{"id":649,"date":"2026-11-12T19:27:31","date_gmt":"2026-11-12T18:27:31","guid":{"rendered":"https:\/\/sadzimylasy.org\/?p=649"},"modified":"2026-11-06T19:29:38","modified_gmt":"2026-11-06T18:29:38","slug":"kto-zapada-w-zimowy-sen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/2026\/11\/12\/kto-zapada-w-zimowy-sen\/","title":{"rendered":"Kto zapada w zimowy sen?"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"649\" class=\"elementor elementor-649\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-34f1ba7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"34f1ba7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fe45e33 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"fe45e33\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t\n<!DOCTYPE html>\n<html lang=\"pl\">\n<head>\n  <meta charset=\"UTF-8\" \/>\n  <meta name=\"viewport\" content=\"width=device-width, initial-scale=1.0\" \/>\n\n  <title>Gdzie znikaj\u0105 zwierz\u0119ta w listopadzie? Tak las przygotowuje si\u0119 do zimy<\/title>\n\n  <meta name=\"description\" content=\"Co robi\u0105 zwierz\u0119ta w listopadzie? Kt\u00f3re hibernuj\u0105, kt\u00f3re gromadz\u0105 zapasy, a kt\u00f3re pozostaj\u0105 aktywne? Poznaj zimowe strategie mieszka\u0144c\u00f3w lasu.\" \/>\n\n  <link rel=\"preconnect\" href=\"https:\/\/fonts.googleapis.com\" \/>\n  <link rel=\"preconnect\" href=\"https:\/\/fonts.gstatic.com\" crossorigin \/>\n  <link href=\"https:\/\/fonts.googleapis.com\/css2?family=Playfair+Display:ital,wght@0,400;0,700;1,400&family=Lato:wght@300;400;700&display=swap\" rel=\"stylesheet\" \/>\n\n  <style>\n    *, *::before, *::after { box-sizing: border-box; margin: 0; padding: 0; }\n    :root {\n      --green-dark: #2a4a2e; --green-mid: #3d6e45; --green-light: #5a9463;\n      --green-pale: #e8f2e9; --green-accent: #7ab648; --earth: #8b6340;\n      --cream: #faf8f3; --warm-white: #fffef9; --text-dark: #1e2d1f;\n      --text-mid: #3a4d3c; --text-light: #6b7c6d; --border: #d4e4d6;\n      --font-serif: 'Playfair Display', Georgia, serif;\n      --font-sans: 'Lato', 'Helvetica Neue', sans-serif;\n    }\n    html { font-size: 18px; scroll-behavior: smooth; }\n    body { font-family: var(--font-sans); color: var(--text-dark); background: var(--cream); line-height: 1.8; }\n    .topbar { background: var(--green-dark); padding: 0.6rem 2rem; display: flex; align-items: center; gap: 0.8rem; }\n    .topbar-logo { font-family: var(--font-serif); font-size: 1.05rem; color: #fff; letter-spacing: 0.04em; }\n    .topbar-logo span { color: var(--green-accent); }\n    .topbar-tag { font-size: 0.7rem; font-weight: 700; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.12em; color: var(--green-accent); border: 1px solid var(--green-accent); padding: 0.2rem 0.55rem; border-radius: 2px; margin-left: auto; }\n    .hero { background: linear-gradient(160deg, var(--green-dark) 0%, var(--green-mid) 60%, var(--green-light) 100%); padding: 5rem 2rem 4rem; text-align: center; }\n    .hero-category { display: inline-block; font-size: 0.72rem; font-weight: 700; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.18em; color: var(--green-accent); margin-bottom: 1.2rem; }\n    .hero h1 { font-family: var(--font-serif); font-size: clamp(1.9rem, 5vw, 3rem); font-weight: 700; color: #fff; line-height: 1.25; max-width: 780px; margin: 0 auto 1.4rem; }\n    .hero-meta { font-size: 0.82rem; color: rgba(255,255,255,0.65); }\n    .article-wrap { max-width: 780px; margin: 0 auto; padding: 