.8;\n }\n\n .topbar {\n background: var(--green-dark);\n padding: 0.6rem 2rem;\n display: flex;\n align-items: center;\n gap: 0.8rem;\n }\n\n .topbar-logo {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: 1.05rem;\n color: #fff;\n letter-spacing: 0.04em;\n }\n\n .topbar-logo span { color: var(--green-accent); }\n\n .topbar-tag {\n font-size: 0.7rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.12em;\n color: var(--green-accent);\n border: 1px solid var(--green-accent);\n padding: 0.2rem 0.55rem;\n border-radius: 2px;\n margin-left: auto;\n }\n\n .hero {\n background: linear-gradient(160deg, var(--green-dark) 0%, var(--green-mid) 60%, var(--green-light) 100%);\n padding: 5rem 2rem 4rem;\n text-align: center;\n }\n\n .hero-category {\n display: inline-block;\n font-size: 0.72rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.18em;\n color: var(--green-accent);\n margin-bottom: 1.2rem;\n }\n\n .hero h1 {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: clamp(1.9rem, 5vw, 3rem);\n font-weight: 700;\n color: #fff;\n line-height: 1.25;\n max-width: 780px;\n margin: 0 auto 1.4rem;\n }\n\n .hero-meta {\n font-size: 0.82rem;\n color: rgba(255,255,255,0.65);\n }\n\n .article-wrap {\n max-width: 780px;\n margin: 0 auto;\n padding: 3.5rem 2rem 5rem;\n }\n\n .lead {\n font-size: 1.08rem;\n color: var(--text-mid);\n border-left: 4px solid var(--green-accent);\n padding-left: 1.4rem;\n margin-bottom: 2.8rem;\n line-height: 1.85;\n }\n\n p { margin-bottom: 1.35rem; color: var(--text-mid); }\n\n em { font-style: italic; color: var(--earth); }\n\n strong { color: var(--green-dark); }\n\n h2 {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: 1.55rem;\n font-weight: 700;\n color: var(--green-dark);\n margin: 3rem 0 1rem;\n padding-bottom: 0.5rem;\n border-bottom: 2px solid var(--border);\n line-height: 1.3;\n }\n\n h2::before { content: '\ud83c\udf3f '; font-size: 1.1rem; }\n\n blockquote {\n background: var(--green-pale);\n border-left: 5px solid var(--green-light);\n border-radius: 0 8px 8px 0;\n padding: 1.3rem 1.6rem;\n margin: 2rem 0;\n font-family: var(--font-serif);\n font-style: italic;\n font-size: 1.12rem;\n color: var(--green-dark);\n line-height: 1.65;\n }\n\n blockquote cite {\n display: block;\n margin-top: 0.6rem;\n font-family: var(--font-sans);\n font-style: normal;\n font-size: 0.78rem;\n font-weight: 700;\n color: var(--green-light);\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.1em;\n }\n\n .fact-box {\n display: grid;\n grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(160px, 1fr));\n gap: 1rem;\n margin: 2.2rem 0;\n }\n\n .fact-card {\n background: var(--warm-white);\n border: 1px solid var(--border);\n border-top: 4px solid var(--green-accent);\n border-radius: 6px;\n padding: 1.1rem 1rem;\n text-align: center;\n }\n\n .fact-card .number {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: 2rem;\n font-weight: 700;\n color: var(--green-dark);\n line-height: 1;\n }\n\n .fact-card .label {\n font-size: 0.73rem;\n color: var(--text-light);\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.08em;\n margin-top: 0.3rem;\n line-height: 1.4;\n }\n\n .species-grid {\n display: grid;\n grid-template-columns: 1fr 1fr;\n gap: 1rem;\n margin: 2rem 0;\n }\n\n .species-col {\n border-radius: 8px;\n padding: 1.2rem 1.4rem;\n }\n\n .species-col.winning {\n background: var(--green-pale);\n border: 1px solid #b8d8bb;\n }\n\n .species-col.losing {\n background: #fdf3f0;\n border: 1px solid #e8c4b8;\n }\n\n .species-col h3 {\n font-size: 0.72rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.14em;\n margin-bottom: 0.9rem;\n }\n\n .species-col.winning h3 { color: var(--green-mid); }\n .species-col.losing h3 { color: #c0392b; }\n\n .species-col ul { list-style: none; padding: 0; }\n\n .species-col ul li {\n font-size: 0.9rem;\n color: var(--text-mid);\n padding: 0.35rem 0;\n border-bottom: 1px solid rgba(0,0,0,0.06);\n line-height: 1.4;\n }\n\n .species-col ul li:last-child { border-bottom: none; }\n\n .species-col ul li .sci {\n font-style: italic;\n font-size: 0.78rem;\n color: var(--text-light);\n display: block;\n }\n\n .info-box {\n background: var(--warm-white);\n border: 1px solid var(--border);\n border-radius: 8px;\n padding: 1.3rem 1.6rem;\n margin: 2rem 0;\n }\n\n .info-box .info-label {\n font-size: 0.7rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.14em;\n color: var(--green-mid);\n margin-bottom: 0.5rem;\n }\n\n .info-box p {\n margin-bottom: 0;\n font-size: 0.95rem;\n }\n\n .cta-box {\n background: linear-gradient(135deg, var(--green-dark) 0%, var(--green-mid) 100%);\n border-radius: 12px;\n padding: 2.2rem 2.4rem;\n margin-top: 3.5rem;\n text-align: center;\n }\n\n .cta-box h3 {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: 1.45rem;\n color: #fff;\n margin-bottom: 0.8rem;\n }\n\n .cta-box p {\n color: rgba(255,255,255,0.8);\n font-size: 0.92rem;\n max-width: 520px;\n margin: 0 auto 1.4rem;\n }\n\n .cta-btn {\n display: inline-block;\n background: var(--green-accent);\n color: #fff;\n font-weight: 700;\n font-size: 0.88rem;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.1em;\n padding: 0.85rem 2rem;\n border-radius: 4px;\n text-decoration: none;\n transition: background 0.2s;\n }\n\n .cta-btn:hover { background: #68a03a; }\n\n .sources {\n margin-top: 3rem;\n padding-top: 1.5rem;\n border-top: 1px solid var(--border);\n }\n\n .sources h4 {\n font-size: 0.72rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.12em;\n color: var(--text-light);\n margin-bottom: 0.7rem;\n }\n\n .sources ul { list-style: none; padding: 0; }\n\n .sources ul li {\n font-size: 0.78rem;\n color: var(--text-light);\n padding: 0.2rem 0;\n }\n\n footer {\n background: var(--green-dark);\n color: rgba(255,255,255,0.5);\n text-align: center;\n font-size: 0.75rem;\n padding: 1.5rem;\n letter-spacing: 0.05em;\n }\n\n @media (max-width: 580px) {\n .species-grid { grid-template-columns: 1fr; }\n .fact-box { grid-template-columns: 1fr 1fr; }\n .hero { padding: 3rem 1.5rem 2.5rem; }\n .article-wrap { padding: 2rem 1.2rem 3rem; }\n }\n <\/style>\n<\/head>\n\n<body>\n\n <div class=\"topbar\">\n <div class=\"topbar-logo\">sadzimy<span>lasy<\/span>.org<\/div>\n <div class=\"topbar-tag\">Poradnik<\/div>\n <\/div>\n\n <header class=\"hero\">\n\n <div class=\"hero-category\">\n Prawo \u00b7 Przyroda \u00b7 Odpowiedzialny las\n <\/div>\n\n <h1>\n Co mo\u017cna zabra\u0107 z lasu? Szyszki, \u017co\u0142\u0119dzie, mech i ga\u0142\u0119zie \u2014 co wolno, a czego lepiej nie rusza\u0107\n <\/h1>\n\n <div class=\"hero-meta\">\n Fundacja Sadzimy Lasy\n <\/div>\n\n <\/header>\n\n <main class=\"article-wrap\">\n\n <p class=\"lead\">\n Szyszka do jesiennego stroika, gar\u015b\u0107 \u017co\u0142\u0119dzi dla dziecka,\n kawa\u0142ek mchu do dekoracji, kilka suchych ga\u0142\u0119zi na ognisko.