3.5rem 2rem 5rem; }\n    .lead { font-size: 1.08rem; color: var(--text-mid); border-left: 4px solid var(--green-accent); padding-left: 1.4rem; margin-bottom: 2.8rem; line-height: 1.85; }\n    p { margin-bottom: 1.35rem; color: var(--text-mid); }\n    strong { color: var(--green-dark); }\n    h2 { font-family: var(--font-serif); font-size: 1.55rem; font-weight: 700; color: var(--green-dark); margin: 3rem 0 1rem; padding-bottom: 0.5rem; border-bottom: 2px solid var(--border); line-height: 1.3; }\n    h2::before { content: '\ud83c\udf3f '; font-size: 1.1rem; }\n    blockquote { background: var(--green-pale); border-left: 5px solid var(--green-light); border-radius: 0 8px 8px 0; padding: 1.3rem 1.6rem; margin: 2rem 0; font-family: var(--font-serif); font-style: italic; font-size: 1.12rem; color: var(--green-dark); line-height: 1.65; }\n    .fact-box { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(160px, 1fr)); gap: 1rem; margin: 2.2rem 0; }\n    .fact-card { background: var(--warm-white); border: 1px solid var(--border); border-top: 4px solid var(--green-accent); border-radius: 6px; padding: 1.1rem 1rem; text-align: center; }\n    .fact-card .number { font-family: var(--font-serif); font-size: 1.7rem; font-weight: 700; color: var(--green-dark); line-height: 1; }\n    .fact-card .label { font-size: 0.73rem; color: var(--text-light); text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.08em; margin-top: 0.3rem; line-height: 1.4; }\n    .info-box { background: var(--warm-white); border: 1px solid var(--border); border-radius: 8px; padding: 1.3rem 1.6rem; margin: 2rem 0; }\n    .info-box .info-label { font-size: 0.7rem; font-weight: 700; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.14em; color: var(--green-mid); margin-bottom: 0.5rem; }\n    .info-box p { margin-bottom: 0; font-size: 0.95rem; }\n    .cta-box { background: linear-gradient(135deg, var(--green-dark) 0%, var(--green-mid) 100%); border-radius: 12px; padding: 2.2rem 2.4rem; margin-top: 3.5rem; text-align: center; }\n    .cta-box h3 { font-family: var(--font-serif); font-size: 1.45rem; color: #fff; margin-bottom: 0.8rem; }\n    .cta-box p { color: rgba(255,255,255,0.8); font-size: 0.92rem; max-width: 520px; margin: 0 auto 1.4rem; }\n    .cta-btn { display: inline-block; background: var(--green-accent); color: #fff; font-weight: 700; font-size: 0.88rem; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.1em; padding: 0.85rem 2rem; border-radius: 4px; text-decoration: none; }\n    .sources { margin-top: 3rem; padding-top: 1.5rem; border-top: 1px solid var(--border); }\n    .sources h4 { font-size: 0.72rem; font-weight: 700; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.12em; color: var(--text-light); margin-bottom: 0.7rem; }\n    .sources ul { list-style: none; padding: 0; }\n    .sources ul li { font-size: 0.78rem; color: var(--text-light); padding: 0.2rem 0; }\n    footer { background: var(--green-dark); color: rgba(255,255,255,0.5); text-align: center; font-size: 0.75rem; padding: 1.5rem; letter-spacing: 0.05em; }\n    @media (max-width: 580px) { .fact-box { grid-template-columns: 1fr 1fr; } .hero { padding: 3rem 1.5rem 2.5rem; } .article-wrap { padding: 2rem 1.2rem 3rem; } }\n  <\/style>\n<\/head>\n\n<body>\n\n  <div class=\"topbar\">\n    <div class=\"topbar-logo\">sadzimy<span>lasy<\/span>.org<\/div>\n    <div class=\"topbar-tag\">Fauna<\/div>\n  <\/div>\n\n  <header class=\"hero\">\n    <div class=\"hero-category\">Zwierz\u0119ta \u00b7 Listopad \u00b7 Zima w lesie<\/div>\n\n    <h1>Gdzie znikaj\u0105 zwierz\u0119ta w listopadzie? Tak las przygotowuje si\u0119 do zimy<\/h1>\n\n    <div class=\"hero-meta\">Fundacja Sadzimy Lasy \u00b7 listopad 2026<\/div>\n  <\/header>\n\n  <main class=\"article-wrap\">\n\n    <p class=\"lead\">\n      W listopadzie las nagle cichnie. Nie s\u0142ycha\u0107 tylu owad\u00f3w, rzadziej\n      widzimy drobne ssaki, a cz\u0119\u015b\u0107 zwierz\u0105t jakby ca\u0142kowicie znikn\u0119\u0142a.\n      One jednak nie wyjecha\u0142y z lasu. Jedne zaczynaj\u0105 hibernowa\u0107,\n      inne korzystaj\u0105 ze spi\u017carni przygotowanych jesieni\u0105, a jelenie,\n      sarny, dziki czy lisy pozostaj\u0105 aktywne przez ca\u0142\u0105 zim\u0119.\n      Ka\u017cdy gatunek ma w\u0142asny spos\u00f3b na kilka najtrudniejszych miesi\u0119cy.\n    <\/p>\n\n\n    <div class=\"fact-box\">\n\n      <div class=\"fact-card\">\n        <div class=\"number\">1\u20132\u00b0C<\/div>\n        <div class=\"label\">do tak niskiej warto\u015bci mo\u017ce spa\u015b\u0107 temperatura cia\u0142a hibernuj\u0105cych je\u017cy i nietoperzy<\/div>\n      <\/div>\n\n      <div class=\"fact-card\">\n        <div class=\"number\">LISTOPAD<\/div>\n        <div class=\"label\">w tym okresie wiele je\u017cy rozpoczyna zimowe odr\u0119twienie<\/div>\n      <\/div>\n\n      <div class=\"fact-card\">\n        <div class=\"number\">0 HIBERNACJI<\/div>\n        <div class=\"label\">wiewi\u00f3rka pozostaje aktywna i korzysta z jesiennych zapas\u00f3w<\/div>\n      <\/div>\n\n      <div class=\"fact-card\">\n        <div class=\"number\">GRUBSZE FUTRO<\/div>\n        <div class=\"label\">to jedna ze strategii saren, jeleni, dzik\u00f3w i innych aktywnych zim\u0105 ssak\u00f3w<\/div>\n      <\/div>\n\n    <\/div>\n\n\n    <h2>Czy wszystkie zwierz\u0119ta \u015bpi\u0105 zim\u0105?<\/h2>\n\n    <p>\n      Nie. Okre\u015blenie \u201esen zimowy\u201d obejmuje kilka r\u00f3\u017cnych strategii.\n      <strong>Hibernacja<\/strong> oznacza bardzo silne spowolnienie metabolizmu,\n      pracy serca i oddechu oraz znaczne obni\u017cenie temperatury cia\u0142a.\n    <\/p>\n\n    <p>\n      Lasy Pa\u0144stwowe zaliczaj\u0105 do zwierz\u0105t hibernuj\u0105cych m.in.\n      je\u017ce, nietoperze, popielice oraz cz\u0119\u015b\u0107 innych drobnych ssak\u00f3w.\n      Zwierz\u0119 podczas hibernacji zu\u017cywa zgromadzony wcze\u015bniej t\u0142uszcz,\n      dlatego ka\u017cde niepotrzebne wybudzenie kosztuje je bardzo du\u017co energii.\n    <\/p>\n\n    <blockquote>\n      Zim\u0105 najlepsz\u0105 pomoc\u0105 dla \u015bpi\u0105cego zwierz\u0119cia jest cz\u0119sto po prostu spok\u00f3j.\n    <\/blockquote>\n\n\n    <h2>Gdzie \u015bpi je\u017c?<\/h2>\n\n    <p>\n      Je\u017ce szukaj\u0105 miejsc os\u0142oni\u0119tych od mrozu i wiatru:\n      stert li\u015bci, ga\u0142\u0119zi, g\u0119stych zaro\u015bli czy innych naturalnych kryj\u00f3wek.\n      RDO\u015a w Warszawie wskazuje, \u017ce je\u017ce zwykle zaczynaj\u0105 zapada\u0107\n      w odr\u0119twienie od listopada, cho\u0107 dok\u0142adny moment zale\u017cy od pogody.\n    <\/p>\n\n    <p>\n      Dlatego p\u00f3\u017anojesienne grabienie wszystkich li\u015bci mo\u017ce im zaszkodzi\u0107.\n      W ogrodzie warto pozostawi\u0107 fragment mniej uporz\u0105dkowany:\n      kupk\u0119 suchych li\u015bci i ga\u0142\u0119zi pod krzewem mo\u017ce wykorzysta\u0107 zimuj\u0105cy je\u017c.