\n Wszystko le\u017cy w lesie, wi\u0119c mo\u017cna po prostu zabra\u0107? Niekoniecznie.\n Polskie przepisy rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 grzyby i owoce le\u015bne od mchu,\n \u015bci\u00f3\u0142ki, ga\u0142\u0119zi, drewna czy szyszek. Do tego dochodz\u0105 parki narodowe,\n rezerwaty, miejsca z zakazem wst\u0119pu i gatunki chronione.\n Sprawdzamy, co naprawd\u0119 mo\u017cna wynie\u015b\u0107 z lasu, a co powinno w nim zosta\u0107.\n <\/p>\n\n\n <div class=\"fact-box\">\n\n <div class=\"fact-card\">\n <div class=\"number\">TAK<\/div>\n <div class=\"label\">\n grzyby i owoce le\u015bne mo\u017cna co do zasady zbiera\u0107 w dozwolonych miejscach\n <\/div>\n <\/div>\n\n <div class=\"fact-card\">\n <div class=\"number\">NIE<\/div>\n <div class=\"label\">\n nie nale\u017cy samowolnie zabiera\u0107 z lasu drewna i ga\u0142\u0119zi\n <\/div>\n <\/div>\n\n <div class=\"fact-card\">\n <div class=\"number\">250 z\u0142<\/div>\n <div class=\"label\">\n do takiej grzywny przewiduje kodeks za cz\u0119\u015b\u0107 wykrocze\u0144 z art. 153\n <\/div>\n <\/div>\n\n <div class=\"fact-card\">\n <div class=\"number\">0 wyj\u0105tk\u00f3w<\/div>\n <div class=\"label\">\n je\u015bli chodzi o niszczenie przyrody tylko dlatego, \u017ce \u201e\u0142adnie wygl\u0105da\u201d\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n\n\n <h2>Czy z lasu mo\u017cna zabra\u0107 wszystko, co le\u017cy na ziemi?<\/h2>\n\n <p>\n <strong>Nie.<\/strong>\n <\/p>\n\n <p>\n To, \u017ce ga\u0142\u0105\u017a, kawa\u0142ek kory czy szyszka le\u017cy na ziemi,\n nie oznacza automatycznie, \u017ce sta\u0142a si\u0119 rzecz\u0105 niczyj\u0105.\n <\/p>\n\n <p>\n W przypadku las\u00f3w nale\u017c\u0105cych do Skarbu Pa\u0144stwa\n maj\u0105tkiem zarz\u0105dzaj\u0105 Lasy Pa\u0144stwowe. Same Lasy Pa\u0144stwowe\n wyja\u015bniaj\u0105 w swoim FAQ, \u017ce le\u017c\u0105cego drewna nie wolno zabiera\u0107\n bez zgody i wiedzy le\u015bniczego.\n <\/p>\n\n <p>\n Podobnie nie wolno po prostu wej\u015b\u0107 do lasu i wycina\u0107 ga\u0142\u0119zi albo zabiera\u0107 materia\u0142u przeznaczonego na opa\u0142.\n <\/p>\n\n\n <blockquote>\n \u201eLe\u017cy w lesie\u201d nie oznacza \u201ejest niczyje\u201d.\n Las jest ekosystemem, ale ma r\u00f3wnie\u017c w\u0142a\u015bciciela lub zarz\u0105dc\u0119\n i obowi\u0105zuj\u0105 w nim konkretne przepisy.\n <cite>Fundacja Sadzimy Lasy<\/cite>\n <\/blockquote>\n\n\n <h2>Czy mo\u017cna zbiera\u0107 szyszki?<\/h2>\n\n <p>\n To jeden z najbardziej zaskakuj\u0105cych punkt\u00f3w.\n <\/p>\n\n <p>\n Kodeks wykrocze\u0144 w art. 153 wymienia wprost\n <strong>zbieranie szyszek w nienale\u017c\u0105cym do nas lesie<\/strong>.\n Przepis obejmuje zar\u00f3wno obrywanie ich z drzew,\n jak i zbieranie szyszek.\n <\/p>\n\n <p>\n Za takie zachowanie mo\u017ce grozi\u0107 grzywna do 250 z\u0142 albo nagana.\n <\/p>\n\n <p>\n Dlatego popularna rada \u201ewe\u017a kilka szyszek z lasu na stroik\u201d\n nie jest dobr\u0105 porad\u0105 prawn\u0105.\n <\/p>\n\n <p>\n Je\u015bli potrzebujemy wi\u0119kszej liczby szyszek do dekoracji,\n zaj\u0119\u0107 edukacyjnych czy innych cel\u00f3w,\n najbezpieczniej zapyta\u0107 w\u0142a\u015bciciela lub zarz\u0105dc\u0119 terenu.\n <\/p>\n\n\n <div class=\"info-box\">\n\n <div class=\"info-label\">\n Ciekawostka \u00b7 szyszka to nie tylko dekoracja\n <\/div>\n\n <p>\n Dla lasu szyszki s\u0105 elementem procesu rozmna\u017cania drzew.\n Lasy Pa\u0144stwowe prowadz\u0105 specjalistyczny zbi\u00f3r szyszek\n z wybranych drzewostan\u00f3w nasiennych. Nasiona s\u0105 p\u00f3\u017aniej\n wy\u0142uskiwane, oceniane i wykorzystywane m.in. do produkcji\n sadzonek w szk\u00f3\u0142kach le\u015bnych.\n <\/p>\n\n <\/div>\n\n\n <h2>A \u017co\u0142\u0119dzie? Czy kilka mo\u017cna zabra\u0107?<\/h2>\n\n <p>\n Tutaj sytuacja jest mniej oczywista ni\u017c w przypadku szyszek.\n <\/p>\n\n <p>\n Kodeks wykrocze\u0144 wymienia szyszki wprost, natomiast \u017co\u0142\u0119dzi\n nie wskazuje osobno. Przepisy pozwalaj\u0105 co do zasady zbiera\u0107\n owoce le\u015bne, o ile nie robimy tego w miejscu, w kt\u00f3rym zbi\u00f3r\n jest zabroniony, ani sposobem niedozwolonym.\n <\/p>\n\n <p>\n Nie nale\u017cy jednak wyci\u0105ga\u0107 z tego wniosku, \u017ce z ka\u017cdego lasu\n mo\u017cna wynosi\u0107 dowolne ilo\u015bci \u017co\u0142\u0119dzi.\n <\/p>\n\n <p>\n Szczeg\u00f3lne zasady mog\u0105 dotyczy\u0107 m.in. drzewostan\u00f3w nasiennych,\n powierzchni do\u015bwiadczalnych, obszar\u00f3w chronionych oraz las\u00f3w prywatnych.\n Zbi\u00f3r wi\u0119kszej ilo\u015bci nasion drzew le\u015bnych, zw\u0142aszcza do rozmna\u017cania\n czy cel\u00f3w handlowych, nie powinien odbywa\u0107 si\u0119 bez uzgodnienia\n z zarz\u0105dc\u0105 terenu.\n <\/p>\n\n <p>\n Przy okazjonalnym spacerze najlepiej kierowa\u0107 si\u0119 prost\u0105 zasad\u0105:\n <strong>je\u015bli nie musimy czego\u015b zabiera\u0107, pozw\u00f3lmy temu zosta\u0107 w lesie.<\/strong>\n <\/p>\n\n\n <h2>Dlaczego \u017co\u0142\u0105d\u017a le\u017c\u0105cy na ziemi nie jest \u201ebezu\u017cyteczny\u201d?<\/h2>\n\n <p>\n \u017bo\u0142\u0105d\u017a mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 m\u0142odym d\u0119bem.\n Mo\u017ce te\u017c zosta\u0107 pokarmem dla s\u00f3jki, wiewi\u00f3rki,\n dzika, gryzoni czy innych mieszka\u0144c\u00f3w lasu.\n <\/p>\n\n <p>\n Jak pisali\u015bmy w jednym z wcze\u015bniejszych artyku\u0142\u00f3w,\n zwierz\u0119ta przenosz\u0105 i ukrywaj\u0105 nasiona,\n pomagaj\u0105c w naturalnym odnawianiu lasu.\n <\/p>\n\n <p>\n To dobry przyk\u0142ad tego, \u017ce przedmiot,\n kt\u00f3ry dla cz\u0142owieka jest jedynie jesienn\u0105 dekoracj\u0105,\n w ekosystemie mo\u017ce mie\u0107 zupe\u0142nie inn\u0105 funkcj\u0119.\n <\/p>\n\n\n <h2>Czy mo\u017cna zabra\u0107 mech?<\/h2>\n\n <p>\n <strong>Nie powinni\u015bmy samowolnie zbiera\u0107 mchu z lasu.<\/strong>\n <\/p>\n\n <p>\n Kodeks wykrocze\u0144 wymienia zbieranie mchu i \u015bci\u00f3\u0142ki\n w nienale\u017c\u0105cym do nas lesie jako wykroczenie.\n <\/p>\n\n <p>\n Dodatkowo sytuacj\u0119 komplikuje ochrona gatunkowa.\n Generalna Dyrekcja Ochrony \u015arodowiska przypomina,\n \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 gatunk\u00f3w mch\u00f3w i porost\u00f3w podlega ochronie.\n <\/p>\n\n <p>\n W przypadku chronionego gatunku mog\u0105 by\u0107 potrzebne\n odpowiednie zezwolenia organ\u00f3w ochrony przyrody,\n a niezale\u017cnie od nich r\u00f3wnie\u017c zgoda zarz\u0105dcy terenu.\n <\/p>\n\n <p>\n Dlatego mech do stroik\u00f3w, terrari\u00f3w czy popularnych \u201elas\u00f3w w s\u0142oiku\u201d\n powinien pochodzi\u0107 z legalnego \u017ar\u00f3d\u0142a.\n <\/p>\n\n\n <div class=\"info-box\">\n\n <div class=\"info-label\">\n Wa\u017cne \u00b7 mech ma swoj\u0105 prac\u0119 w lesie\n <\/div>\n\n <p>\n Mech zatrzymuje wilgo\u0107, tworzy mikrosiedliska dla drobnych organizm\u00f3w\n i jest cz\u0119\u015bci\u0105 runa oraz mikroklimatu lasu.\n Oderwanie ca\u0142ej warstwy mchu nie oznacza wi\u0119c jedynie\n zabrania \u201ezielonej dekoracji\u201d.\n <\/p>\n\n <\/div>\n\n\n <h2>Czy mo\u017cna zabra\u0107 ga\u0142\u0105\u017a albo chrust?<\/h2>\n\n <p>\n <strong>Nie bez zgody.<\/strong>\n <\/p>\n\n <p>\n Lasy Pa\u0144stwowe wyja\u015bniaj\u0105 wprost, \u017ce le\u017c\u0105ce w lesie drewno\n nie mo\u017ce zosta\u0107 zabrane bez wiedzy i zgody le\u015bniczego.\n <\/p>\n\n <p>\n Kodeks wykrocze\u0144 odnosi si\u0119 zar\u00f3wno do wyr\u0119bu ga\u0142\u0119zi,\n jak i zabierania ich z nienale\u017c\u0105cego do nas lasu.\n <\/p>\n\n <p>\n Nie oznacza to jednak, \u017ce drewna opa\u0142owego z Las\u00f3w Pa\u0144stwowych\n nie mo\u017cna legalnie pozyska\u0107.\n <\/p>\n\n <p>\n Istnieje m.in. mo\u017cliwo\u015b\u0107 tzw. samowyrobu.\n W takim przypadku le\u015bniczy wskazuje konkretne miejsce,\n rodzaj drewna oraz zasady jego przygotowania.\n Po pomiarze i wycenie drewno jest legalnie sprzedawane nabywcy.\n <\/p>\n\n\n <div class=\"species-grid\">\n\n <div class=\"species-col winning\">\n\n <h3>Co zwykle mo\u017cna zbiera\u0107<\/h3>\n\n <ul>\n\n <li>\n Grzyby jadalne\n <span class=\"sci\">w miejscach, gdzie zbi\u00f3r jest dozwolony i je\u015bli gatunek nie jest chroniony<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Jagody i inne owoce runa\n <span class=\"sci\">poza miejscami obj\u0119tymi zakazem zbioru<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Owoce le\u015bne na w\u0142asny u\u017cytek\n <span class=\"sci\">bez niszczenia ro\u015blin i zgodnie z zasadami danego terenu<\/span>\n <\/li>\n\n <\/ul>\n\n <\/div>\n\n\n <div class=\"species-col losing\">\n\n <h3>Czego nie zabieramy samowolnie<\/h3>\n\n <ul>\n\n <li>\n Mchu i \u015bci\u00f3\u0142ki\n <span class=\"sci\">ich zbieranie w cudzym lesie jest obj\u0119te art. 153 Kodeksu wykrocze\u0144<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Ga\u0142\u0119zi i drewna\n <span class=\"sci\">pozyskanie wymaga zgody w\u0142a\u015bciciela lub zarz\u0105dcy<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Szyszek\n <span class=\"sci\">Kodeks wykrocze\u0144 wymienia ich zbieranie wprost<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Kory\n <span class=\"sci\">nie wolno zdziera\u0107 jej z drzew ani samowolnie pozyskiwa\u0107<\/span>\n <\/li>\n\n <\/ul>\n\n <\/div>\n\n <\/div>\n\n\n <h2>A grzyby? Tutaj Polska jest wyj\u0105tkowo liberalna<\/h2>\n\n <p>\n Zbieranie grzyb\u00f3w jest w Polsce popularne r\u00f3wnie\u017c dlatego,\n \u017ce w wielu lasach mo\u017cna robi\u0107 to bezp\u0142atnie.\n <\/p>\n\n <p>\n Lasy Pa\u0144stwowe i Generalna Dyrekcja Ochrony \u015arodowiska wskazuj\u0105,\n \u017ce grzyby mo\u017cna zasadniczo zbiera\u0107,\n ale istniej\u0105 wa\u017cne wyj\u0105tki.\n <\/p>\n\n <p>\n Nie zbieramy gatunk\u00f3w chronionych.\n Nie wolno r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 zbioru w miejscach,\n w kt\u00f3rych obowi\u0105zuje zakaz.\n <\/p>\n\n <p>\n Dotyczy to m.in. park\u00f3w narodowych oraz teren\u00f3w le\u015bnych\n wy\u0142\u0105czonych z normalnego dost\u0119pu, takich jak okre\u015blone uprawy le\u015bne,\n drzewostany nasienne, powierzchnie do\u015bwiadczalne,\n ostoje zwierzyny czy tereny wojskowe.\n <\/p>\n\n\n <h2>A co w parku narodowym?<\/h2>\n\n <p>\n Tutaj zasady s\u0105 znacznie bardziej restrykcyjne.\n <\/p>\n\n <p>\n Ustawa o ochronie przyrody wprowadza w parkach narodowych\n szeroki katalog zakaz\u00f3w.\n Poza miejscami wskazanymi przez zarz\u0105dzaj\u0105cego parkiem\n nie wolno m.in. zbiera\u0107 ro\u015blin ani grzyb\u00f3w.\n <\/p>\n\n <p>\n Gov.pl przypomina r\u00f3wnie\u017c, \u017ce w parkach narodowych\n zabronione jest niszczenie ro\u015blin i grzyb\u00f3w,\n a poruszanie si\u0119 powinno odbywa\u0107 si\u0119 po wyznaczonych szlakach\n i trasach zgodnie z regulaminem danego parku.\n <\/p>\n\n <p>\n Podobne ograniczenia mog\u0105 obowi\u0105zywa\u0107 w rezerwatach przyrody.\n Dlatego przed zbieraniem czegokolwiek na obszarze chronionym\n trzeba sprawdzi\u0107 zasady konkretnego miejsca.\n <\/p>\n\n\n <blockquote>\n W lesie warto stosowa\u0107 zasad\u0119:\n zbieraj to, co wolno zbiera\u0107 \u2014 i tylko tyle, ile naprawd\u0119 potrzebujesz.\n <cite>Fundacja Sadzimy Lasy<\/cite>\n <\/blockquote>\n\n\n <h2>Czy mo\u017cna oderwa\u0107 kawa\u0142ek kory?<\/h2>\n\n <p>\n Nie.\n <\/p>\n\n <p>\n Kodeks wykrocze\u0144 wprost wymienia\n <strong>zdzieranie kory, nacinanie drzewa i inne jego uszkadzanie<\/strong>.\n <\/p>\n\n <p>\n Nie powinni\u015bmy wi\u0119c nacina\u0107 pni, odrywa\u0107 kory na dekoracje,\n wycina\u0107 inicja\u0142\u00f3w ani pozyskiwa\u0107 samodzielnie soku czy \u017cywicy\n z drzew, kt\u00f3re do nas nie nale\u017c\u0105.\n <\/p>\n\n <p>\n Kora nie jest jedynie \u201eopakowaniem\u201d drzewa.\n Chroni jego \u017cywe tkanki przed uszkodzeniami,\n utrat\u0105 wody i cz\u0119\u015bci\u0105 czynnik\u00f3w chorobotw\u00f3rczych.\n <\/p>\n\n\n <h2>Czy naprawd\u0119 ma znaczenie kilka szyszek albo gar\u015b\u0107 mchu?<\/h2>\n\n <p>\n Jedna osoba prawdopodobnie nie zmieni funkcjonowania ca\u0142ego lasu.