\n    <\/p>\n\n\n    <div class=\"info-box\">\n      <div class=\"info-label\">Wa\u017cne \u00b7 nie budzimy hibernuj\u0105cych zwierz\u0105t<\/div>\n      <p>\n        Wybudzenie je\u017ca lub nietoperza oznacza gwa\u0142towne zu\u017cycie zapas\u00f3w\n        energii. Je\u015bli zwierz\u0119 zimuje w bezpiecznym miejscu i nie jest ranne,\n        najlepiej go nie dotyka\u0107 ani nie przenosi\u0107 do ciep\u0142ego pomieszczenia.\n      <\/p>\n    <\/div>\n\n\n    <h2>A gdzie zimuj\u0105 nietoperze?<\/h2>\n\n    <p>\n      Jesieni\u0105 nietoperze szukaj\u0105 kryj\u00f3wek o stabilnej temperaturze\n      i du\u017cej wilgotno\u015bci. Mog\u0105 to by\u0107 jaskinie, sztolnie, piwnice,\n      tunele, studnie oraz inne miejsca, kt\u00f3re zim\u0105 nie przemarzaj\u0105.\n    <\/p>\n\n    <p>\n     W czasie hibernacji nietoperze\n      korzystaj\u0105 przede wszystkim z zapas\u00f3w t\u0142uszczu zgromadzonych jesieni\u0105.\n      Dlatego zak\u0142\u00f3canie zimowisk jest dla nich szczeg\u00f3lnie niebezpieczne.\n    <\/p>\n\n\n    <h2>Czy wiewi\u00f3rka \u015bpi ca\u0142\u0105 zim\u0119?<\/h2>\n\n    <p>\n      <strong>Nie.<\/strong> To jeden z cz\u0119stszych mit\u00f3w.\n      Wiewi\u00f3rka nie przechodzi typowej hibernacji.\n    <\/p>\n\n    <p>\n      Jesieni\u0105 tworzy wiele spi\u017carni z orzechami, \u017co\u0142\u0119dziami\n      i nasionami drzew. Zim\u0105 korzysta z tych zapas\u00f3w,\n      cho\u0107 podczas najwi\u0119kszych mroz\u00f3w mo\u017ce ograniczy\u0107 aktywno\u015b\u0107\n      i d\u0142u\u017cej pozostawa\u0107 w gnie\u017adzie.\n    <\/p>\n\n\n    <h2>A sarny, jelenie i dziki?<\/h2>\n\n    <p>\n      Te zwierz\u0119ta pozostaj\u0105 aktywne.\n      Zamiast zasypia\u0107, przygotowuj\u0105 si\u0119 do zimy poprzez\n      <strong>zmian\u0119 sier\u015bci na d\u0142u\u017csz\u0105 i g\u0119stsz\u0105<\/strong>.\n    <\/p>\n\n    <p>\n      Sarny i jelenie zim\u0105 cz\u0119\u015bciej tworz\u0105 wi\u0119ksze grupy:\n      sarny \u2014 rudle, a jelenie \u2014 chmary.\n      U\u0142atwia to wyszukiwanie pokarmu i zwi\u0119ksza bezpiecze\u0144stwo.\n      Gdy pod \u015bniegiem trudniej znale\u017a\u0107 ro\u015bliny, zwierz\u0119ta zmieniaj\u0105 diet\u0119\n      i cz\u0119\u015bciej korzystaj\u0105 z p\u0119d\u00f3w czy kory.\n    <\/p>\n\n\n    <h2>Czy powinni\u015bmy dokarmia\u0107 dzikie zwierz\u0119ta?<\/h2>\n\n    <p>\n      Nie samodzielnie.\n      Lasy Pa\u0144stwowe podkre\u015blaj\u0105, \u017ce dokarmianie zwierz\u0105t le\u015bnych\n      powinno odbywa\u0107 si\u0119 <strong>w porozumieniu z le\u015bniczym lub ko\u0142em \u0142owieckim<\/strong>.\n    <\/p>\n\n    <p>\n      Niew\u0142a\u015bciwe po\u017cywienie mo\u017ce powodowa\u0107 problemy zdrowotne,\n      a przyzwyczajanie zwierz\u0105t do cz\u0142owieka mo\u017ce prowadzi\u0107\n      do kolejnych zagro\u017ce\u0144.\n    <\/p>\n\n\n    <h2>Listopadowy las wcale nie jest pusty<\/h2>\n\n    <p>\n      Po prostu zmienia rytm.\n    <\/p>\n\n    <p>\n      Je\u017c \u015bpi pod li\u015b\u0107mi. Nietoperz szuka spokojnego zimowiska.\n      Wiewi\u00f3rka sprawdza swoje spi\u017carnie.\n      Sarna zmienia letnie futro na zimowe.\n      Owady cz\u0119sto przeczekuj\u0105 ch\u0142\u00f3d jako jaja, larwy lub poczwarki.\n    <\/p>\n\n    <p>\n      <strong>\n        Im mniej zim\u0105 przeszkadzamy mieszka\u0144com lasu,\n        tym wi\u0119ksz\u0105 maj\u0105 szans\u0119 dotrwa\u0107 do wiosny.