\n <\/p>\n\n <p>\n Problem zaczyna si\u0119 jednak wtedy,\n kiedy t\u0119 sam\u0105 zasad\u0119 stosuj\u0105 setki lub tysi\u0105ce odwiedzaj\u0105cych.\n <\/p>\n\n <p>\n Kilka k\u0119pek mchu zabranych przez jednego spacerowicza\n to niewiele. Kilkaset os\u00f3b zbieraj\u0105cych mech na dekoracje\n w tym samym popularnym miejscu mo\u017ce ju\u017c powodowa\u0107\n zauwa\u017caln\u0105 ingerencj\u0119.\n <\/p>\n\n <p>\n To samo dotyczy ga\u0142\u0119zi, szyszek, kwiat\u00f3w,\n ro\u015blin runa i innych element\u00f3w ekosystemu.\n <\/p>\n\n <p>\n Dlatego opr\u00f3cz pytania:\n <strong>\u201eczy wolno?\u201d<\/strong>,\n warto zadawa\u0107 tak\u017ce drugie:\n <strong>\u201eczy naprawd\u0119 musz\u0119 to zabiera\u0107?\u201d<\/strong>\n <\/p>\n\n\n <h2>Najprostsza zasada na spacer po lesie<\/h2>\n\n <p>\n Je\u015bli idziemy po grzyby lub jagody w miejsce,\n w kt\u00f3rym ich zbi\u00f3r jest dozwolony \u2014 mo\u017cemy korzysta\u0107\n z dar\u00f3w lasu odpowiedzialnie.\n <\/p>\n\n <p>\n Je\u015bli natomiast potrzebujemy drewna, stroiszu,\n wi\u0119kszej liczby szyszek, mchu albo innych materia\u0142\u00f3w,\n zapytajmy zarz\u0105dc\u0119 terenu albo kupmy je z legalnego \u017ar\u00f3d\u0142a.\n <\/p>\n\n <p>\n Nie uszkadzajmy drzew.\n Nie rozkopujmy \u015bci\u00f3\u0142ki.\n Nie zabierajmy chronionych gatunk\u00f3w.\n I zawsze sprawdzajmy, czy nie znajdujemy si\u0119\n na terenie obj\u0119tym szczeg\u00f3ln\u0105 ochron\u0105.\n <\/p>\n\n <p>\n <strong>\n Las daje nam bardzo du\u017co. Nie wszystko, co w nim znajdziemy,\n musi jednak wr\u00f3ci\u0107 z nami do domu.\n <\/strong>\n <\/p>\n\n\n <div class=\"cta-box\">\n\n <h3>\n Z lasu najlepiej zabiera\u0107 wspomnienia\n <\/h3>\n\n <p>\n Odpowiedzialne korzystanie z lasu zaczyna si\u0119 od zrozumienia,\n \u017ce nawet szyszka, mech, ga\u0142\u0105\u017a czy \u017co\u0142\u0105d\u017a s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszego systemu.\n Pom\u00f3\u017c nam tworzy\u0107 i chroni\u0107 lasy pe\u0142ne \u017cycia.\n <\/p>\n\n <a\n class=\"cta-btn\"\n href=\"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/kontakt\/\"\n >\n Wesprzyj sadzenie lasu\n <\/a>\n\n <\/div>\n\n\n <div class=\"sources\">\n\n <h4>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h4>\n\n <ul>\n <li>\n Kodeks wykrocze\u0144 \u2014 art. 148 i 153, aktualny tekst jednolity\n <\/li>\n <li>\n Ustawa o lasach \u2014 art. 30, zasady zachowania w lesie\n <\/li>\n <li>\n Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 FAQ \u201eDrewno\u201d\n <\/li>\n <li>\n Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 FAQ \u201eGrzyby\u201d\n <\/li>\n <li>\n Generalna Dyrekcja Ochrony \u015arodowiska \u2014 \u201eLas w s\u0142oiku? Uwaga na chronione mchy i porosty!\u201d\n <\/li>\n <li>\n Generalna Dyrekcja Ochrony \u015arodowiska \u2014 zasady grzybobrania\n <\/li>\n <li>\n Gov.pl \u2014 zasady obowi\u0105zuj\u0105ce w parkach narodowych\n <\/li>\n <li>\n Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 materia\u0142y dotycz\u0105ce gospodarki nasiennej i zbioru szyszek\n <\/li>\n <\/ul>\n\n <\/div>\n\n <\/main>\n\n <footer>\n Fundacja Sadzimy Lasy \u00b7 sadzimylasy.org\n <\/footer>\n\n<\/body>\n<\/html>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Co mo\u017cna zabra\u0107 z lasu? Szyszki, \u017co\u0142\u0119dzie, mech i ga\u0142\u0119zie \u2014 co wolno, a czego lepiej nie rusza\u0107 sadzimylasy.org Poradnik Prawo \u00b7 Przyroda \u00b7 Odpowiedzialny las Co mo\u017cna zabra\u0107 z lasu? Szyszki, \u017co\u0142\u0119dzie, mech i ga\u0142\u0119zie \u2014 co wolno, a czego lepiej nie rusza\u0107 Fundacja Sadzimy Lasy Szyszka do jesiennego stroika, gar\u015b\u0107 \u017co\u0142\u0119dzi dla dziecka, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":640,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[537,515,532,516,523,521,520,518,522,519,517,524,529,101,528,540,535,527,536,541,533,538,88,539,163,196,531,526,530,276,277,534,525],"class_list":["post-630","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","tag-chronione-mchy","tag-co-mozna-zabrac-z-lasu","tag-co-wolno-zbierac-w-lesie","tag-czego-nie-wolno-zabierac-z-lasu","tag-czy-mozna-zabrac-drewno-z-lasu","tag-czy-mozna-zabrac-galezie-z-lasu","tag-czy-mozna-zabrac-mech-z-lasu","tag-czy-mozna-zabrac-szyszki-z-lasu","tag-czy-mozna-zbierac-chrust-w-lesie","tag-czy-mozna-zbierac-mech-w-lesie","tag-czy-mozna-zbierac-szyszki-w-lesie","tag-czy-mozna-zbierac-zoledzie","tag-drewno-opalowe-z-lasu","tag-fundacja-sadzimy-lasy","tag-galezie-z-lasu","tag-kodeks-wykroczen-las","tag-kora-z-drzewa","tag-mech-z-lasu","tag-ochrona-mchu","tag-odpowiedzialne-korzystanie-z-lasu","tag-owoce-lesne","tag-park-narodowy-zasady","tag-polskie-lasy","tag-przepisy-w-lesie","tag-runo-lesne","tag-sadzimy-lasy","tag-samowyrob-drewna","tag-szyszki-z-lasu","tag-zbieranie-drewna-w-lesie","tag-zbieranie-grzybow","tag-zbieranie-jagod","tag-zbieranie-sciolki","tag-zoledzie-z-lasu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/630","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=630"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/630\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":637,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/630\/revisions\/637"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=630"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=630"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=630"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}

\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t