\n      <\/strong>\n    <\/p>\n\n\n    <div class=\"cta-box\">\n      <h3>Las potrzebuje r\u00f3wnie\u017c spokojnej zimy<\/h3>\n\n      <p>\n        Drzewa, stare pnie, \u015bci\u00f3\u0142ka i g\u0119ste zaro\u015bla s\u0105 schronieniem dla\n        tysi\u0119cy zwierz\u0105t. Pom\u00f3\u017c nam tworzy\u0107 r\u00f3\u017cnorodne lasy pe\u0142ne \u017cycia.\n      <\/p>\n\n      <a class=\"cta-btn\" href=\"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/kontakt\/\">\n        Wesprzyj sadzenie lasu\n      <\/a>\n    <\/div>\n\n\n    <div class=\"sources\">\n      <h4>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h4>\n      <ul>\n        <li>Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 \u201eJak zwierz\u0119ta radz\u0105 sobie w czasie zimy\u201d<\/li>\n        <li>Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 \u201eJak zwierz\u0119ta radz\u0105 sobie zim\u0105\u201d<\/li>\n        <li>Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 \u201eDzie\u0144 wiewi\u00f3rki\u201d<\/li>\n        <li>Lasy Pa\u0144stwowe \u2014 \u201eO nietoperzach\u201d<\/li>\n        <li>RDO\u015a w Warszawie \u2014 \u201eDbajmy o je\u017ce!\u201d<\/li>\n        <li>RDO\u015a w Katowicach \u2014 \u201ePomoc nietoperzom\u201d<\/li>\n      <\/ul>\n    <\/div>\n\n  <\/main>\n\n  <footer>Fundacja Sadzimy Lasy \u00b7 sadzimylasy.org<\/footer>\n\n<\/body>\n<\/html>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gdzie znikaj\u0105 zwierz\u0119ta w listopadzie? Tak las przygotowuje si\u0119 do zimy sadzimylasy.org Fauna Zwierz\u0119ta \u00b7 Listopad \u00b7 Zima w lesie Gdzie znikaj\u0105 zwierz\u0119ta w listopadzie? Tak las przygotowuje si\u0119 do zimy Fundacja Sadzimy Lasy \u00b7 listopad 2026 W listopadzie las nagle cichnie. Nie s\u0142ycha\u0107 tylu owad\u00f3w, rzadziej widzimy drobne ssaki, a cz\u0119\u015b\u0107 zwierz\u0105t jakby ca\u0142kowicie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":650,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[587,579,590,584,331,101,575,578,570,571,572,589,569,583,574,576,593,591,577,588,88,586,196,582,573,580,585,581,568,567,592],"class_list":["post-649","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","tag-chmary-jeleni","tag-czy-wiewiorka-spi-zima","tag-diapauza","tag-dziki-zima","tag-fauna-lesna","tag-fundacja-sadzimy-lasy","tag-gdzie-spi-jez-zima","tag-gdzie-zimuja-nietoperze","tag-gdzie-zimuja-zwierzeta","tag-hibernacja","tag-hibernacja-zwierzat","tag-jak-owady-zimuja","tag-jak-zwierzeta-przygotowuja-sie-do-zimy","tag-jelenie-zima","tag-jez-zima","tag-kiedy-jeze-zapadaja-w-sen-zimowy","tag-listopad-w-lesie","tag-mieszkancy-lasu-zima","tag-nietoperze-zima","tag-owady-zima","tag-polskie-lasy","tag-rudle-saren","tag-sadzimy-lasy","tag-sarna-zima","tag-sen-zimowy","tag-wiewiorka-zima","tag-zimowa-siersc-zwierzat","tag-zimowe-zapasy-wiewiorki","tag-zwierzeta-w-listopadzie","tag-zwierzeta-zima","tag-zycie-lasu-zima"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/649","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=649"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/649\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":654,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/649\/revisions\/654"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=649"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=649"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadzimylasy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=649"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}