\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\n\n\n\n \n \n\n Co mo\u017cna zabra\u0107 z lasu? Szyszki, \u017co\u0142\u0119dzie, mech i ga\u0142\u0119zie \u2014 co wolno, a czego lepiej nie rusza\u0107<\/title>\n\n <meta name=\"description\" content=\"Czy mo\u017cna zabra\u0107 z lasu szyszki, \u017co\u0142\u0119dzie, mech, ga\u0142\u0119zie albo kawa\u0142ek drewna? Sprawdzamy, co wolno zbiera\u0107 w polskim lesie, a czego lepiej nie rusza\u0107.\" \/>\n\n \n\n <link rel=\"preconnect\" href=\"https:\/\/fonts.googleapis.com\" \/>\n <link rel=\"preconnect\" href=\"https:\/\/fonts.gstatic.com\" crossorigin \/>\n\n <link href=\"https:\/\/fonts.googleapis.com\/css2?family=Playfair+Display:ital,wght@0,400;0,700;1,400&family=Lato:wght@300;400;700&display=swap\" rel=\"stylesheet\" \/>\n\n <style>\n *, *::before, *::after { box-sizing: border-box; margin: 0; padding: 0; }\n\n :root {\n --green-dark: #2a4a2e;\n --green-mid: #3d6e45;\n --green-light: #5a9463;\n --green-pale: #e8f2e9;\n --green-accent: #7ab648;\n --earth: #8b6340;\n --cream: #faf8f3;\n --warm-white: #fffef9;\n --text-dark: #1e2d1f;\n --text-mid: #3a4d3c;\n --text-light: #6b7c6d;\n --border: #d4e4d6;\n --font-serif: 'Playfair Display', Georgia, serif;\n --font-sans: 'Lato', 'Helvetica Neue', sans-serif;\n }\n\n html { font-size: 18px; scroll-behavior: smooth; }\n\n body {\n font-family: var(--font-sans);\n color: var(--text-dark);\n background: var(--cream);\n line-height: 1.8;\n }\n\n .topbar {\n background: var(--green-dark);\n padding: 0.6rem 2rem;\n display: flex;\n align-items: center;\n gap: 0.8rem;\n }\n\n .topbar-logo {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: 1.05rem;\n color: #fff;\n letter-spacing: 0.04em;\n }\n\n .topbar-logo span { color: var(--green-accent); }\n\n .topbar-tag {\n font-size: 0.7rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.12em;\n color: var(--green-accent);\n border: 1px solid var(--green-accent);\n padding: 0.2rem 0.55rem;\n border-radius: 2px;\n margin-left: auto;\n }\n\n .hero {\n background: linear-gradient(160deg, var(--green-dark) 0%, var(--green-mid) 60%, var(--green-light) 100%);\n padding: 5rem 2rem 4rem;\n text-align: center;\n }\n\n .hero-category {\n display: inline-block;\n font-size: 0.72rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.18em;\n color: var(--green-accent);\n margin-bottom: 1.2rem;\n }\n\n .hero h1 {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: clamp(1.9rem, 5vw, 3rem);\n font-weight: 700;\n color: #fff;\n line-height: 1.25;\n max-width: 780px;\n margin: 0 auto 1.4rem;\n }\n\n .hero-meta {\n font-size: 0.82rem;\n color: rgba(255,255,255,0.65);\n }\n\n .article-wrap {\n max-width: 780px;\n margin: 0 auto;\n padding: 3.5rem 2rem 5rem;\n }\n\n .lead {\n font-size: 1.08rem;\n color: var(--text-mid);\n border-left: 4px solid var(--green-accent);\n padding-left: 1.4rem;\n margin-bottom: 2.8rem;\n line-height: 1.85;\n }\n\n p { margin-bottom: 1.35rem; color: var(--text-mid); }\n\n em { font-style: italic; color: var(--earth); }\n\n strong { color: var(--green-dark); }\n\n h2 {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: 1.55rem;\n font-weight: 700;\n color: var(--green-dark);\n margin: 3rem 0 1rem;\n padding-bottom: 0.5rem;\n border-bottom: 2px solid var(--border);\n line-height: 1.3;\n }\n\n h2::before { content: '\ud83c\udf3f '; font-size: 1.1rem; }\n\n blockquote {\n background: var(--green-pale);\n border-left: 5px solid var(--green-light);\n border-radius: 0 8px 8px 0;\n padding: 1.3rem 1.6rem;\n margin: 2rem 0;\n font-family: var(--font-serif);\n font-style: italic;\n font-size: 1.12rem;\n color: var(--green-dark);\n line-height: 1.65;\n }\n\n blockquote cite {\n display: block;\n margin-top: 0.6rem;\n font-family: var(--font-sans);\n font-style: normal;\n font-size: 0.78rem;\n font-weight: 700;\n color: var(--green-light);\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.1em;\n }\n\n .fact-box {\n display: grid;\n grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(160px, 1fr));\n gap: 1rem;\n margin: 2.2rem 0;\n }\n\n .fact-card {\n background: var(--warm-white);\n border: 1px solid var(--border);\n border-top: 4px solid var(--green-accent);\n border-radius: 6px;\n padding: 1.1rem 1rem;\n text-align: center;\n }\n\n .fact-card .number {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: 2rem;\n font-weight: 700;\n color: var(--green-dark);\n line-height: 1;\n }\n\n .fact-card .label {\n font-size: 0.73rem;\n color: var(--text-light);\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.08em;\n margin-top: 0.3rem;\n line-height: 1.4;\n }\n\n .species-grid {\n display: grid;\n grid-template-columns: 1fr 1fr;\n gap: 1rem;\n margin: 2rem 0;\n }\n\n .species-col {\n border-radius: 8px;\n padding: 1.2rem 1.4rem;\n }\n\n .species-col.winning {\n background: var(--green-pale);\n border: 1px solid #b8d8bb;\n }\n\n .species-col.losing {\n background: #fdf3f0;\n border: 1px solid #e8c4b8;\n }\n\n .species-col h3 {\n font-size: 0.72rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.14em;\n margin-bottom: 0.9rem;\n }\n\n .species-col.winning h3 { color: var(--green-mid); }\n .species-col.losing h3 { color: #c0392b; }\n\n .species-col ul { list-style: none; padding: 0; }\n\n .species-col ul li {\n font-size: 0.9rem;\n color: var(--text-mid);\n padding: 0.35rem 0;\n border-bottom: 1px solid rgba(0,0,0,0.06);\n line-height: 1.4;\n }\n\n .species-col ul li:last-child { border-bottom: none; }\n\n .species-col ul li .sci {\n font-style: italic;\n font-size: 0.78rem;\n color: var(--text-light);\n display: block;\n }\n\n .info-box {\n background: var(--warm-white);\n border: 1px solid var(--border);\n border-radius: 8px;\n padding: 1.3rem 1.6rem;\n margin: 2rem 0;\n }\n\n .info-box .info-label {\n font-size: 0.7rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.14em;\n color: var(--green-mid);\n margin-bottom: 0.5rem;\n }\n\n .info-box p {\n margin-bottom: 0;\n font-size: 0.95rem;\n }\n\n .cta-box {\n background: linear-gradient(135deg, var(--green-dark) 0%, var(--green-mid) 100%);\n border-radius: 12px;\n padding: 2.2rem 2.4rem;\n margin-top: 3.5rem;\n text-align: center;\n }\n\n .cta-box h3 {\n font-family: var(--font-serif);\n font-size: 1.45rem;\n color: #fff;\n margin-bottom: 0.8rem;\n }\n\n .cta-box p {\n color: rgba(255,255,255,0.8);\n font-size: 0.92rem;\n max-width: 520px;\n margin: 0 auto 1.4rem;\n }\n\n .cta-btn {\n display: inline-block;\n background: var(--green-accent);\n color: #fff;\n font-weight: 700;\n font-size: 0.88rem;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.1em;\n padding: 0.85rem 2rem;\n border-radius: 4px;\n text-decoration: none;\n transition: background 0.2s;\n }\n\n .cta-btn:hover { background: #68a03a; }\n\n .sources {\n margin-top: 3rem;\n padding-top: 1.5rem;\n border-top: 1px solid var(--border);\n }\n\n .sources h4 {\n font-size: 0.72rem;\n font-weight: 700;\n text-transform: uppercase;\n letter-spacing: 0.12em;\n color: var(--text-light);\n margin-bottom: 0.7rem;\n }\n\n .sources ul { list-style: none; padding: 0; }\n\n .sources ul li {\n font-size: 0.78rem;\n color: var(--text-light);\n padding: 0.2rem 0;\n }\n\n footer {\n background: var(--green-dark);\n color: rgba(255,255,255,0.5);\n text-align: center;\n font-size: 0.75rem;\n padding: 1.5rem;\n letter-spacing: 0.05em;\n }\n\n @media (max-width: 580px) {\n .species-grid { grid-template-columns: 1fr; }\n .fact-box { grid-template-columns: 1fr 1fr; }\n .hero { padding: 3rem 1.5rem 2.5rem; }\n .article-wrap { padding: 2rem 1.2rem 3rem; }\n }\n <\/style>\n<\/head>\n\n<body>\n\n <div class=\"topbar\">\n <div class=\"topbar-logo\">sadzimy<span>lasy<\/span>.org<\/div>\n <div class=\"topbar-tag\">Poradnik<\/div>\n <\/div>\n\n <header class=\"hero\">\n\n <div class=\"hero-category\">\n Prawo \u00b7 Przyroda \u00b7 Odpowiedzialny las\n <\/div>\n\n <h1>\n Co mo\u017cna zabra\u0107 z lasu? Szyszki, \u017co\u0142\u0119dzie, mech i ga\u0142\u0119zie \u2014 co wolno, a czego lepiej nie rusza\u0107\n <\/h1>\n\n <div class=\"hero-meta\">\n Fundacja Sadzimy Lasy\n <\/div>\n\n <\/header>\n\n <main class=\"article-wrap\">\n\n <p class=\"lead\">\n Szyszka do jesiennego stroika, gar\u015b\u0107 \u017co\u0142\u0119dzi dla dziecka,\n kawa\u0142ek mchu do dekoracji, kilka suchych ga\u0142\u0119zi na ognisko.\n Wszystko le\u017cy w lesie, wi\u0119c mo\u017cna po prostu zabra\u0107? Niekoniecznie.\n Polskie przepisy rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 grzyby i owoce le\u015bne od mchu,\n \u015bci\u00f3\u0142ki, ga\u0142\u0119zi, drewna czy szyszek. Do tego dochodz\u0105 parki narodowe,\n rezerwaty, miejsca z zakazem wst\u0119pu i gatunki chronione.\n Sprawdzamy, co naprawd\u0119 mo\u017cna wynie\u015b\u0107 z lasu, a co powinno w nim zosta\u0107.\n <\/p>\n\n\n <div class=\"fact-box\">\n\n <div class=\"fact-card\">\n <div class=\"number\">TAK<\/div>\n <div class=\"label\">\n grzyby i owoce le\u015bne mo\u017cna co do zasady zbiera\u0107 w dozwolonych miejscach\n <\/div>\n <\/div>\n\n <div class=\"fact-card\">\n <div class=\"number\">NIE<\/div>\n <div class=\"label\">\n nie nale\u017cy samowolnie zabiera\u0107 z lasu drewna i ga\u0142\u0119zi\n <\/div>\n <\/div>\n\n <div class=\"fact-card\">\n <div class=\"number\">250 z\u0142<\/div>\n <div class=\"label\">\n do takiej grzywny przewiduje kodeks za cz\u0119\u015b\u0107 wykrocze\u0144 z art. 153\n <\/div>\n <\/div>\n\n <div class=\"fact-card\">\n <div class=\"number\">0 wyj\u0105tk\u00f3w<\/div>\n <div class=\"label\">\n je\u015bli chodzi o niszczenie przyrody tylko dlatego, \u017ce \u201e\u0142adnie wygl\u0105da\u201d\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n\n\n <h2>Czy z lasu mo\u017cna zabra\u0107 wszystko, co le\u017cy na ziemi?<\/h2>\n\n <p>\n <strong>Nie.<\/strong>\n <\/p>\n\n <p>\n To, \u017ce ga\u0142\u0105\u017a, kawa\u0142ek kory czy szyszka le\u017cy na ziemi,\n nie oznacza automatycznie, \u017ce sta\u0142a si\u0119 rzecz\u0105 niczyj\u0105.\n <\/p>\n\n <p>\n W przypadku las\u00f3w nale\u017c\u0105cych do Skarbu Pa\u0144stwa\n maj\u0105tkiem zarz\u0105dzaj\u0105 Lasy Pa\u0144stwowe. Same Lasy Pa\u0144stwowe\n wyja\u015bniaj\u0105 w swoim FAQ, \u017ce le\u017c\u0105cego drewna nie wolno zabiera\u0107\n bez zgody i wiedzy le\u015bniczego.\n <\/p>\n\n <p>\n Podobnie nie wolno po prostu wej\u015b\u0107 do lasu i wycina\u0107 ga\u0142\u0119zi albo zabiera\u0107 materia\u0142u przeznaczonego na opa\u0142.\n <\/p>\n\n\n <blockquote>\n \u201eLe\u017cy w lesie\u201d nie oznacza \u201ejest niczyje\u201d.\n Las jest ekosystemem, ale ma r\u00f3wnie\u017c w\u0142a\u015bciciela lub zarz\u0105dc\u0119\n i obowi\u0105zuj\u0105 w nim konkretne przepisy.\n <cite>Fundacja Sadzimy Lasy<\/cite>\n <\/blockquote>\n\n\n <h2>Czy mo\u017cna zbiera\u0107 szyszki?<\/h2>\n\n <p>\n To jeden z najbardziej zaskakuj\u0105cych punkt\u00f3w.\n <\/p>\n\n <p>\n Kodeks wykrocze\u0144 w art. 153 wymienia wprost\n <strong>zbieranie szyszek w nienale\u017c\u0105cym do nas lesie<\/strong>.\n Przepis obejmuje zar\u00f3wno obrywanie ich z drzew,\n jak i zbieranie szyszek.\n <\/p>\n\n <p>\n Za takie zachowanie mo\u017ce grozi\u0107 grzywna do 250 z\u0142 albo nagana.\n <\/p>\n\n <p>\n Dlatego popularna rada \u201ewe\u017a kilka szyszek z lasu na stroik\u201d\n nie jest dobr\u0105 porad\u0105 prawn\u0105.\n <\/p>\n\n <p>\n Je\u015bli potrzebujemy wi\u0119kszej liczby szyszek do dekoracji,\n zaj\u0119\u0107 edukacyjnych czy innych cel\u00f3w,\n najbezpieczniej zapyta\u0107 w\u0142a\u015bciciela lub zarz\u0105dc\u0119 terenu.\n <\/p>\n\n\n <div class=\"info-box\">\n\n <div class=\"info-label\">\n Ciekawostka \u00b7 szyszka to nie tylko dekoracja\n <\/div>\n\n <p>\n Dla lasu szyszki s\u0105 elementem procesu rozmna\u017cania drzew.\n Lasy Pa\u0144stwowe prowadz\u0105 specjalistyczny zbi\u00f3r szyszek\n z wybranych drzewostan\u00f3w nasiennych. Nasiona s\u0105 p\u00f3\u017aniej\n wy\u0142uskiwane, oceniane i wykorzystywane m.in. do produkcji\n sadzonek w szk\u00f3\u0142kach le\u015bnych.\n <\/p>\n\n <\/div>\n\n\n <h2>A \u017co\u0142\u0119dzie? Czy kilka mo\u017cna zabra\u0107?<\/h2>\n\n <p>\n Tutaj sytuacja jest mniej oczywista ni\u017c w przypadku szyszek.\n <\/p>\n\n <p>\n Kodeks wykrocze\u0144 wymienia szyszki wprost, natomiast \u017co\u0142\u0119dzi\n nie wskazuje osobno. Przepisy pozwalaj\u0105 co do zasady zbiera\u0107\n owoce le\u015bne, o ile nie robimy tego w miejscu, w kt\u00f3rym zbi\u00f3r\n jest zabroniony, ani sposobem niedozwolonym.\n <\/p>\n\n <p>\n Nie nale\u017cy jednak wyci\u0105ga\u0107 z tego wniosku, \u017ce z ka\u017cdego lasu\n mo\u017cna wynosi\u0107 dowolne ilo\u015bci \u017co\u0142\u0119dzi.\n <\/p>\n\n <p>\n Szczeg\u00f3lne zasady mog\u0105 dotyczy\u0107 m.in. drzewostan\u00f3w nasiennych,\n powierzchni do\u015bwiadczalnych, obszar\u00f3w chronionych oraz las\u00f3w prywatnych.\n Zbi\u00f3r wi\u0119kszej ilo\u015bci nasion drzew le\u015bnych, zw\u0142aszcza do rozmna\u017cania\n czy cel\u00f3w handlowych, nie powinien odbywa\u0107 si\u0119 bez uzgodnienia\n z zarz\u0105dc\u0105 terenu.\n <\/p>\n\n <p>\n Przy okazjonalnym spacerze najlepiej kierowa\u0107 si\u0119 prost\u0105 zasad\u0105:\n <strong>je\u015bli nie musimy czego\u015b zabiera\u0107, pozw\u00f3lmy temu zosta\u0107 w lesie.<\/strong>\n <\/p>\n\n\n <h2>Dlaczego \u017co\u0142\u0105d\u017a le\u017c\u0105cy na ziemi nie jest \u201ebezu\u017cyteczny\u201d?<\/h2>\n\n <p>\n \u017bo\u0142\u0105d\u017a mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 m\u0142odym d\u0119bem.\n Mo\u017ce te\u017c zosta\u0107 pokarmem dla s\u00f3jki, wiewi\u00f3rki,\n dzika, gryzoni czy innych mieszka\u0144c\u00f3w lasu.\n <\/p>\n\n <p>\n Jak pisali\u015bmy w jednym z wcze\u015bniejszych artyku\u0142\u00f3w,\n zwierz\u0119ta przenosz\u0105 i ukrywaj\u0105 nasiona,\n pomagaj\u0105c w naturalnym odnawianiu lasu.\n <\/p>\n\n <p>\n To dobry przyk\u0142ad tego, \u017ce przedmiot,\n kt\u00f3ry dla cz\u0142owieka jest jedynie jesienn\u0105 dekoracj\u0105,\n w ekosystemie mo\u017ce mie\u0107 zupe\u0142nie inn\u0105 funkcj\u0119.\n <\/p>\n\n\n <h2>Czy mo\u017cna zabra\u0107 mech?<\/h2>\n\n <p>\n <strong>Nie powinni\u015bmy samowolnie zbiera\u0107 mchu z lasu.<\/strong>\n <\/p>\n\n <p>\n Kodeks wykrocze\u0144 wymienia zbieranie mchu i \u015bci\u00f3\u0142ki\n w nienale\u017c\u0105cym do nas lesie jako wykroczenie.\n <\/p>\n\n <p>\n Dodatkowo sytuacj\u0119 komplikuje ochrona gatunkowa.\n Generalna Dyrekcja Ochrony \u015arodowiska przypomina,\n \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 gatunk\u00f3w mch\u00f3w i porost\u00f3w podlega ochronie.\n <\/p>\n\n <p>\n W przypadku chronionego gatunku mog\u0105 by\u0107 potrzebne\n odpowiednie zezwolenia organ\u00f3w ochrony przyrody,\n a niezale\u017cnie od nich r\u00f3wnie\u017c zgoda zarz\u0105dcy terenu.\n <\/p>\n\n <p>\n Dlatego mech do stroik\u00f3w, terrari\u00f3w czy popularnych \u201elas\u00f3w w s\u0142oiku\u201d\n powinien pochodzi\u0107 z legalnego \u017ar\u00f3d\u0142a.\n <\/p>\n\n\n <div class=\"info-box\">\n\n <div class=\"info-label\">\n Wa\u017cne \u00b7 mech ma swoj\u0105 prac\u0119 w lesie\n <\/div>\n\n <p>\n Mech zatrzymuje wilgo\u0107, tworzy mikrosiedliska dla drobnych organizm\u00f3w\n i jest cz\u0119\u015bci\u0105 runa oraz mikroklimatu lasu.\n Oderwanie ca\u0142ej warstwy mchu nie oznacza wi\u0119c jedynie\n zabrania \u201ezielonej dekoracji\u201d.\n <\/p>\n\n <\/div>\n\n\n <h2>Czy mo\u017cna zabra\u0107 ga\u0142\u0105\u017a albo chrust?<\/h2>\n\n <p>\n <strong>Nie bez zgody.<\/strong>\n <\/p>\n\n <p>\n Lasy Pa\u0144stwowe wyja\u015bniaj\u0105 wprost, \u017ce le\u017c\u0105ce w lesie drewno\n nie mo\u017ce zosta\u0107 zabrane bez wiedzy i zgody le\u015bniczego.\n <\/p>\n\n <p>\n Kodeks wykrocze\u0144 odnosi si\u0119 zar\u00f3wno do wyr\u0119bu ga\u0142\u0119zi,\n jak i zabierania ich z nienale\u017c\u0105cego do nas lasu.\n <\/p>\n\n <p>\n Nie oznacza to jednak, \u017ce drewna opa\u0142owego z Las\u00f3w Pa\u0144stwowych\n nie mo\u017cna legalnie pozyska\u0107.\n <\/p>\n\n <p>\n Istnieje m.in. mo\u017cliwo\u015b\u0107 tzw. samowyrobu.\n W takim przypadku le\u015bniczy wskazuje konkretne miejsce,\n rodzaj drewna oraz zasady jego przygotowania.\n Po pomiarze i wycenie drewno jest legalnie sprzedawane nabywcy.\n <\/p>\n\n\n <div class=\"species-grid\">\n\n <div class=\"species-col winning\">\n\n <h3>Co zwykle mo\u017cna zbiera\u0107<\/h3>\n\n <ul>\n\n <li>\n Grzyby jadalne\n <span class=\"sci\">w miejscach, gdzie zbi\u00f3r jest dozwolony i je\u015bli gatunek nie jest chroniony<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Jagody i inne owoce runa\n <span class=\"sci\">poza miejscami obj\u0119tymi zakazem zbioru<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Owoce le\u015bne na w\u0142asny u\u017cytek\n <span class=\"sci\">bez niszczenia ro\u015blin i zgodnie z zasadami danego terenu<\/span>\n <\/li>\n\n <\/ul>\n\n <\/div>\n\n\n <div class=\"species-col losing\">\n\n <h3>Czego nie zabieramy samowolnie<\/h3>\n\n <ul>\n\n <li>\n Mchu i \u015bci\u00f3\u0142ki\n <span class=\"sci\">ich zbieranie w cudzym lesie jest obj\u0119te art. 153 Kodeksu wykrocze\u0144<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Ga\u0142\u0119zi i drewna\n <span class=\"sci\">pozyskanie wymaga zgody w\u0142a\u015bciciela lub zarz\u0105dcy<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Szyszek\n <span class=\"sci\">Kodeks wykrocze\u0144 wymienia ich zbieranie wprost<\/span>\n <\/li>\n\n <li>\n Kory\n <span class=\"sci\">nie wolno zdziera\u0107 jej z drzew ani samowolnie pozyskiwa\u0107<\/span>\n <\/li>\n\n <\/ul>\n\n <\/div>\n\n <\/div>\n\n\n <h2>A grzyby? Tutaj Polska jest wyj\u0105tkowo liberalna<\/h2>\n\n <p>\n Zbieranie grzyb\u00f3w jest w Polsce popularne r\u00f3wnie\u017c dlatego,\n \u017ce w wielu lasach mo\u017cna robi\u0107 to bezp\u0142atnie.\n <\/p>\n\n <p>\n Lasy Pa\u0144stwowe i Generalna Dyrekcja Ochrony \u015arodowiska wskazuj\u0105,\n \u017ce grzyby mo\u017cna zasadniczo zbiera\u0107,\n ale istniej\u0105 wa\u017cne wyj\u0105tki.\n <\/p>\n\n <p>\n Nie zbieramy gatunk\u00f3w chronionych.\n Nie wolno r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 zbioru w miejscach,\n w kt\u00f3rych obowi\u0105zuje zakaz.\n <\/p>\n\n <p>\n Dotyczy to m.in. park\u00f3w narodowych oraz teren\u00f3w le\u015bnych\n wy\u0142\u0105czonych z normalnego dost\u0119pu, takich jak okre\u015blone uprawy le\u015bne,\n drzewostany nasienne, powierzchnie do\u015bwiadczalne,\n ostoje zwierzyny czy tereny wojskowe.\n <\/p>\n\n\n <h2>A co w parku narodowym?<\/h2>\n\n <p>\n Tutaj zasady s\u0105 znacznie bardziej restrykcyjne.\n <\/p>\n\n <p>\n Ustawa o ochronie przyrody wprowadza w parkach narodowych\n szeroki katalog zakaz\u00f3w.\n Poza miejscami wskazanymi przez zarz\u0105dzaj\u0105cego parkiem\n nie wolno m.in. zbiera\u0107 ro\u015blin ani grzyb\u00f3w.\n <\/p>\n\n <p>\n Gov.pl przypomina r\u00f3wnie\u017c, \u017ce w parkach narodowych\n zabronione jest niszczenie ro\u015blin i grzyb\u00f3w,\n a poruszanie si\u0119 powinno odbywa\u0107 si\u0119 po wyznaczonych szlakach\n i trasach zgodnie z regulaminem danego parku.\n <\/p>\n\n <p>\n Podobne ograniczenia mog\u0105 obowi\u0105zywa\u0107 w rezerwatach przyrody.\n Dlatego przed zbieraniem czegokolwiek na obszarze chronionym\n trzeba sprawdzi\u0107 zasady konkretnego miejsca.\n <\/p>\n\n\n <blockquote>\n W lesie warto stosowa\u0107 zasad\u0119:\n zbieraj to, co wolno zbiera\u0107 \u2014 i tylko tyle, ile naprawd\u0119 potrzebujesz.\n <cite>Fundacja Sadzimy Lasy<\/cite>\n <\/blockquote>\n\n\n <h2>Czy mo\u017cna oderwa\u0107 kawa\u0142ek kory?<\/h2>\n\n <p>\n Nie.\n <\/p>\n\n <p>\n Kodeks wykrocze\u0144 wprost wymienia\n <strong>zdzieranie kory, nacinanie drzewa i inne jego uszkadzanie<\/strong>.\n <\/p>\n\n <p>\n Nie powinni\u015bmy wi\u0119c nacina\u0107 pni, odrywa\u0107 kory na dekoracje,\n wycina\u0107 inicja\u0142\u00f3w ani pozyskiwa\u0107 samodzielnie soku czy \u017cywicy\n z drzew, kt\u00f3re do nas nie nale\u017c\u0105.\n <\/p>\n\n <p>\n Kora nie jest jedynie \u201eopakowaniem\u201d drzewa.\n Chroni jego \u017cywe tkanki przed uszkodzeniami,\n utrat\u0105 wody i cz\u0119\u015bci\u0105 czynnik\u00f3w chorobotw\u00f3rczych.\n <\/p>\n\n\n <h2>Czy naprawd\u0119 ma znaczenie kilka szyszek albo gar\u015b\u0107 mchu?<\/h2>\n\n <p>\n Jedna osoba prawdopodobnie nie zmieni funkcjonowania ca\u0142ego lasu.\n <\/p>\n\n <p>\n Problem zaczyna si\u0119 jednak wtedy,\n kiedy t\u0119 sam\u0105 zasad\u0119 stosuj\u0105 setki lub tysi\u0105ce odwiedzaj\u0105cych.\n <\/p>\n\n <p>\n Kilka k\u0119pek mchu zabranych przez jednego spacerowicza\n to niewiele. Kilkaset os\u00f3b zbieraj\u0105cych mech na dekoracje\n w tym samym popularnym miejscu mo\u017ce ju\u017c powodowa\u0107\n zauwa\u017caln\u0105 ingerencj\u0119.\n <\/p>\n\n <p>\n To samo dotyczy ga\u0142\u0119zi, szyszek, kwiat\u00f3w,\n ro\u015blin runa i innych element\u00f3w ekosystemu.\n <\/p>\n\n <p>\n Dlatego opr\u00f3cz pytania:\n <strong>\u201eczy wolno?\u201d<\/strong>,\n warto zadawa\u0107 tak\u017ce drugie:\n <strong>\u201eczy naprawd\u0119 musz\u0119 to zabiera\u0107?\u201d<\/strong>\n <\/p>\n\n\n <h2>Najprostsza zasada na spacer po lesie<\/h2>\n\n <p>\n Je\u015bli idziemy po grzyby lub jagody w miejsce,\n w kt\u00f3rym ich zbi\u00f3r jest dozwolony \u2014 mo\u017cemy korzysta\u0107\n z dar\u00f3w lasu odpowiedzialnie.\n <\/p>\n\n <p>\n Je\u015bli natomiast potrzebujemy drewna, stroiszu,\n wi\u0119kszej liczby szyszek, mchu albo innych materia\u0142\u00f3w,\n zapytajmy zarz\u0105dc\u0119 terenu albo kupmy je z legalnego \u017ar\u00f3d\u0142a.\n <\/p>\n\n <p>\n Nie uszkadzajmy drzew.\n Nie rozkopujmy \u015bci\u00f3\u0142ki.\n Nie zabierajmy chronionych gatunk\u00f3w.\n I zawsze sprawdzajmy, czy nie znajdujemy si\u0119\n na terenie obj\u0119tym szczeg\u00f3ln\u0105 ochron\u0105.\n <\/p>\n\n <p>\n <strong>\n Las daje nam bardzo du\u017co. Nie wszystko, co w nim znajdziemy,\n musi jednak wr\u00f3ci\u0107 z nami do domu.\n <\/strong>\n <\/p>\n\n\n <div class=\"cta-box\">\n\n <h3>\n Z lasu najlepiej zabiera\u0107 wspomnienia\n <\/h3>\n\n <p>\n Odpowiedzialne korzystanie z lasu zaczyna si\u0119 od zrozumienia,\n \u017ce nawet szyszka, mech, ga\u0142\u0105\u017a czy \u017co\u0142\u0105d\u017a s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszego systemu.\n Pom\u00f3\u017c nam tworzy\u0107 i chroni\u0107 lasy pe\u0142ne \u017cycia.\n <\/p>\n\n <a\n class=\"cta-btn\"\n href=\"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/kontakt\/\"\n >\n Wesprzyj sadzenie lasu\n <\/a>\n\n <\/div>\n\n\n <div class=\"sources\">\n\n <h4>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h4>\n\n <ul>\n <li>\n Kodeks wykrocze\u0144 \u2014 art. 148 i 153, aktualny tekst jednolity\n <\/li>\n <li>\n Ustawa o lasach \u2014 art. 30, zasady zachowania w lesie\n <\/li>\n <li>\n Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 FAQ \u201eDrewno\u201d\n <\/li>\n <li>\n Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 FAQ \u201eGrzyby\u201d\n <\/li>\n <li>\n Generalna Dyrekcja Ochrony \u015arodowiska \u2014 \u201eLas w s\u0142oiku? Uwaga na chronione mchy i porosty!\u201d\n <\/li>\n <li>\n Generalna Dyrekcja Ochrony \u015arodowiska \u2014 zasady grzybobrania\n <\/li>\n <li>\n Gov.pl \u2014 zasady obowi\u0105zuj\u0105ce w parkach narodowych\n <\/li>\n <li>\n Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 materia\u0142y dotycz\u0105ce gospodarki nasiennej i zbioru szyszek\n <\/li>\n <\/ul>\n\n <\/div>\n\n <\/main>\n\n <footer>\n Fundacja Sadzimy Lasy \u00b7 sadzimylasy.org\n <\/footer>\n\n<\/body>\n<\/html>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Co mo\u017cna zabra\u0107 z lasu? Szyszki, \u017co\u0142\u0119dzie, mech i ga\u0142\u0119zie \u2014 co wolno, a czego lepiej nie rusza\u0107 sadzimylasy.org Poradnik Prawo \u00b7 Przyroda \u00b7 Odpowiedzialny las Co mo\u017cna zabra\u0107 z lasu? Szyszki, \u017co\u0142\u0119dzie, mech i ga\u0142\u0119zie \u2014 co wolno, a czego lepiej nie rusza\u0107 Fundacja Sadzimy Lasy Szyszka do jesiennego stroika, gar\u015b\u0107 \u017co\u0142\u0119dzi dla dziecka, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":640,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[537,515,532,516,523,521,520,518,522,519,517,524,529,101,528,540,535,527,536,541,533,538,88,539,163,196,531,526,530,276,277,534,525],"class_list":["post-630","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","tag-chronione-mchy","tag-co-mozna-zabrac-z-lasu","tag-co-wolno-zbierac-w-lesie","tag-czego-nie-wolno-zabierac-z-lasu","tag-czy-mozna-zabrac-drewno-z-lasu","tag-czy-mozna-zabrac-galezie-z-lasu","tag-czy-mozna-zabrac-mech-z-lasu","tag-czy-mozna-zabrac-szyszki-z-lasu","tag-czy-mozna-zbierac-chrust-w-lesie","tag-czy-mozna-zbierac-mech-w-lesie","tag-czy-mozna-zbierac-szyszki-w-lesie","tag-czy-mozna-zbierac-zoledzie","tag-drewno-opalowe-z-lasu","tag-fundacja-sadzimy-lasy","tag-galezie-z-lasu","tag-kodeks-wykroczen-las","tag-kora-z-drzewa","tag-mech-z-lasu","tag-ochrona-mchu","tag-odpowiedzialne-korzystanie-z-lasu","tag-owoce-lesne","tag-park-narodowy-zasady","tag-polskie-lasy","tag-przepisy-w-lesie","tag-runo-lesne","tag-sadzimy-lasy","tag-samowyrob-drewna","tag-szyszki-z-lasu","tag-zbieranie-drewna-w-lesie","tag-zbieranie-grzybow","tag-zbieranie-jagod","tag-zbieranie-sciolki","tag-zoledzie-z-lasu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/630","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=630"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/630\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":637,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/630\/revisions\/637"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=630"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=630"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=630"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}